I SA/Łd 511/14

Dnia 2 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji w sprawie ustalenia kosztów postępowania podatkowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – H. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. H. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji w sprawie ustalenia kosztów postępowania podatkowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 100 zł skarżąca pismem z dnia 2 maja 2014 roku wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na fakt, że złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy nie spełniał wymogów formalnych przewidzianym dla tego rodzaju pism strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym, zarządzeniem z dnia 8 maja 2014 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia powyższego braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu o symbolu PPF, a w szczególności do jego osobistego wypełnienia, podpisania i nadesłania do Sądu, terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jednocześnie skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF). W nadesłanym w dniu 28 maja 2014 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożonym na urzędowym formularzu (PPF), skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka u córki. Jej podstawowym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 726 zł netto. Zasiłek pielęgnacyjny z racji wieku został bezprawnie zajęty przez Urząd Skarbowy w S.. Skarżąca wskazała przy tym, że nie posiada żadnego majątku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 29 maja 2014 roku skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2013 rok, wskazania i udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania oraz wydatków na leczenie, a ponadto jednoznacznego wyjaśnienia kwestii zbycia kawalerki położonej w S. przy ul. A. 32/51, a w szczególności podania kiedy i za jaką kwotę skarżąca dokonała zbycia tego lokalu mieszkalnego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 10 czerwca 2014 roku oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat bankowych. Na posiadane przez nią konto bankowe wpływa jedynie emerytura w wysokości 726 zł miesięcznie. Na leki wydaje kwotę ok. 140 zł. Ponadto skarżąca wskazała, że posiadaną kawalerkę zbyła w dniu 17 września 2013 rok za kwotę 75.000 zł. Zapłaciła resztę ceny zakupu nieruchomości w kwocie 54.000 zł, zgodnie z aktem notarialnym rep. [...] nr [...] w dniu 19 września 2013 roku. Skarżąca podkreśliła przy tym, że sprzedawca miał swoje zobowiązania natychmiastowe "do zapłacenia", a ona wobec niego. Kwoty 20.000 zł zażądał jej przyjaciel sponsor, który sponsorował ją częściowo przy kupnie nieruchomości. W wyniku losowego zdarzenia i trudności życiowych wystąpił o "sponsorowanie" do niej. W tej sytuacji była więc zmuszona dokonać sprzedaży. Obecnie nie posiada żadnych środków i utrzymuje się z emerytury w kwocie 726 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Instytucja ta jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (rubryka nr 4 formularza PPF). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu o symbolu (PPF) stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia wnioskodawcy zawartego na urzędowym formularzu (PPF) za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje u córki. Jej podstawowym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 726 zł netto. W dniu 17 września 2013 roku zbyła posiadaną kawalerkę za kwotę 75.000 zł. Aktualnie nie posiada żadnego majątku. W 2013 roku skarżąca osiągnęła dochód z tytułu najmu nieruchomości (kawalerki) w kwocie 7.700 zł (według PIT-28). Saldo posiadanego przez nią rachunku bankowego na dzień 11 czerwca 2014 roku zamykało się kwotą -704,97 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec bowiem przedstawionej sytuacji majątkowej, w tym zwłaszcza z uwagi na fakt, iż skarżąca zamieszkuje u córki i nie ponosi żadnych opłat z tym związanych, a jedyne obciążenie jej budżetu stanowią wydatki na leki w kwocie 140 zł, należało przyjąć, że skarżąca nie wykazała dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, w tym zwłaszcza wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Tymczasem jedynie wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku w żądanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. J.B.