I SA/Łd 508/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-09-28

Skład orzekający: Bożena Kasprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku VAT jest uzasadnione, gdy skarżący powołuje się na trudności finansowe w prowadzeniu działalności gospodarczej i groźbę utraty płynności finansowej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że skarżący nie wykazał wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo powoływanie się na trudności finansowe w prowadzeniu działalności gospodarczej, możliwość zmniejszenia obrotów, czy nawet zaprzestanie jej prowadzenia, nie jest wystarczające do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania, która jest wyjątkiem od zasady. Ponadto, zobowiązanie pieniężne jest z natury odwracalne, a skarżący może skorzystać z instytucji Ordynacji podatkowej dotyczących odroczenia, rozłożenia na raty lub umorzenia zaległości.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga P. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. określającą zobowiązanie podatkowe w VAT za miesiące 2011 roku. Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie, ze względu na wysokość zobowiązania i jego trudną sytuację finansową (w tym zajęcia komornicze), grozi utratą płynności finansowej i uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd rozpatrzył wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 26 lipca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga P. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 roku. Formułując zarzuty i wnioski skargi, skarżący wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem wnioskodawcy konieczność wykonania zobowiązania wynikającego z nieprawomocnej decyzji, biorąc pod uwagę jego wysokość oraz aktualną sytuację finansową, w tym prowadzone już postępowania egzekucyjne, skutkuje utratą płynności finansowej, uniemożliwia prowadzenie działalności i może skutkować postawieniem strony w stan natychmiastowej wymagalności spłacanego kredytu. Strona zwróciła uwagę, iż posiadane rachunki bankowe zostały zajęte z uwagi na prowadzone postępowania egzekucyjne, zaś w każdym miesiącu realizuje zmiennej wysokości płatności, w ostatnich miesiącach: 145zł za telefon, 201zł za wynajem lokalu, 1.414zł składka ZUS, 5.304zł leasing, dodatkowo faktury zakupowe u dostawców. Miesięcznie są również wykonywane zwroty dla klientów z tytułów zwrotów towarów oraz ponoszone koszty niezwiązane z prowadzoną działalnością jak koszty własnego utrzymania, koszty kredytu, paliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. - wystąpienia niebezpieczeństwa nastąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, iż to na stronie występującej o wstrzymanie wykonania aktu spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która - co należy jeszcze raz podkreślić - jest wyjątkiem od zasady wynikającej z przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. Wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby ocenić jego aktualną sytuację majątkową oraz oszacować rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn.akt II GSK 1830/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oznacza szkodę, której nie można zrekompensować wskutek zwrotu spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, czy też przywrócenia rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powołane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn.akt GZ 138/04 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienia NSA: z dnia 26 września 2013 r., sygn.akt II FZ 718/13; z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn.akt II FZ 110/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu rozpatrywany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wskazała bowiem okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie jest taką okolicznością możliwość pozbawienia podatnika środków do prowadzenia działalności gospodarczej. Dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość zmniejszenia obrotów, czy przychodów, a nawet, co nie jest sporne w orzecznictwie zaprzestania jej prowadzenia bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA: z dnia 17 listopada 2009 r., sygn.akt I FSK 1243/08; z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn.akt II GZ 537/11; z dnia 12 października 2005 r., sygn.akt II FSK 1231/05; z dnia 9 listopada 2005 r., sygn.akt I FZ 480/05; z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn.akt I FZ 633/05 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwadze Sądu nie mogło umknąć, iż ze znajdujących się w aktach niniejszej sprawy dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W roku 2016 skarżący osiągnął z tego tytułu przychód w wysokości 2.476.657,81 zł, poniósł koszty jego uzyskania w wysokości 2.414.310,31 zł i osiągnął dochód w wysokości 62.347,50 zł. Ponadto skarżący osiągnął dochód w wysokości 2.864,66 zł z innych źródeł. Natomiast w roku 2017 skarżący uzyskał przychód w wysokości 2.530.232,42 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 2.453.337,34 zł i osiągnął dochód w wysokości 76.895,08 zł. Zatem średni miesięczny dochód skarżącego wyniósł 6.400 zł. Z kolei z nadesłanych do wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumentów wynika, iż skarżący jest właścicielem samochodu osobowego o wartości 76.000zł, który jest objęty wpisem do Rejestru Zastawów Skarbowych. Ponadto skarżący od dnia 26 maja 2018 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale nie otrzymuje z tego tytułu świadczeń z uwagi na zajęcia egzekucyjne. Do pisma jego autor dołączył wyciąg z jedynego posiadanego aktualnie rachunku bankowego i potwierdzenia zamknięć wcześniej posiadanych rachunków bankowych ze wskazaniem salda. Zdaniem Sądu skarżący skupił się wyłącznie na wykazaniu trudności finansowych, które w jego ocenie uzasadniają orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe co do zasady nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji zatem uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Skarżący może również skorzystać z przewidzianej w Ordynacji podatkowej instytucji odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, umorzenia jej w całości lub części (art. 67a § 1 w zw. z art. 67b § 1 O.p.). Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (zob. postanowienie NSA z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1549/09). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło