I SA/Łd 520/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-08-12
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest prezesem zarządu spółki z o.o. i osiąga znaczne dochody, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jego zobowiązania nie są w pełni udokumentowane, a wykazana strata bilansowa wynika z nadwyżki kosztów nad przychodami?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżący, mimo deklarowania trudnej sytuacji majątkowej i znacznych zobowiązań, osiągnął znaczący przychód w poprzednim roku, a wykazana strata bilansowa nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy. Ponadto, skarżący nie udokumentował dostatecznie kwoty swoich zobowiązań i stałych wydatków, a posiadany majątek i dochody nie pozwalają uznać go za osobę ubogą.Stan faktyczny
Skarżący P. U. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Złożył oświadczenie o stanie majątkowym, wskazując na posiadanie mieszkania, dwóch samochodów, wynagrodzenie jako prezes zarządu spółki z o.o. w wysokości 12.000 zł netto oraz zobowiązania na kwotę 11.000 zł. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, skarżący przedstawił dodatkowe oświadczenia i dokumenty.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – P. U. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 sierpnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. U. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególnie miesiące 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – P. U. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
P. U., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególnie miesiące 2008 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie
4.559 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego majątek stanowi mieszkanie o pow. 52,97 m2 o wartości 150.000 zł, obciążone hipoteką, a ponadto dwa samochody: marki Skoda Roomster z 2013 roku i Mercedes Benz z 2006 roku (zajęte przez Dyrektora Izby C.). Skarżący oświadczył przy tym, że jako prezes zarządu spółki z o.o. pobiera wynagrodzenie w wysokości 12.000 zł netto. Natomiast jego zobowiązania opiewają na kwotę 11.000 zł. Podkreślił, że spłaca kredyt z ratą miesięczną w wysokości
1.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że potrącane kwoty z tytułu zobowiązań wynikających z podatku akcyzowego w wysokości 10.000 zł pochłaniają prawie jego całe wynagrodzenie.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2016 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, udokumentowania wskazanych we wniosku zobowiązań i stałych wydatków na kwotę 11.000 zł, przedstawienia odpisu zeznania podatkowego skarżącego za 2015 rok, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 22 lipca 2016 rok nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów, wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego majątek stanowi mieszkanie o pow. 52,97 m2 o wartości 150.000 zł, obciążone hipoteką, a ponadto dwa samochody: marki Skoda Roomster z 2013 roku i Mercedes Benz z 2016 roku (zajęte przez Dyrektora Izby C.). Skarżący nie posiada lokat i czynnych rachunków bankowych. Jako prezes zarządu spółki z o.o. pobiera wynagrodzenie w wysokości 12.000 zł netto. Swoje zobowiązania określił zaś na kwotę 11.000 zł, aczkolwiek kwoty tej nie potwierdzają nadesłane dokumenty, a w szczególności specyfika wpłat skarżącego w latach 2014-2015 z tytułów egzekucyjnych wystawionych przez organy celne. Dotyczy ona bowiem minionego okresu (2014-2015), a ponadto sporządzona została w dniu 21 kwietnia 2016 roku, z całą zatem pewnością nie na potrzeby postępowania o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie i jako taka nie może stanowić dokumentu potwierdzającego zobowiązania skarżącego na dzień składania wniosku o przyznanie prawa pomocy (tj. 22 czerwca 2016 roku). Z nadesłanych dokumentów wynika przy tym, że w 2015 roku skarżący z tytułu działalności wykonywanej osobiście osiągnął dochód w kwocie 97.140,52 zł (wg PT-37), a prowadzona działalność gospodarcza przyniosła mu stratę w wysokości 260.011,80 zł, przy przychodzie rzędu kwoty 500.992,16 zł i kosztach jego uzyskania wynoszących 761.003,96 zł (według PIT-36L).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu skarżącego i niezbędnych wydatków, a także kwotę wpisu od skargi
(4.559 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na częściowe uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dokonując takiej oceny sytuacji majątkowej skarżącego referendarz sądowy wziął w szczególności pod uwagę fakt, że skarżący osiągnął znaczący przychód w ubiegłym roku, a wykazana strata stanowi jedynie wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami i jako taka nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy skarżącemu w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Uwagę zwraca przy tym kwota uzyskania przychodów (761.003,96 zł), skarżący, mimo deklarowanej trudnej sytuacji majątkowej, nie wskazywał bowiem na jakiekolwiek problemy związane z jej pozyskaniem. Ponadto skarżący przedstawiając wskazaną powyżej specyfikę wpłat za okres 2014-2015 z tytułów egzekucyjnych wystawionych przez organy celne nie udokumentował dostatecznie kwoty swoich zobowiązań i stałych wydatków w wysokości 11.000 zł. Okoliczności te oraz wykazany majątek nie pozwalają zatem uznać skarżącego za osobę ubogą, a tym samym nie uzasadniają przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło