I SA/Łd 511/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-07-05

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy wykazali, że znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, pomimo niewykonania wezwania do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wnioski o przyznanie prawa pomocy nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawcy nie wykazali swojej trudnej sytuacji majątkowej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające ich stan majątkowy i dochody, nie przedstawili wymaganych informacji, co uniemożliwiło ocenę ich rzeczywistych możliwości płatniczych. Brak wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy skutkuje odmową.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy A. J. i K. J. złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i jednocześnie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wnioskach oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwoma małoletnimi synami, nie posiadają majątku ani dochodów, a A. J. przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosków o dokumenty potwierdzające ich sytuację majątkową i dochody, jednak wnioskodawcy nie wykonali tego wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. J. i K. J. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 lipca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków A. J. i K. J. – wspólników Spółki cywilnej - A Spółka cywilna T. Banat, A. L., A. J., K. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółka cywilna T. B., A. L., A. J., K. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za maj 2004 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy p o s t a n a w i a: odmówić przyznania A. J. i K. J. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 23 marca 2012 r. A Spółka cywilna T. B., A. L., A. J., K. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za maj 2004 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Do skargi załączone zostały złożone m.in. przez A.J. i K.J., na urzędowym formularzu (PPF), wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wnioskach tych A.J. i K.J. wskazali, że są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W gospodarstwie tym wraz z nimi pozostaje dwóch małoletnich synów. Wnioskodawcy oświadczyli także, iż nie posiadają żadnego majątku i nie osiągają żadnych dochodów. A.J. dodała przy tym, że obecnie przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym. W związku z faktem, że zawarte w powyższych wnioskach oświadczenia wnioskodawców okazały się niewystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 9 maja 2012 r. wezwano pełnomocnika wnioskodawców do uzupełniania wniosków o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie: zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów wnioskodawców za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych wnioskodawców za te lata, informacji o źródle i wysokości kwoty wydatków ponoszonych na utrzymanie oraz podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz ze wskazaniem tytułu do nieruchomości, pod adresem której wnioskodawcy zamieszkują, a ponadto wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawców w dniu 15 maja 2012 r. W zakreślonym terminie wnioskodawcy nie nadesłali dodatkowych informacji i dokumentów wskazanych w zarządzeniu Referendarza sądowego z dnia 9 maja 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wnioski o przyznanie prawa pomocy nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonych wniosków stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a tym samym wnioski A.J. i K.J. nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez wnioskodawcę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenia wnioskodawców zawarte we wnioskach o przyznanie prawa pomocy w kwestii całościowego przedstawienia ich sytuacji majątkowej uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierały de facto jedynie wskazanie, że są oni małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w którym wraz z nimi pozostaje dwóch małoletnich synów, a ponadto nie posiadają żadnego majątku i nie osiągają żadnych dochodów. A.J. przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym. Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę ich realnych możliwości płatniczych, w tym do złożenia: zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów wnioskodawców za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych wnioskodawców za te lata, informacji o źródle i wysokości kwoty wydatków ponoszonych na utrzymanie oraz podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz ze wskazaniem tytułu do nieruchomości, pod adresem której zamieszkują, a ponadto wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy. Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia wnioskodawców w kwestii niezbędności przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawców i ustalenia, czy rzeczywiście nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawcy nie wykazali, że znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło