I SA/Łd 539/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na wniosek z dnia 2.01.2017 r. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] stycznia 2017 r., w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek S. K. z 2 stycznia 2017 r. o wyliczenie przez organ podatkowy ilości nabytego przez wnioskodawcę paliwa w miesiącach styczeń, luty, marzec, kwiecień, grudzień 2006 r. oraz kosztów tego paliwa na podstawie wystawionych przez wnioskodawcę faktur. Z akt sprawy wynika, że pismem z 30 grudnia 2016 r. S. K. wniósł o "wyliczenie przez organ podatkowy ilości nabytego przez wnioskodawcę paliwa w miesiącach styczeń, luty, marzec, kwiecień, grudzień 2006 r. oraz kosztów tego paliwa na podstawie faktur wystawionych przez wnioskodawcę, których przedmiotem są usługi transportowe świadczone przez wnioskodawcę w miesiącach styczeń, luty, marzec, kwiecień, grudzień 2006 r, a na podstawie których ustalono wysokość zobowiązania wnioskodawcy w podatku dochodowym za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, grudzień 2006 r.". W uzasadnieniu wniosku poinformował, iż w powyższej sprawie prowadzone jest obecnie postępowanie egzekucyjne. Następnie podniósł, że organ podatkowy uznając, że faktury za zakup oleju napędowego wystawione przez A nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie uwzględnił ich przy ustalaniu dochodu oraz zobowiązania w podatku dochodowym za wymienione miesiące 2006 r. Zdaniem podatnika prowadzi to do wniosku, iż we wskazanym czasie świadczył on usługi transportowe środkami transportu, których eksploatacja nie wymagała zakupu paliwa. Powyższe uzasadnia złożony wniosek o wyliczenie ilości zużytego paliwa, a następnie kosztów zużycia tego paliwa związanych ze świadczeniem usług wskazanych w fakturach za ten okres. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wskazanym przez we wniosku. W zażaleniu podatnik podtrzymał argumentację przedstawioną we wniosku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., utrzymując w mocy owo postanowienie wskazał. iż wysokość zobowiązania wnioskodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. wynika z decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] listopada 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z 2 czerwca 2015 r., którą określono S.K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego było przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt. I SA/Łd 122/16 oddalił skargę podatnika na w/w decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Tym samym zdaniem organu nie można wnioskować o wyliczenie kosztów zużycia paliwa nie kwestionując wysokości zobowiązania wynikającego z decyzji ostatecznej, co jednakże skutkować winno wnioskiem o wzruszenie tejże decyzji w trybie nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie wniosek taki nie wpłynął. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, który na podstawie art. 165 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wskazanym w przedmiotowym wniosku W skardze na powyższe postanowienie S.K. zarzucił naruszenie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o.p., przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w, w sytuacji gdy nie zachodzą podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego podlega uchyleniu. Są to jednak inne przyczyny niż wskazane w skardze. Uprawnienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu w takiej sytuacji procesowej wynika z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2007 r poz. 1369). Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zasadniczą podstawą procesową odmowy wszczęcia postępowania na skutek złożenia przez skarżącego z dnia 2 stycznia 2017 roku był przepis art.165a § 1 o.p. – Gdy żądanie, a o którym mowa w art. 165 o.p., zostało wniesione przez osobą niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęciu postępowania. Oczywiście w niniejszej sprawie nie zachodzi pierwsza ze wskazanych w powołanym przepisie przyczyn odmowy wszczęcia postępowania (skarżący jest bezspornie osobą będącą stroną postępowania – podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok, art. 133 § 1 o.p.). Jako przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania organ podatkowy pierwszej instancji (Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł.) wskazał okoliczność polegającą na tym, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja określająca zobowiązanie skarżącego w podatku dochodowym za 2006 rok. Decyzja ta było ponadto przedmiotem kontroli przez WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 20 listopada 2015 roku, w sprawie I SA/Łd 122/16 oddalił skargę podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zaakceptował tę argumentację dodatkowo wskazując, że "nie można wnioskować o wyliczenie kosztów zużycia paliwa nie kwestionując jednakże wysokości zobowiązania wynikającego z decyzji ostatecznej, co jednakże skutkować winno wnioskiem o wzruszenie tejże decyzji w trybie nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie wniosek taki nie wpłynął". Otóż wskazać należy, że skarżący składając wniosek z dnia 2 stycznia 2017 roku występował w sprawie samodzielnie (bez udziału profesjonalnego pełnomocnika), wniosek dotyczył "wyliczenia przez ilości nabytego przez wnioskodawcę paliwa w miesiącach styczeń, luty, marzec, kwiecień, grudzień roku 2006 roku oraz kosztów tego paliwa na podstawie faktur wystawionych przez wnioskodawcę, których przedmiotem są usługi transportowe świadczone przez wnioskodawcę (... )". Z uzasadnienia wniosku wynikało, że skarżący nie zgadza się z treścią decyzji ostatecznej, mocą której pozbawiono go kosztów uzyskania przychodów (z faktur dokumentujących zakup paliwa). Do wniosku skarżący załączył wystawione przez siebie faktury dokumentujące świadczenie przez niego usług transportowych. Argumentował, że "niemożliwym pozostaje świadczenie usług transportowych bez ponoszenia kosztów zakupu paliwa". Zgodnie z art. 121 § 1 o.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. W sytuacji gdy z treści wniosku skarżącego wynikało, że kwestionuje on prawidłowość wydanej w stosunku do niego ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowej, do wniosku do tego załączył faktury, które jego zdaniem przeczą ustaleniom faktycznym stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia, a do tego składając wniosek nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, organ podatkowy do którego wniosek ten wpłynął winien go poinformować, że jego żądanie może być rozpatrzone wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych, wyjaśnić przesłanki, których zaistnienie może prowadzić do wyeliminowania ostatecznej decyzji z obrotu prawnego i w świetle tych wyjaśnień wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania w trybie art. 169 § 1 o.p. (w terminie 7 dni, z pouczeniem że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia). Okoliczność, że w dalszej części postępowania zażaleniowego (na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] stycznia 2017 roku), w sprawie skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie dostrzegł opisanej wyżej wady postępowania, nie ma znaczenia. Nie zwalnia ani organu odwoławczego, który ponownie rozpoznaje sprawę, ani sądu pierwszej instancji sprawującego kontrolę legalności zaskarżonego aktu przed podjęciem właściwych środków zachowania praworządności. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji udzieli skarżącego opisanych wyżej wyjaśnień oraz wezwie go do usunięcia braków wniosku w trybie i na zasadach art.169 § 1 o.p. Mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 121 § 1 i 2 oraz art. 169 § 1 o.p.. Naruszenie owych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a uchylić zaskarżonego postanowienie. Uznając, że dla końcowego załatwienia sprawy konieczne jest także uchylenie poprzedzającego je postanowienia, także i to orzeczenie uchylono (postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] stycznia 2017 roku [...]). dc