I SA/Łd 526/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-09-05

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce w upadłości likwidacyjnej, która posiada środki na rachunku bankowym stanowiące masę upadłości, należy przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo że kwota ta jest niezbędna do zaspokojenia wierzycieli?
Ratio decidendi
Spółce w upadłości likwidacyjnej, która posiada środki na rachunku bankowym stanowiące masę upadłości, nie należy przyznawać prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli kwota ta jest wystarczająca do pokrycia tych kosztów. Koszty sądowe należą do kategorii danin publicznych, które, podobnie jak koszty postępowania upadłościowego, powinny być zaspokajane z masy upadłości, a ich poniesienie przez spółkę nie stanowi uszczerbku dla wierzycieli w stopniu uzasadniającym zwolnienie.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości A. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług. Syndyk argumentował, że spółka jest niewypłacalna, a posiadane środki na rachunku bankowym (259.914,98 zł) stanowią masę upadłości przeznaczoną na zaspokojenie wierzycieli (721.471,80 zł). Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wystarczające środki finansowe spółki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 września 2018 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku syndyka masy upadłości A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi syndyka masy upadłości A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr UNP:[...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik 2012 roku oraz za miesiące od stycznia do października 2013 roku p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. syndyk masy upadłości spółki A. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na formularzu PPPr syndyk ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku syndyk podał, że w dniu 7 listopada 2017 r. Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł., [...] Wydział Gospodarczy ds. Upadłości i Restrukturyzacyjnych ogłosił upadłość spółki. Powodem takiego rozstrzygnięcia była niewypłacalność spółki, która utrzymuje się również obecnie. Spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań w maju 2017 r. Stan niewypłacalności dłużnika ma charakter trwały, a majątek spółki wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Tym samym, w ocenie syndyka niezbędne jest przyznanie spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów postępowania w całości. W oświadczeniu o majątku i dochodach syndyk podał, że kapitał zakładowy spółki wynosi 5.000 zł. Spółka nie posiada środków trwałych. W ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła stratę w wysokości 11.080 zł. Na rachunku bankowym spółka posiada 259.914,98 zł. Syndyk wyjaśnił, że jest to kwota stanowiąca masę upadłości, której celem jest zaspokojenie wierzycieli. Na dzień złożenia wniosku zobowiązania spółki wynosiły 721.471,80 zł, zatem spółka nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swoich wierzycieli. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza wniosek syndyka nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ porównanie wymaganych aktualnie kosztów postępowania (wpis od skargi w wysokości 10.413 zł) z kwotą środków finansowych, którą dysponuje spółka (259.914,98 zł) prowadzi do wniosku, iż udzielnie spółce prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych nie jest konieczne by spółka mogła dochodzić swoich praw przed sądem. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Obowiązek ten wynika zaś z art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 6 grudnia 2012 r. o sygn. akt I FZ 431/12 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto zgodnie z art. 343 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jednolity Dz.U.2017 r., poz. 2344) z masy upadłości zaspokaja się w pierwszej kolejności koszty postępowania, a jeżeli fundusze masy upadłości na to pozwalają - również inne zobowiązania masy upadłości, o których mowa w art. 230 ust. 2, w miarę wpływu do masy upadłości stosownych sum. Z art. 230 ust. 1 ww. ustawy, wynika, że do kosztów postępowania zalicza się m.in. podatki i inne daniny publiczne związane z likwidacją masy upadłości. W ocenie referendarza koszty sądowe należą do kategorii danin publicznych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło