I SA/Łd 532/08

Dnia 13 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S, postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej odmówił A. G. wszczęcia postępowania na jego wniosek z dnia 22 listopada 2007 roku o zwrot nienależnie pobranego podatku w kwocie 64.176,99 złotych, uznając, ze nie jest stroną postępowania w sprawie zwrotu podatku wpłaconego przez S. T. U. E. H. S.A. z siedzibą w S. Jako podstawę prawną swojego wniosku podatnik wskazał art. 77 w związku z art. 72 § 1 punkt 1 Ordynacji podatkowej. Podatnik wskazał, że sporna kwota została zapłacona przez Gwaranta czyli S. T. U. E. H. S.A. na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w związku z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku. Decyzja ta stanowiła podstawę do ustalenia wysokości zobowiązania jak również jego zapłaty przez Gwaranta. Decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2007 roku sygn. akt I SA/Łd 2113/06, który uprawomocnił się w dniu 25 października 2007 roku. W ocenie podatnika kwota podatku do zapłaty stanowi już jedynie kwotę nienależnie zapłaconego podatku, w związku z czym podatnik zwrócił się do organu o jej zwrot. Organ podatkowy I instancji uznał, że podatnik nie jest stroną postępowania, bowiem gwarancja ubezpieczeniowa numer[...]z dnia [...] roku jest umową wiążącą wyłącznie Gwaranta (S. T. U. E. H. S.A. w S.) i Beneficjenta Gwarancji (N. U. S. w S.). Organ I instancji podniósł, że sporna kwota została wpłacona przez Gwaranta, stosownie do zapisów Gwarancji Ubezpieczeniowej. W zażaleniu z dnia [...] roku podatnik zarzucił naruszenie art. 133 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji błędną interpretację. Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podatkowy podkreślił, że wskazana przez podatnika Gwarancja Ubezpieczeniowa określa strony umowy czyli S. T. U. E. H. S.A. w S. oraz N. U. S. w S. , podstawę prawną i przedmiot zabezpieczenia, którym jest wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wydanej przez N. U. S. w S. z dnia [...] roku. Z § 1 umowy wynika, że stanowi ona zabezpieczenie wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] roku, która pozostaje w obrocie prawnym, mimo uchylenia decyzji ostatecznej organu odwoławczego przez Sąd. Organ wskazał, że rozliczenie dokonanej wpłaty z tytułu Gwarancji może nastąpić wyłącznie z Gwarantem tj. S. T.U. E. H. S. A. w S. po wydaniu decyzji ostatecznej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., na którą nie zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego, nie później jednak niż w terminie do 23 maja 2009 roku. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji organu podatkowego I instancji, wobec braku możliwości wydania nowej decyzji w sprawie przez organ podatkowy I instancji, bądź upływu terminu powodowałby konieczność rozliczenia się z Gwarantem wpłaconej kwoty. Przy tym w stosunku prawnym łączącym Gwaranta i Beneficjenta Umowy Gwarancyjnej nie definiuje się terminu nadpłata, co stało u podstawy wniosku podatnika. Organ odwoławczy wskazał również, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie wskazane w artykułach. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie skarżący ma jedynie interes faktyczny, gdyż wezwany przez Gwaranta wpłacił H. kwotę wynikającą z Gwarancji Ubezpieczeniowej udzielonej Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. przez S. T. U. E. H. S.A. Natomiast podatnik pozostaje stroną postępowania w zakresie decyzji określającej mu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok, pierwotnie określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] roku. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku. W skardze z dnia [...] roku A. G. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zarzucając mu naruszenie art. 133 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną interpretację oraz art. 33 i art. 33d Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wskazał, iż na podstawie art. 133 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej jest stroną niniejszego postępowania. Nie ma racji organ podatkowy twierdząc, że Gwarancja ubezpieczeniowa wiąże jedynie Gwaranta i Beneficjenta. Poza tym z preambule Gwarancji wymienione są 3 podmioty: Gwaranta- STU E. H. S.A., Beneficjenta Gwarancji-Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. oraz osobę składającą zabezpieczenie – A. G. Ponadto skarżący wskazał, że organ podatkowy I instancji wydał w dniu [...] roku decyzję określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok w kwocie 67.553,80 złotych oraz odsetki za zwłokę od tego zobowiązania w kwocie 63.491,00 złotych. Ponieważ decyzja ta określała zaległość podatkową, to zgodnie z art. 47 § 3 Ordynacji podatkowej terminem płatności wynikającego z niej zobowiązania był ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami prawa wpłata powinna nastąpić – czyli 30 kwietnia 2001 roku. W ocenie skarżącego nie było dopuszczalne dokonanie zabezpieczenia po terminie płatności należności z tytułu podatku dochodowego za 2000 rok. Natomiast przyjęcie zabezpieczenia w postaci gwarancji ubezpieczeniowej następuje w wykonaniu decyzji o zabezpieczeniu. Takiej decyzji organy podatkowe I i II instancji nigdy nie wydały. W odpowiedzi na skargę z dnia [....] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienia naruszają prawo. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia czy skarżący A. G. jest stroną postępowania. Na wstępie przypomnieć należy, że z art. 133 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.) wynika, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inaksent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a Ordynacji podatkowej to m.in. gwaranci lub poręczyciele, których zabezpieczenie zostało przyjęte przez organ podatkowy. Zaś z treści art. 117a wynika, że gwarant lub poręczyciel , którego zabezpieczenie zostało przyjęte przez organ podatkowy, odpowiada całym swoim majątkiem, solidarnie z płatnikiem [...] za zobowiązanie wynikające z decyzji, która jest przedmiotem zabezpieczenia wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego powstałymi w związku z wykonaniem tej decyzji. W ocenie Sądu A. G. jest stroną niniejszego postępowania w świetle przytoczonych powyżej przepisów. Skarżący wystąpił z wnioskiem z dnia [...] roku o zwrot kwoty 64.176,99 złotych z tytułu Gwarancji Ubezpieczeniowej, wpłaconej przez S. T. U. E. H. S.A. w S. na konto Urzędu Skarbowego w S. w dniu 30 listopada 2006 roku na podstawie art. 165 §1 Ordynacji podatkowej. Decyzja wymiarowa uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dotyczyła zobowiązania skarżącego, kwota ściągnięta została z gwarancji dotyczyła również tego samego zobowiązania. Dokonując zapłaty należnej kwoty skarżący wykonał swoje zobowiązanie wynikające z umowy o gwarancję ubezpieczeniową. Zgodnie z treścią art. 133 Ordynacji podatkowej stał się stroną tego postępowania. Nieuzasadnionym jest twierdzenie organów podatkowych, z którego wynika, że Gwarancja Ubezpieczeniowa wiąże jedynie Gwaranta i Beneficjenta, skoro A. G. jest osobą składającą zabezpieczenie. Podkreślić również należy, że skarżący ma zarówno interes prawny jak i faktyczny w niniejszym postępowaniu. Pod pojęciem interesu prawnego rozumie się interes zgodny z prawem i chroniony przez prawo. Interes prawny wynika z całokształtu okoliczności zaistniałych w danej sprawie. O tym, czy i kto posiada interes prawny można orzec wyłącznie na podstawie analizy właściwych norm materialnoprawnych. Powyżej zacytowane przepisy Ordynacji podatkowej jednoznacznie wskazują na interes prawny A. G., bowiem dotyczą jego sfery prawnej. Z powyższych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 cytowanej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcą podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075). D.T.