I SA/Łd 511/17

Dnia 2 sierpnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej B. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł (tysiąc złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 29 marca 2017 roku B. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowy od osób fizycznych za 2011 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 4.029 zł skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że strona wspólnie z mężem, synem, córką, zięciem i wnukiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z tytułu zatrudnienia męża wnioskodawczyni w firmie transportowej należącej do jej zięcia w wysokości 1.459 zł, świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego przez skarżącą w wysokości 1.400 zł, renty socjalnej syna 530 zł oraz z działalności gospodarczej prowadzonej przez zięcia w wysokości ok. 1.500 zł netto miesięcznie. Z nadesłanej kopi zeznania podatkowego zięcia wnioskodawczyni za 2016 rok wynika, że przychody z jego działalności gospodarczej zamknęły się kwotą 489.989 zł, koszty wyniosły 624.253 zł powodując stratę na poziomie 134.264 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w okresie od lutego do maja 2017 roku miesięczne przychody zięcia strony wahały się w graniach od 395.424 zł do 456.299 zł. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do córki skarżącej, którego miesięczne koszty utrzymania udokumentowane przez stronę wynoszą ok. 750 zł (woda, energia elektryczna i telefon), oraz 100 zł opłaty za telewizję cyfrową, dodatkowo rodzina wydaje 200 zł na leczenie syna wnioskodawcy. Z dokumentów nadesłanych przez męża wnioskodawczyni do sprawy sygn. akt I SA/Łd 1043/16 wynika, że jej córka jest właścicielem gospodarstwa rolnego, którego powierzchni mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania nie wskazała, podobnie jak wysokości dopłat do rolnictwa ze środków UE. Z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w marcu 2017 roku zięć wnioskodawczyni sprzedał założoną rok wcześniej spółkę z ograniczona odpowiedzialnością A z siedzibą w Ł., w której mąż skarżącej pełnił funkcję Prezesa zarządu informacji tych nie wskazano w oświadczeniu na formularzu PPF ani w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że B. P. wspólnie mężem, synem, córką, zięciem i wnukiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody w łącznej kwocie ok. 3.400 zł netto miesięcznie oraz dochody z działalności gospodarczej zięcia wnioskodawczyni w deklarowanej kwocie 1.500 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do jej córki, która pozostaje także właścicielem gospodarstwa rolnego, którego powierzchni nie wskazała. Miesięczne koszty utrzymania rodziny udokumentowane przez stronę wynoszą ok. 750 zł (woda, energia elektryczna i telefon), dodatkowo rodzina wydaje 200 zł na leczenie syna wnioskodawczyni, oraz opłaca abonament telewizji cyfrowej 100 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (4.029 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł. Należy podkreślić, że partycypacja w kosztach postępowania jest jednak obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Rodzina wnioskodawczyni dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami, których wysokość w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że rzetelność zobrazowania rzeczywistej kondycji finansowej rodziny skarżącej budzi uzasadnione wątpliwości. Strona na udzieliła informacji o wielkości posiadanego przez córkę gospodarstwa rolnego, uzyskiwanych z tego tytułu dochodach oraz wysokości dopłat do rolnictwa, które mogą stanowić dodatkowe źródło utrzymania. Skarżąca zataiła także fakt sprzedaży przez zięcia utworzonego rok wcześniej podmiotu gospodarczego i nie udzieliła żadnych informacji o dochodach z tego tytułu. Ponadto mimo strat z prowadzonej przez zięcia wnioskodawczyni działalności gospodarczej za 2016 rok w bieżącym roku działalność ta uległa znacznemu rozszerzeniu. Miesięczne obrotu z jej tytułu w bieżącym roku kształtują się na poziomie obrotów za cały ubiegły rok podatkowych i przekraczają kwoty 400.000 zł miesięcznie. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o braku możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez wnioskodawczynię. Jednak uwzględniając fakt, że przed sądem równocześnie zawisła sprawa męża skarżącej z wpisem sądowym w wysokości ponad 5.000 zł oraz, że nieuiszczenie wpisu w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi za zasadne uznano zwolnienie skarżącej z wpisu od skargi ponad kwotę 1000 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. ak