I SA/Łd 526/12

Dnia 2 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia za 2007 rok odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – T. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. T.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia za 2007 rok odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 423 zł podatnik wystąpił z wnioskiem przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz trójką pełnoletnich dzieci: 26-letnim synem M., 23-letnią córką O. oraz 19-letnią córką A. Jednocześnie skarżący oświadczył, że jedyny majątek rodziny stanowi dom o pow. 180 m2. Natomiast nieruchomości należące do jego żony, podobnie jak jej wynagrodzenie, zostały zajęte przez komornika. Skarżący podkreślił przy tym, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie jego żony w wysokości 2.669,41 zł, przy czym po potrąceniach jest to kwota 1.200 zł netto. Ponadto w uzasadnieniu wniosku podatnik dodatkowo wyjaśnił, że maszyny i urządzenia z ostatnio prowadzonej działalności zostały sprzedane w drodze licytacji przez Urząd Skarbowy w T. Wskazał także, iż od chwili zamknięcia działalności (tj. od 31.03.2009 r.) z powodów zdrowotnych nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów i w związku z tym pozostaje na utrzymaniu żony. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2012 roku wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia kserokopii zeznania podatkowego małżonków za 2011 rok, określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny, zakup lekarstw i podstawowe opłaty eksploatacyjne, wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia pełnoletnich córek i braku osiągania przez nie dochodu oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających zajęcie wskazanych we wniosku ruchomości i nieruchomości wraz z podaniem poszczególnych składników zajętego majątku - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 4 lipca 2012 roku skarżący wystąpił o "przesunięcie terminu" złożenia dodatkowych dokumentów w związku ze złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnił, że powodem jest wydłużony termin oczekiwania na kopię zeznania podatkowego za 2011 rok. Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2012 roku wydanym w związku z powyższym wnioskiem skarżącego Referendarz sądowy zarządził o przedstawianiu akt sprawy z chwilą nadesłania zeznania podatkowego małżonków za 2011 rok, nie później jednak niż z upływem 14 dni od dnia wydania tego zarządzenia. W dniu 26 lipca 2012 roku wpłynęło do Sądu pismo skarżącego i jego żony, w którym wskazano, że wydatki na żywność wynoszą 800 zł, wydatki na lekarstwa to kwota 150 zł, opłaty za gaz stanowią kwotę 100 zł, a pozostałe wydatki zamykają się kwotą 150 zł. Skarżący podkreślił, że rachunki za energię elektryczną nie są płacone od grudnia 2011 roku, nastąpiło wypowiedzenie umowy. Natomiast w opłaceniu studiów córki A. pomagają rodzice. Do wniosku załączono dokumenty wymagane przez Referendarza sądowego, wskazane w zarządzeniu z dnia 6 czerwca 2012 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych, wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz trójką pełnoletnich dzieci: 26-letnim synem M., 23-letnią córką O. oraz 19-letnią córką A.. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie żony skarżącego w wysokości 2.669,41 zł, przy czym po potrąceniach jest to kwota 1.200 zł netto, którą małżonkowie w pełni przeznaczają na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i domu. Jedyny majątek rodziny stanowi dom o pow. 180 m2, należące bowiem do żony skarżącego nieruchomości objęte zostały zajęciem związanym z postępowaniem egzekucyjnym. Córki skarżącego kontynuują naukę i w związku z tym nie osiągają dochodu. Jednocześnie analiza załączonych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że skarżący wraz z całą rodziną nie posiadają jakichkolwiek oszczędności. W 2011 rok skarżący nie osiągnął żadnego dochodu, jego żona uzyskała zaś dochód w wysokości 36.203,75 zł (według PIT-37). Nadesłane przy tym dokumenty w postaci choćby wydruków z Elektronicznej Księgi Wieczystej oraz postanowień dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na stwierdzoną bezskuteczność egzekucji, a także wypowiedzenia umowy sprzedaży energii elektrycznej z uwagi na brak uregulowania należności z tego tytułu w wysokości 4.466,94 zł, potwierdzają niewątpliwie trudną sytuację majątkową rodziny skarżącego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem niezbicie, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)