I SA/Łd 535/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, która w poprzednich latach przynosiła straty, a w bieżącym roku generuje zmienne obroty, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Wniosek o całkowite zwolnienie został oddalony ze względu na poprawiającą się sytuację finansową skarżącego i brak wskazania przez niego wysokości niezbędnych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego w VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1.500 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą z prowadzonej działalności gospodarczej. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo żądanie skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu W. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku oraz styczeń 2006 roku. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu W. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu [...] roku W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 roku oraz styczeń 2006 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w postaci usług transportowych. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada własnego taboru samochodowego lecz wynajmuje ciągnik siodłowy z naczepą. Wskazał, że w minionych latach w utrzymaniu firmy transportowej na rynku posiłkował się środkami finansowymi z kredytu inwestycyjnego. Wskazał, że po odliczeniu kosztów i spłacie kredytów na utrzymanie nie pozostaje mu nawet minimum socjalne. Z nadesłanych dokumentów wynika, że firma skarżącego w latach 2008 i 2009 przynosiła straty w roku 2008 na poziomie 25.000 zł zaś w roku 2009 strata wyniosła 100.000 zł jednak rok ubiegły zakończyła zyskiem w wysokości 48.121 zł. Z deklaracji VAT-7 wynika, że w miesiącach od lutego do maja 2011 roku miesięczne obroty skarżącego wahały się w granicach od 7.500 do 23.700 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zamieszkuje u matki, która ponosi wszelkie koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi. Skarżący nadesłał także wyciąg z rachunku bankowego z saldem w wysokości -73 zł, oraz zawiadomienie o jego zajęciu, wysokości rat spłacanego kredytu gotówkowego wynosi 462 zł miesięcznie, dodatkowo w rachunku tym skarżący posiada limit kredytowy wysokości 16.000 zł. Mimo skierowanego do niego wezwania wnioskodawca nie wskazał wysokości stałych obciążeń swojego gospodarstwa domowego ani wysokości dochodów matki, u której zamieszkuje.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy W. J., że zamieszkuje u matki, nie ponosząc z tego tytułu żadnych opłat. Źródłem utrzymania skarżącego jest jego działalność gospodarcza, która w latach 2008-2009 przynosiła straty zaś zysk z ubiegłego roku wyniósł 48.000 zł. W bieżącym roku miesięczne obroty skarżącego od lutego do maja wahały się w granicach od 7.500 do 23.700 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej tj. kwotę 1.500 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega poprawie, niedochodowa w ubiegłych latach działalność gospodarcza zaczęła przynosić zyski i nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Dodatkowo wnioskodawca, mimo skierowanego do niego w tym zakresie wezwania, nie wskazał wysokości niezbędnych miesięcznych kosztów utrzymania ani też wysokości dochodów swojej matki, wspólnie z którą zamieszkuje, czym uniemożliwił pełną ocenę swojej sytuacji finansowej. Jednak analiza kondycji finansowej firmy skarżącego, której miesięczne obroty w roku ubiegłym kształtowały się na średnim poziomie 11.600 zł, a obroty te w roku bieżącym wahają się w granicach od 7.500 do 23.700 zł wskazuje, że jest on wstanie ponieść koszty połowy wpisu sądowego od skargi tj kwotę 750 zł.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło