I SA/Łd 523/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-06-29

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie jest zasadny, ponieważ skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielone przez skarżącą informacje dotyczące jej sytuacji finansowej i rodzinnej były lakoniczne, wzajemnie sprzeczne, a nadto niezgodne z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, co uniemożliwiło dokonanie rzetelnej analizy jej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako wspólnika za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na trudną sytuację finansową. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła nowe okoliczności, które budziły wątpliwości sądu ze względu na ich sprzeczność z wcześniejszymi oświadczeniami i zasadami doświadczenia życiowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej A. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 czerwca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska 29 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako wspólnika za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005 roku, oraz styczeń 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 kwietnia 2010 roku A. M.a wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. O.Z. w P. T. z dnia 26 lutego 2010 roku w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako wspólnika Spółki jawnej "O." .w upadłości z siedzibą w P. T. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach A. M. wskazała, że wspólnie z mężem i dwoma córkami prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięcznych dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżącej oraz jej męża zamyka się kwotą 5.500 zł brutto. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 227 m2 zabezpieczonego hipoteką na spłatę wierzytelności w wysokości 540.000 zł, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazała, iż w wyniku ugody zawartej z bankiem A. spłaca ratę kredytowa w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 21 maja 2010 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości swoich oraz męża dochodów miesięcznych, na które wskazuje we wniosku, nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącej oraz jej męża za dwa ostatnie lata podatkowe, bądź odpisów ich zeznań podatkowych, nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącej i jej męża za ostatnie 3 miesiące, udokumentowanie faktu spłaty swojego zobowiązania wobec baku A., na co wskazuje we wniosku; udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że pozostaje z mężem w separacji faktycznej, przeprowadziła się do P(1), a mąż cały czas mieszka w P., nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego i nie posiada wiedzy o jego dochodach. Oświadczyła także, iż nie partycypuje on w kosztach utrzymania dzieci. Dodatkowo wskazała, że posiadane przez nią skromne oszczędności podobnie jak środki na rachunku bankowym zostały zajęte w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Oświadczyła, iż nie jest wstanie udokumentować ponoszonych kosztów utrzymanie, gdyż nie dawno przeprowadził się do P(1) i takowymi dowodami nie dysponuje. Poinformowała, że w zakreślonym terminie nie było możliwe uzyskanie dokumentów z banku potwierdzającego wywiązywanie się przez nią z zawartej z bankiem ugody. Skarżąca nadesłała zaświadczenie od pracodawcy z którego wynika, iż jej średnie miesięczne wynagrodzenie w okresie ostatnich 3 miesięcy wynosiło 1.459 zł netto. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że skarżąca w 2009 roku z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskała dochód w wysokości 22,.665 zł zaś prowadzona działalność gospodarcza przyniosła jej stratę w wysokości 22.166 zł , zaś w 2008 roku jej dochód ze stosunku pracy wynosił 22.744 zł zaś strata na działalności gospodarczej wyniosła 909 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazał, iż wspólnie z mężem oraz dwoma córkami prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód zamyka się kwotą 5.500 zł brutto, jest właścicielką obciążonego hipoteka domu o powierzchni 227 m2 oraz spłaca raty zawartej z bankiem A. ugody po 1.500 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie zamierzające do pełnego wyjaśnia sytuacji finansowej gospodarstwa domowego skarżącej oraz jej kosztów utrzymania w celu weryfikacji jej twierdzeń o braku środków, z których mogłaby pokryć koszty postępowania skarżąca oświadczyła, że z mężem pozostaje w separacji faktycznej, a wobec tego jego dochody są bez znaczenia przy ustalaniu jej możliwości finansowych, jej wynagrodzenie za pracę wynosi około 1.500 zł netto miesięcznie, mąż nie partycypuje w kosztach utrzymania dzieci, a skarżąca nie może udokumentować kosztów utrzymania bowiem niedawno przeprowadziła się do P(1). Powyższe oświadczenie budzi jednak uzasadnione wątpliwości związane z faktem, iż już w momencie wnoszenia niniejszej skargi do sądu skarżąca jako adres swojego zamieszkania wskazywała adres w P(1) a w dołączonym do skargi formularzu wniosku o prawo pomocy wskazała mieszkającego w P. męża jako pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie i uzyskującego dochody na poziomie 3.500 zł miesięcznie. Z przedstawionego przez skarżącą zaświadczenia o zarobkach wynika, że jest ona zatrudniona na cały etat tj. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku specjalista do spraw administracji w P.. Skarżąca nie tylko nie udokumentowała, ale nawet nie określił miesięcznych kosztów utrzymania siebie i zamieszkujących z nią dzieci, czyniąc niemożliwym weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej, w której się znalazła. Wątpliwości budzi także jej oświadczenie o regulowaniu rat zawartej z A ugody w wysokości 1.500 zł miesięcznie, bowiem kwota ta przekracza miesięczny dochód skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na niej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialne jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia także chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Udzielane przez skarżącą lakoniczne informacje dotyczące jej sytuacji finansowej i rodzinnej są wzajemnie sprzeczne, a nadto niezgodne ze wskazaniami logicznego rozumowania, i doświadczenia życiowego. W swoich oświadczeniach wnioskodawczyni twierdzi, że z wynagrodzenia w wysokości 1460 zł miesięcznie, bowiem nie wskazuje innych źródeł dochodu, utrzymuje siebie oraz dwoje dzieci i ponosi koszty rat kredytowych w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Postawa skarżącej uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy jej sytuacji finansowej należy ją potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło