I SA/Łd 534/11

PostanowienieWSA w Łodzi2012-02-07

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową spółki i jej wspólników?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest zasadny, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy spółka generuje miesięczne obroty i osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym, a wspólnicy ponoszą niższe koszty utrzymania, możliwe jest przyznanie częściowego zwolnienia od wpisu, pokrywając jego część.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącej podatku VAT. Spółka wskazała na trudną sytuację finansową, ograniczenie działalności i likwidację. Do wniosku dołączono oświadczenie o majątku i dochodach, deklaracje VAT-7 oraz wyciągi z rachunku bankowego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dodatkowe dokumenty dotyczące obrotów, zysku za 2011 rok oraz dochodów i kosztów utrzymania wspólników.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Przedsiębiorstwu Produkcyjno Handlowo Usługowemu "A" G., B. Spółka jawna w likwidacji prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.500 zł; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lutego 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "A" G., B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "A" G., B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2001 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać Przedsiębiorstwu Produkcyjno Handlowo Usługowemu "A" G., B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.500 (tysiąc pięćset) złotych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. przyznał Przedsiębiorstwu Produkcyjno Handlowo Usługowemu "A" G., B. Spółce jawnej w likwidacji z siedzibą w Ł. prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 590 zł. Wyrokiem z dnia 18 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "A" G., B. Spółki jawnej w likwidacji z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2001 roku. W skardze kasacyjnej od powyższego rozstrzygnięcia spółka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku poniesienia wpisu od skargi kasacyjnej wskazując, że kondycja finansowa spółki jak i jej wspólników nie pozwala na uiszczenie niezbędnych na tym etapie kosztów postępowania. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zakupie i sprzedaży wyrobów tytoniowych, chemicznych, kosmetycznych i spożywczych. Od 2002 r. działalność spółki jest stopniowo ograniczana i zmierza do likwidacji. Wskazała, iż nieruchomości przy ul. A 72/74 w Ł., których spółka jest użytkownikiem wieczystym jest zabezpieczona w postępowaniu egzekucyjnym. Wartość środków trwałych spółka określiła na 320.342 zł. Ostatni rok obrotowy, podobnie jak poprzednie, skarżąca zakończyła startą, która wyniosła 2.800 zł. Oświadczyła, iż na rachunku bankowym w A Bank Polska, posiada 53,45 zł. Wspólnicy spółki nie posiadają możliwość osobistego pokrycia kosztów sądowych spółki, gdyż A. B. jest emerytem i otrzymuje świadczenie w wysokości 1.940 zł brutto oraz dochód z umowy o pracę na 1/10 etaty w wysokości 139 zł, zaś Z. G. osiąga z umowy o pracę dochód w wysokości 1.386 zł. Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2012 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: ostatniego bilansu spółki, rachunku zysków i strat, deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 2 miesiące, a także udzielenia informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej wspólników spółki, oraz udokumentowanie wysokości ich dochodów oraz miesięcznych kosztów utrzymania, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała deklaracje VAT-7 z których wynika, iż w miesiącu wrześniu 2011r.. spółka miała obroty w wysokości 5.582 zł, w październiku 4.529 zł, zaś w listopadzie 4.737 zł. Nadesłany wyciągu z rachunku bankowego spółki prowadzonego przez A Bank S.A. Oddział w Ł. za okres od 1 listopada do 30 grudnia 2011 roku wskazuje, że saldo rachunku na koniec 2011 roku wynosiło 0 zł. Z załączonej do wniosku kserokopii księgi przychodów i rozchodów spółki wynika jednak, że za 2011 roku odnotował on zysk w wysokości 11.039 zł przypadający do podziału na wspólników (po 5.500 zł). Dodatkowo Z. G. osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 1.386 zł miesięcznie zaś jego żona emeryturę w wysokości 1.423 zł netto, skarżący wraz z żoną zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, którego koszty utrzymania wynoszą ok. 400 zł (czynsz i energia elektryczna). A. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotną żoną osiągnął dochód z emerytury w wysokości 1.609 zł netto oraz pracy na 1/10 etatu w wysokości 139 zł., mieszka w wynajętym mieszkaniu, którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok.150 zł. Wspólnicy spółki nie są właścicielami majątku nieruchomego ani ruchomego odrębnego od majątku spółki. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła zyskiem w wysokości 11.000 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą 320.342 zł., wobec skarżącej toczy się szereg postępowań egzekucyjnych, na koncie bankowym spółki prowadzonym przez A Bank S.A. Oddział w Ł. na koniec 2011 roku skarżąca nie posiadała bieżących środków finansowych na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości blisko 3.000 zł. Jednak ostatni rok obrotowy był pierwszym od 2001 r., w którym spółka nie poniosła straty, jej miesięczne obroty w okresie od września do listopada 2011 roku wahały się w granicach 4.500 – 5.500 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.500 zł. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłaby ponieść koszty sądowe, bowiem spółka co miesiąc generuje przychodna poziomie 4.500-5.500 zł w 2011 roku osiągnęła skromny zysk, który został podzielony pomiędzy wspólników, których kondycję finansową poprawił także fakt zdecydowanego obniżenia ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania w stosunku do wykazanych w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy z kwoty 800 zł do 400 zł w przypadku Z. G. oraz z kwoty 800 zł do 150 zł w przypadku A. B. . W tej sytuacji należało przyjąć, że spółka bądź jej wspólnicy, są w stanie ponieść koszty połowy wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.500 zł. Należy podkreślić, że postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się on liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło