I SA/Łd 536/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-20
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, jeśli przedstawiona sytuacja majątkowa wnioskodawcy uzasadnia brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca oświadczyła, że jest bezrobotna, nie posiada stałego źródła utrzymania, utrzymuje się z pomocy rodziny i na jej utrzymaniu pozostaje małoletnia córka. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wyjaśniła, że nie posiada rachunków bankowych, mieszka z mężem i córką, a mąż pokrywa koszty najmu. Otrzymuje od rodziny ok. 400-500 zł miesięcznie. Nie jest zarejestrowana jako bezrobotna z powodu toczącej się sprawy karnoskarbowej.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej K. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – K. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi podatniczka złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W zawartym na tymże formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 4-letnią córką N.. Oświadczyła przy tym, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i posiada jedynie zadłużoną niezabudowaną działkę w wieczystej dzierżawie. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo podkreśliła, że znajduje się w beznadziejnej sytuacji materialnej. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie posiada stałego źródła utrzymania. Z mężem nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego i pozostaje z nim w nieformalnej separacji. Utrzymuje się dzięki pomocy rodziny (matki, teściowej, ciotki). Na jej utrzymaniu pozostaje małoletnia córka. Ciąży na niej obowiązek spłaty zadłużenia z tytułu zlikwidowanej działalności. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące, wyjaśnienia kwestii partycypowania męża skarżącej w kosztach utrzymania córki N., określenia kwoty środków udzielanych skarżącej przez rodzinę na jej utrzymanie, przedstawienia kserokopii decyzji o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku oraz wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W wykonaniu powyższego wezwania skarżąca w drodze pisma z dnia [...] r. wyjaśniła, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat nie posiadała i nadal nie posiada żadnych rachunków bankowych. Wskazała przy tym, że mimo nieformalnej separacji, ze względu na małe dziecko, zamieszkuje razem z mężem w wynajętym lokalu. Opłaty z tytułu najmu tego lokalu pokrywa jej mąż, co stanowi jego wkład w utrzymanie córki. Kwota środków pomocy udzielanej jej przez rodzinę na bieżące potrzeby wynosi ok. 400-500 zł. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Z uwagi na wiadomość, że w sądzie toczy się przeciwko niej sprawa karnoskarbowa, wszystkie próby zatrudnienia kończyły się natychmiastową odmową przyjęcia do pracy. Poza tym jej córka jest nieustannie chora. Dodała ponadto, że w odniesieniu do nieruchomości, w której zamieszkuje, posiada status współlokatora.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych informacji dodatkowych wynika, że skarżąca zamieszkuje wspólnie z mężem i 4-letnią córką N.. Z mężem jednak nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Mąż partycypuje w kosztach utrzymania córki poprzez ponoszenie kosztów najmu lokalu, w którym wspólnie ze skarżącą i córką zamieszkuje. Skarżąca nie pracuje i pozostaje wraz z córką na utrzymaniu dalszej rodziny, która na ten cel przeznacza kwotę ok. 400-500 zł. Jednocześnie skarżąca nie posiada majątku, za wyjątkiem zadłużonej niezabudowanej działki, stanowiącej przedmiot wieczystej dzierżawy. Na wnioskodawczyni ciąży przy tym obowiązek spłaty zadłużenia z tytułu zlikwidowanej działalności. Ponadto skarżąca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa skarżącej powoduje bowiem, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło