I SA/Łd 536/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-06-24

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy jego dochody nie pozwalają na pełne pokrycie kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednak całkowite zwolnienie od kosztów sądowych zostało oddalone, ponieważ strona powinna uczestniczyć w kosztach postępowania, czyniąc oszczędności do granic koniecznych kosztów utrzymania.
Stan faktyczny
W dniu 20 kwietnia 2015 roku J.K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku wraz z wnioskiem o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący i jego żona prowadzą gospodarstwo domowe utrzymywane z emerytur o łącznym dochodzie około 3.522 zł netto miesięcznie, nie posiadają majątku, zamieszkują na zasadzie dożywocia w domu niebędącym ich własnością, a skarżący jest osobą niepełnosprawną ponoszącą wysokie koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł, a wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 czerwca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku. p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu J. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 20 kwietnia 2015 roku J. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku dotyczącą jego rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z ich emerytur w łącznej kwocie ok. 5.485 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Wspólnie z żoną zamieszkuje na zasadzie dożywocia w domu niebędącym jego własnością, ponosząc związane z tym koszty utrzymania. Stałe miesięczne koszty utrzymania udokumentowane przez stronę zamykają się kwotą ok. 340 zł (gaz, woda) do tego w sezonie zimowym dochodzą koszty opału. Skarżący jest osobą niepełnosprawną i z uwagi na swój stan zdrowia ponosi wysokie wydatki na leki. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że J. K. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z ich emerytur w łącznej wysokości ok. 3.522 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje na zasadzie dożywocia w domu niebędącym jego własnością. Stałe miesięczne koszty utrzymania udokumentowane przez stronę zamykają się kwotą ok. 340 zł (gaz, woda) do tego w sezonie zimowym dochodzą koszty opału. Skarżący jest osobą niepełnosprawną i z uwagi na swój stan zdrowia ponosi wysokie wydatki na leki. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (2.000 zł), stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca wraz z żoną dysponują stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 500 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi oraz czynić drobne oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych, których wysokość będzie już zdecydowanie niższa. Jeśli zaś oszczędności te okazałyby się niewystarczające bądź sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu może on zwrócić się z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło