I SA/Łd 511/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-08-20
Skład orzekający: WSA Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Wskazano, że skarżąca mieszka u córki, nie ponosząc z tego tytułu opłat, a jedynym znaczącym obciążeniem budżetu są wydatki na leki, co w kontekście kwoty wpisu od skargi nie uzasadniało przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca H. G. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczące kosztów postępowania podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując na niską emeryturę i zajęcie zasiłku pielęgnacyjnego. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca podała, że zbyła mieszkanie za 75.000 zł, a jej miesięczne dochody to emerytura w wysokości 726 zł, z czego ok. 140 zł wydaje na leki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw, twierdząc, że jej sytuacja finansowa nie została dokładnie przeanalizowana.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – H. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji w sprawie ustalenia kosztów postępowania podatkowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: odmówić przyznania skarżącej – H. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
H.G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji w sprawie ustalenia kosztów postępowania podatkowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 100 zł skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka u córki. Jej podstawowym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 726 zł netto. Zasiłek pielęgnacyjny został zajęty przez Urząd Skarbowy w S.. Skarżąca wskazała przy tym, że nie posiada żadnego majątku.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, wnioskodawczyni została wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2013 r., wskazania i udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania oraz wydatków na leczenie, a ponadto jednoznacznego wyjaśnienia kwestii zbycia kawalerki położonej w S. przy ul. A. a w szczególności podania kiedy i za jaką kwotę skarżąca dokonała zbycia tego lokalu mieszkalnego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat bankowych. Na posiadane przez nią konto bankowe wpływa jedynie emerytura w wysokości 726 zł miesięcznie. Na leki wydaje ok. 140 zł. Ponadto wskazała, że posiadaną kawalerkę zbyła 17 września 2013 r. za kwotę 75.000 zł. Resztę ceny zakupu nieruchomości w kwocie 54.000 zł zapłaciła, zgodnie z aktem notarialnym, w dniu [...] r. Skarżąca podkreśliła przy tym, że sprzedawca miał swoje zobowiązania natychmiastowe "do zapłacenia", a ona wobec niego. Kwoty 20.000 zł zażądał jej przyjaciel sponsor, który sponsorował ją częściowo przy kupnie nieruchomości. W wyniku losowego zdarzenia i trudności życiowych wystąpił do niej o "sponsorowanie". W tej sytuacji była więc zmuszona dokonać sprzedaży. Obecnie nie posiada żadnych środków i utrzymuje się z emerytury w kwocie
726 zł.
Postanowieniem z 2 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił uwzględnienia wniosku.
W sprzeciwie skarżąca podniosła, że jej sytuacja finansowa nie została dokładnie przeanalizowana. Wskazała, że sprzedała swoje ostatnie mieszkanie z powodu zobowiązań i żyje tylko z emerytury, gdyż zasiłek pielęgnacyjny został już zajęty przez Urząd Skarbowy.
Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Z treści art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje u córki. Jej podstawowym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 726 zł netto. W dniu 17 września 2013 r. zbyła posiadaną kawalerkę za kwotę 75.000 zł. Aktualnie nie posiada żadnego majątku. W 2013 roku skarżąca osiągnęła dochód z tytułu najmu nieruchomości (kawalerki) w kwocie 7.700 zł (według PIT-28).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec przedstawionej sytuacji majątkowej, a w szczególności okoliczności, iż skarżąca zamieszkuje u córki i nie ponosi żadnych opłat z tym związanych, a jedyne obciążenie jej budżetu stanowią wydatki na leki w kwocie 140 zł oraz biorąc pod uwagę kwotę wpisu od skargi, należało przyjąć, że skarżąca nie wykazała dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Tymczasem jedynie wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało do uwzględnienie wniosku w żądanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
W tej sytuacji, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło