I SA/Łd 528/12

Dnia 3 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków E. N. i T. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. N. i T. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącym – E. N. i T. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. E.N. i T.N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 7.281 zł podatnicy wystąpił z odrębnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonych na urzędowym formularzu PPF oświadczeniach o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazali, że są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w którym wraz z nimi pozostaje troje pełnoletnich dzieci: 26-letni syn M., 23-letnia córka O. i 19-letnia córka A.. Jednocześnie skarżący oświadczyli, że jedyny majątek rodziny stanowi dom o pow. 180 m2. Należące bowiem do skarżącej nieruchomości, podobnie jak jej wynagrodzenie, zostały zajęte przez komornika. Skarżący podali przy tym, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie skarżącej w wysokości 2.669,41 zł, przy czym po potrąceniach do dyspozycji rodziny pozostaje jedynie kwota 1.200 zł netto. W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że pracuje w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w T. i nie posiada innego źródła dochodu. Wskazała także, iż maszyny i urządzenia z ostatnio prowadzonej działalności zostały sprzedane w drodze licytacji przez Urząd Skarbowy w T. Skarżący natomiast dodał, że od chwili zamknięcia działalności (tj. od 31.03.2009 r.) z powodów zdrowotnych nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów i w związku z tym pozostaje na utrzymaniu żony. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2012 roku wezwano wnioskodawców do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienia kserokopii ich zeznania podatkowego za 2011 rok, określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny, zakup lekarstw i podstawowe opłaty eksploatacyjne, wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia pełnoletnich córek i braku osiągania przez nie dochodu oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających zajęcie wskazanych we wniosku ruchomości i nieruchomości wraz z podaniem poszczególnych składników zajętego majątku - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 26 lipca 2012 roku wpłynęło do Sądu pismo skarżących, w którym wskazali, że wydatki na żywność wynoszą 800 zł, wydatki na lekarstwa to kwota 150 zł, opłaty za gaz stanowią kwotę 100 zł, a pozostałe wydatki zamykają się kwotą 150 zł. Skarżący podkreślili, że rachunki za energię elektryczną nie są płacone od grudnia 2011 roku, nastąpiło wypowiedzenie umowy. Natomiast w opłaceniu studiów córki A. pomagają rodzice. Do pisma załączyli dokumenty wymagane przez Referendarza sądowego, wskazane w zarządzeniu z dnia 6 czerwca 2012 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych, wynika, że skarżący są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w którym wraz z nimi pozostaje troje pełnoletnich dzieci. Jedynym źródłem utrzymania 5-osobowej rodziny jest wynagrodzenie skarżącej w wysokości 2.669,41 zł, przy czym po potrąceniach stanowi ono kwotę 1.200 zł netto, którą małżonkowie w pełni przeznaczają na pokrycie wydatków związanych z podstawowymi opłatami i utrzymaniem domu. Jedyny przy tym majątek rodziny stanowi dom o pow. 180 m2, należące bowiem do skarżącej nieruchomości objęte zostały zajęciem związanym z postępowaniem egzekucyjnym. Córki skarżących kontynuują naukę i w związku z tym nie osiągają dochodu. Jednocześnie analiza załączonych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że skarżący wraz z dziećmi nie posiadają jakichkolwiek oszczędności. Zauważyć także należy, iż w 2011 rok skarżący nie osiągnął żadnego dochodu, jego żona uzyskała zaś dochód w wysokości 36.203,75 zł (według PIT-37). Nadesłane przy tym dokumenty w postaci choćby wydruków z Elektronicznej Księgi Wieczystej oraz postanowień dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na stwierdzoną bezskuteczność egzekucji, a także wypowiedzenia umowy sprzedaży energii elektrycznej z uwagi na brak uregulowania należności z tego tytułu w wysokości 4.466,94 zł, potwierdzają niewątpliwie trudną sytuację majątkową rodziny skarżących. Mając na uwadze powyższe okoliczności, a także łączną kwotę wpisów od skarg wniesionych przez podatników, Referendarz sądowy uznał, że wnioski skarżących zasługują na uwzględnienie i przyznał im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawiona przez skarżących sytuacja majątkowa dowodzi bowiem niezbicie, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)