I SA/Łd 515/12

Dnia 22 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. Z. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku ustalającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Do skargi załączony został formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach A. Z. wskazał, że wspólnie z rodzicami oraz dwoma braćmi prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód wynosi ok. 2140 zł. Źródłem utrzymania rodziców skarżącego jest wynagrodzenie za pracę na ¼ etatu w wysokości po 320 zł miesięcznie, brat skarżącego P. prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje miesięczny dochód w wysokości ok. 1.500 zł, drugi brat skarżącego jest uczniem. Skarżący wskazał, że rodzina zamieszkuje w domu o powierzchni 160 m2, będącego własnością uczącego się brata. Skarżący ponadto jest właścicielem działki o powierzchni 3.500 m2 położonej w K. zabudowanej budynkiem usługowym oraz samochodu osobowego o wartości 8.000 zł, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wnioskodawca wskazał, że jest zadłużony w bankach na ok. 30.000 zł zaś jego rodzice mają zobowiązania na poziomie 300.000 zł. Zarządzeniem z dnia [...] roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2011 rok skarżącego, jego brata P. oraz jego rodziców obrazujących poziom ich dochodów za ostatni rok podatkowy, udokumentowanie wysokości miesięcznych dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskiwanych przez rodziców skarżącego, nadesłanie ostatniego rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz jego brata; nadesłanie odpisów deklaracji VAT-7 z dwóch ostatnich okresów rozliczeniowych z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz jego brata, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i członków jego rodziny rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych i firmowych),udokumentowanie wysokości rat kredytowych i faktu ich spłaty; udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego skarżącego. W odpowiedzi skarżący, wyjaśnił, że omyłkowo wskazał swoich rodziców i braci jako osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, bowiem fatycznie skarżący od września ubiegłego roku zamieszkuje samodzielnie w wynajętym mieszkaniu, zaś pod wskazanym w formularzu PPF adresem w Ł. przy ul. A 5a jest jedynie zameldowany. Wskazał, że z tytułu najmu mieszkania ponosi miesięcznie koszty w wysokości 550 650 zł miesięcznie (400 zł czynsz najmu i 150 zł w sezonie letnim lub 250 w zimowym czynsz za mieszkanie) do tego dochodzą opłaty za energie elektryczną do rąk właściciela. Z nadesłanego zeznania podatkowego za rok ubiegły wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej A skarżący osiągnął przychód w wysokości 682.092 zł, poniósł koszty w wysokości 630.779 zł uzyskując dochód w wysokości 51.313 zł dodatkowo z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 3.861 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do marca 2012 roku wynika, że w bieżącym roku miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach od 10.500 do 13.000 zł. Skarżący jest także pracodawca zatrudniającym swojego ojca na stanowisku referent do spraw sprzedaży z wynagrodzeniem na ¼ etatu w wysokości 323 zł netto. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego wynika, że na dzień występowania z wnioskiem o prawo pomocy saldo jego rachunku wynosiło 50.000 zł. Skarżący nie udokumentował wysokości obciążeń kredytowych na które wskazywał we wniosku o prawo pomocy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Skarżący zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości 550-650 zł miesięcznie, jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 3.500 m2 położonej w K. zabudowanej budynkiem usługowym oraz samochodu o wartości 8.000 zł. W roku 2011 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód na poziomie 682.092 zł, poniósł koszty w wysokości 630.779 zł uzyskując dochód w wysokości 51.313 zł dodatkowo z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 3.861 zł. W bieżącym roku średni miesięczny obrót firmy w okresie od stycznia do marca kształtuje się na poziomie 11.500 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.000zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącego oraz wielkość obrotów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Na dzień występowania ze skargą dysponował kwotą pozwalająca mu swobodnie na uiszczenie należnego od niej wpisu. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący będący przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez wnioskodawcę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.