I SA/Łd 52/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. K. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za czerwiec 2005 r. postanawia przyznać skarżącemu – P. P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] r. podatnik wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. określającą zobowiązanie z tytułu podatku akcyzowym za czerwiec 2005 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, w kwocie 1.500 zł. W piśmie z [...] r. oświadczył, że aktualnie pracuje na ¼ etatu i zarabia około 300 zł, posiada jedno dziecko i jest na utrzymaniu konkubiny. Podniósł, że przed sądem toczy się szereg spraw z jego skarg, zaś łączna kwota opłat sądowych wynosi 9.108 zł. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedstawionych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną oraz córką, jego źródłem utrzymania są dochody z pracy w wysokości 350 zł miesięczne oraz dochody jego konkubiny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które kształtują się na poziomie od 2.300 do 4.200 zł. miesięcznie. Za listopad i grudzień 2010 r. konkubina skarżącego uzyskała również przychód z najmu w wysokości po 983 zł (oświadczenie z 17 marca 2011 r.). Według oświadczenia skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości ani oszczędności. Postanowieniem z [...] r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że dokumenty których nie złożył na wezwanie referendarza sądowego — co stało się przyczyną oddalenia wniosku — zostały złożone do akt spraw oznaczonych sygnaturami [...] . W związku z powyższym wniósł o ponowne przeanalizowanie jego sytuacji materialnej. Z dokumentów złożonych do wskazanych powyżej akt sprawy, wynika że skarżący w 1/6 jest współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości o powierzchni 438 m2. Współwłaścicielem pozostałych udziałów jest konkubina (akt notarialny z 15 stycznia 2008 r.). Z zeznania podatkowego PIT-37 wynika, że skarżący w 2010 r. osiągnął dochód ze stosunku pracy w wysokości 11.622 zł. Ponadto z informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego (PIT-11A) wynika, że we wskazanym okresie ZUS przyznał stronie zasiłek w wysokości 909 zł. Skarżący przedstawił nadto pokwitowania zapłaty należności na rzecz operatora telewizji kablowej (71 zł) zakładu energetycznego (191 zł), Zakładu Wodociągów i Kanalizacji (21 zł) i MPO–[...] spółki z o.o. (29 zł). Pozostałe dokumenty tj. wyciąg z rachunku bankowego, bilans przedsiębiorstwa, deklaracje VAT-7 oraz zeznania dla potrzeb podatku dochodowego, dotyczą sytuacji finansowej konkubiny skarżącego i potwierdzają dane wynikające z oświadczenia z 17 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a."., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia (zarządzenia) i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym — gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym — gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych we własnym zakresie. Po przeanalizowaniu treść oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Na powyższą ocenę miała przede wszystkim wpływ wysokość zarobków skarżącego, który oświadczył, że aktualnie zarabia 350 zł miesięcznie i pozostaje na utrzymaniu konkubiny. W 2010 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 12.531 zł, na który składa się świadczenia ze stosunku pracy oraz z zasiłku. Skarżący jest w 1/6 współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości o powierzchni 438 m2 stanowiącej jego adres zamieszkania, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Uwzględniając powyższe okoliczności oraz fakt, iż przed tutejszym sądem w chwili obecnej ze skarg wnioskodawcy zawisło osiem spraw (sygn. akt I SA/Łd 47–54/11), w których łączna wysokość wpisów wynosi 9.108 zł, należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.