I SA/Łd 537/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-06-27

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodu z nieujawnionych źródeł?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że jej dochody (emerytura w wysokości 839,70 zł) po odliczeniu niezbędnych wydatków na utrzymanie (680 zł) oraz uwzględnieniu kwoty wpisu od skargi (1.500 zł) uniemożliwiają jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodu z nieujawnionych źródeł. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca wykazała, że mieszka sama, nie posiada majątku, a jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 839,70 zł, z której musi pokryć wydatki na utrzymanie w kwocie 680 zł miesięcznie, a także koszty leczenia i leków. Z uwagi na trudną sytuację materialną, wniosek został uwzględniony w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – W. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 czerwca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – W. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W.D. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 16 maja 2012 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym: do wykazania wszystkich składników majątkowych skarżącej (nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych) – zgodnie z rubryką nr 7 urzędowego formularza (PPF), jednoznacznego wskazania, czy skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też w gospodarstwie tym pozostają wraz z nią inne osoby – zgodnie z rubrykami nr 6 i 8 urzędowego formularza (PPF), określenia źródła i wysokości dochodu skarżącej oraz kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie i podstawowe świadczenia (opłaty za wodę, energię elektryczną, gaz itp.), nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków i lokat bakowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz przesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2011 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony w drodze pisma procesowego z dnia 28 maja 2012 roku wyjaśniła, że skarżąca mieszka sama i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada nieruchomości, oszczędności papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych ani innych zasobów majątkowych. Otrzymuje świadczenie emerytalne z ZUS w wysokości 839,70 zł (po potrąceniu kwoty 355,57 zł z powodu należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego) i jest to jedyne jej źródło utrzymania. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wskazała, że skarżąca ponosi co miesiąc wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie 680 zł (opłaty z tytułu czynszu, za energię elektryczną, telefon, gaz). Pozostałą część świadczenia emerytalnego przeznacza na wyżywienie oraz opiekę zdrowotną. Ponadto pełnomocnik podkreśliła, że skarżąca w związku z potrąceniem ze świadczenia emerytalnego kwoty 355,57 zł (z powodu należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego) znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Boryka się przy tym z bardzo poważnymi problemami zdrowotnymi związanymi z zaburzeniem pamięci, co wiąże się z wydatkami pieniężnymi na wizyty u lekarzy, a także wydatkami na zakup leków. W ostatnim czasie sytuacja majątkowa skarżącej stała się tak dramatyczna, że zmuszona była zaciągnąć pożyczki na bieżące utrzymanie. Do pisma załączono wymagane dokumenty objęte wezwaniem Referendarza sądowego z 16 maja 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów i informacji źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada nieruchomości, ruchomości, a także innych zasobów majątkowych. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne z ZUS w wysokości 839,70 zł. Obciążenie tak kształtującego się budżetu skarżącej stanowią wydatki związane z utrzymaniem i podstawowymi opłatami eksploatacyjnymi, które łącznie stanowią kwotę 680 zł miesięcznie. Pozostałą część świadczenia emerytalnego skarżąca przeznacza na wyżywienie, opiekę zdrowotną i zakup lekarstw. W 2011 r. skarżąca osiągnęła dochód jedynie z tytułu emerytury w wysokości 16.134, 10 zł (według PIT-40A/11A). W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę kwotę dochodu i niezbędnych wydatków skarżącej, a także kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (1.500 zł) i na tej podstawie przyjął, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło