I SA/Łd 515/12

Dnia 17 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu A. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 22 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. odmówił A. Z. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że średnie miesięczne obroty firmy skarżącego w okresie od stycznia do marca br. kształtowały się na poziomie 11.500 zł, skarżący jest właścicielem znacznej wartości majątku nieruchomego, a dodatkowo na jego rachunku bankowym są zgromadzone środki pozwalające na swobodne uiszczenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd administracyjny w Ł. oddaliła skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ustalającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W dniu 11 października 2012 roku podatnik wystąpił ze skarga kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia, w której zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na znaczny spadek obrotów z prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, który w połączeniu z wysokimi kosztami stałymi jej prowadzenia, oraz prowadzoną wobec podatnika egzekucją należności wynikających z zaskarżonej decyzji uniemożliwia skarżącemu poniesienie kosztów postępowania w sprawie. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach, akt sprawy oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego w sprawy o sygn. I SA/Łd 1095/12 wynika, że A. Z. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza polegająca na handlu samochodami. Skarżący jest właścicielem działki o powierzchni 3.500 m2 położonej w Kutnie zabudowanej budynkiem usługowym, stanowiącym siedzibę firmy, mieszka w wynajętym mieszkaniu, ponosząc z tego tytułu wydatki w wysokości ok. 850 zł miesięcznie (czesne 400 zł, czynsz 200 zł, opłaty 250 zł). W ubiegłym roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Auto Handel skarżący osiągnął dochód w wysokości 51.313 zł dodatkowo z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 3.861 zł. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 za miesiące od maja do sierpnia 2012 roku wynika, że miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności rzeczywiście spadły w porównaniu z rokiem ubiegłym i wahają się w granicach od 5.000 do 13.000 zł. Z uwagi na zajęcie rachunku bankowego należącego do wnioskodawcy od czerwca br. nie są za jego pośrednictwem realizowane żadne transakcje, a jego saldo jest ujemne i wynosi -172 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 22 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że wysokość miesięcznych obrotów z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, wartość posiadanego przez niego majątku nieruchomego oraz wysokość środków zgromadzonych na należącym do niego rachunku bankowym przeczy jego twierdzeniom o braku środków z których mogłyby zostać pokryte koszty postępowania w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) – dalej "p.p.s.a.", dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Ze złożonego obecnie oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych do sprawy sygn. akt I SA/Łd 1095/12 wynika, że nie uległy zmianie koszty utrzymania skarżącego, ale znacznemu obniżeniu uległy przychody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, które obecnie wahają się w granicach 5.000 – 13.000 zł, na skutek prowadzonej egzekucji zobowiązań podatkowych wynikających z zaskarżonej decyzji podatnik nie posiada już także środków na należącym do niego rachunku bankowym. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie (1.000 zł) oraz fak, że przed tutejszym sądem zawisły trzy spraw ze skarg wnioskodawcy, a łączna wysokość wpisów od skarg przekroczyła kwotę 12.000 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu zwolnienia od połowy wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącego oraz pozostająca na wciąż przyzwoitym poziomie wielkość obrotów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pozwalająca na wygenerowanie zysku za pierwsze półrocze br w wysokości ok. 9.365 zł. przeczy jego twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe. W dwóch pozostałych sprawach toczących się ze skarg wnioskodawcy także uzyskał on częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, które stanowi realne zmniejszenie jego zobowiązań wobec budżetu państwa umożliwiając mu jedynie częściowe sfinansowania kosztów postępowania. Skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w dalszym ciągu, jak pokazuje przedstawiona do sprawy sygn. akt i SA/Łd 1095/12 księga przychodów i rozchodów, obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może on część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na częściowe pokrycie kosztów obecnego procesu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk