I SA/Łd 54/04
WyrokWSA w Łodzi2004-09-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Z.Kmieciak, Sędzia NSA P.Kiss, Sędzia NSA P.Chmielecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i umarzające postępowanie, mimo że organ pierwszej instancji wydał dwa postanowienia o umorzeniu, z których pierwsze stało się ostateczne, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu. Uzasadniono to tym, że organ pierwszej instancji dopuścił się istotnego naruszenia przepisów, traktując pismo strony jako nowy wniosek, podczas gdy powinno być ono rozpatrzone jako zażalenie na już wydane, ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania. Dalsze orzeczenia dotyczące tej samej sprawy, która została już rozpatrzona ostatecznie (res iudicata), muszą zostać uchylone.Stan faktyczny
Skarżąca J.A. wniosła o zapłatę należności za parkowanie pojazdu należącego do Skarbu Państwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego dwukrotnie umorzył postępowanie, uznając, że wnioskodawcą powinien być dozorca pojazdu, którym był jej mąż. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów KPA. Sąd uznał, że oba postanowienia organów obu instancji podlegają uchyleniu z powodu istotnych naruszeń proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z.Kmieciak, Sędziowie NSA P.Kiss (spr.), P.Chmielecki, Protokolant A.Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2004 sprawy ze skargi J.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania tego organu 1)uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dn. [...] Nr [...] 2)zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I S.A./Łd 54/04
Uzasadnienie
J.A., prowadząca parking strzeżony w S. pismem z dn.07.07.2003r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. o zapłatę należności za parkowanie w okresie od dn.31.01.2003r. do dn.30.06.2003r. samochodu osobowego marki Fiat 125p, nr rej. [...], który zgodnie z postanowieniem Prokuratury Rejonowej Ł. z dn. [...] przeszedł na własność Skarbu Państwa i protokołem z dn. [...], sporządzonym przez pracownika Urzędu Skarbowego został oddany pod dozór na jej parkingu. Strona ponadto nadmieniła, że wiadomym jej jest, iż Urząd Skarbowy przeprowadził dwie licytacje pojazdu oraz jego sprzedaż z wolnej ręki, jednakże do dn.30.06.2003r. przedmiotowy samochód nie został przez nikogo odebrany. Do swojego pisma strona załączyła rachunek uproszczony nr [...] na kwotę 2.250 zł z tytułu opłaty za parkowanie przedmiotowego pojazdu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. postanowieniem z dn. [...] nr [...], wydanym z powołaniem się na art.105 par.1 k.p.a. w związku z art.17 par.1 ustawy z dn.17.06.1966r. o postępowaniu administracyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002r. nr 110. poz.968 ze zm./ umorzył postępowanie z wniosku strony podając w uzasadnieniu, iż w myśl art. 102 par.2 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru może nastąpić jedynie na wniosek dozorcy ruchomości, którym zgodnie z protokołem o pozostawieniu przedmiotowego pojazdu pod dozorem był T.A.
Z załączonych akt administracyjnych wynika, że doręczenie powyższego postanowienia drogą pocztową nie było skuteczne, a zgodnie z adnotacją na jego kopii, odbiór został pokwitowany w dn. 25.08.2003 przez T.A.
Pismem z dn.26.08.2003r. J.A. ponownie zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z żądaniem zwrotu wynagrodzenia za parkowanie pojazdu w wysokości zgodnie z przesłanym wcześniej rachunkiem nr [...] podnosząc, że jej mąż – T.A. działał w jej imieniu, gdyż posiada upoważnienie do załatwiania wszelkich spraw związanych z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w zakresie parkingu strzeżonego w S.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. ponownym postanowieniem z dn. [...] nr [...], wydanym z powołaniem się na art.105 par.1 k.p.a. w związku z art.17 par.1 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji umorzył postępowanie wszczęte na wniosek strony z dn.26.08.2003r. uzasadniając swoje orzeczenie podobnie jak wcześniejsze postanowienie z dn. [...] bezprzedmiotowością wniosku J.A.
W złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie J.A. zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów art. 105 kpa oraz art. 102 par.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wniosła o jego uchylenie i wypłatę wnioskowanego wynagrodzenia związanego z dozorem przedmiotowego pojazdu. Strona w szczególności podniosła, że jej mąż - T.A., dokonując czynności związanych z przyjęciem samochodu pod dozór występował jedynie jako upoważniony pracownik prowadzonej przez nią firmy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. kolejnym postanowieniem z dn. [...] nr [...], wydanym z powołaniem się na art.132 par.1 i art. 144 k.p.a. w związku z art.17 par.1, art.18 i art.102 par.2 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji uchylił własne postanowienie z dn. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku strony o przyznanie wynagrodzenia oraz po ponownym rozpatrzeniu tego wniosku przyznał wynagrodzenie dla dozorcy ruchomości w wysokości 320 zł. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ podał, że przystępując do likwidacji przedmiotowego samochodu, dokonano w dn. [...] jego zajęcia i pozostawiono go pod dozorem T.A. na parkingu strzeżonym w S., a następnie w dn. [...] pojazd został sprzedany na rzecz D.M. W zakresie ustalenia wysokości przyznanego wynagrodzenia stwierdzono, że zostało ono ustalone za okres, w jakim organ dysponował pojazdem tj. od dn. 31.01.2003r. do dn.11.03.2003r. /40 dni/, za który przyjęto średnią stawkę dzienną stosowaną za tego rodzaju usługi w wysokości 8 zł za dobę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J.A. zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów art. 105 kpa oraz art. 102 par.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wniosła o jego uchylenie i zwrot wydatków związanych z dozorem, a także przyznanie wynagrodzenia za dozór. Strona podniosła, że informację o sprzedaży przez Urząd Skarbowy przedmiotowego samochodu, objętego dozorem otrzymała dopiero w dn. 24.06.2003r. i do tego dnia pojazd figurował jako zabezpieczony dla potrzeb Urzędu. Strona nie zgadza się również ze stawką dzienną przyjętą przez Urząd Skarbowy podając, iż na prowadzonym przez nią parkingu stawka wynosi 15 zł za dobę, w związku z czym opłata za dozór od dn.31.01.2003r. do dn. 24.06.2003r. /144 dni/ powinna jej zdaniem wynieść kwotę 2.160 zł.
Po rozpatrzeniu zażalenia strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dn. [...], wydanym na podstawie art.138 par.1 pkt 2 w związku z art. 144 oraz art.132 par.1 kpa i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy stwierdził, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie na podstawie art.132 par.1 kpa wbrew dyspozycji powołanego przepisu nie uwzględnił w całości żądania strony w zakresie wnioskowanego przez nią wynagrodzenia związanego z wykonywaniem dozoru.
W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze z dn.29.12.2003r. J.A. wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dn. [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca stwierdził, że organ drugiej instancji mógł na podstawie art. 139 par.1 pkt 2 kpa uchylić wcześniejsze postanowienie organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej wysokości wynagrodzenia i orzec co do istoty sprawy przyznając wynagrodzenie za dozór w żądanej przez nią wysokości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ stwierdził, że uchylenie wcześniejszego postanowienia organu pierwszej instancji z dn. [...] było konieczne z uwagi na ewidentne naruszenie przez ten organ przepisu art.132 par.1 kpa.. Stwierdzono również, że odrębnym postanowieniem z dn. [...] Dyrektor Izby Skarbowej orzekł o przyznaniu skarżącej wynagrodzenia za dozór w wysokości 312 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Na wstępie należy zauważyć, że skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia nie zostało zakończone postępowanie w tej sprawie, a zatem zgodnie z art.97 par.1 i art. 85 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ oraz art. 13 par.2 ustawy z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów wymienionej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie analizy i oceny przedstawionych akt administracyjnych należy uznać, że zarówno zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dn. [...], jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dn. [...] podlegają uchyleniu, jednakże z przyczyn całkowicie odmiennych od podniesionych przez stronę skarżącą.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że przedmiotem postępowania organów orzekających w tej sprawie jest rozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie i wypłatę należności z tytułu sprawowanego nadzoru nad samochodem osobowym marki Fiat 125 p, stanowiącym własność Skarbu Państwa, który został pozostawiony na parkingu prowadzonym przez skarżącą i protokołem z dn. [...] został oddany pod dozór współpracującego ze skarżącą jej męża T.A. Okolicznością bezsporną jest fakt, że powyższe postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącej z dn.07.07.2003r. o zapłatę należności z tytułu sprawowanego dozoru w kwocie 2.250 zł, na którą to kwotę załączyła ona również rachunek uproszczony nr [...]. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. pierwszym postanowieniem z dn. [...], wydanym na podstawie art. 105 par.1 kpa w związku z art.17 par.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącej jakiegokolwiek wynagrodzenia z tytułu dozoru samochodu podając w uzasadnieniu, iż osobą uprawnioną do wystąpienia z przedmiotowym żądaniem jest wyłącznie mąż skarżącej. Z akt administracyjnych wynika, że doręczenie wymienionego wyżej postanowienia nastąpiło ostatecznie w dn.25.08.2003r. do rąk męża skarżącej. W tych warunkach kolejne pismo skarżącej z dn.26.08.2003r., zawierające to samo żądanie wypłaty należności z tytułu dozoru w kwocie 2.250 zł i wyjaśniające jedynie, iż przyjmujący samochód pod dozór mąż skarżącej, działał w jej imieniu, bezpodstawnie i z nieznanych powodów zostało potraktowane jako nowy wniosek w nowej sprawie, który został załatwiony kolejnym postanowieniem organu pierwszej instancji, o treści w zasadzie takiej samej jak wcześniejsze postanowienie. W tym momencie organ pierwszej instancji dopuścił się podstawowego i istotnego naruszenia przepisów postępowania, albowiem pismo strony z dn.26.08.2003r. należało potraktować /ewentualnie z wyjaśnieniem tej okoliczności ze stroną/ jako zażalenie na już wydane postanowienie. Natomiast organ orzekający pierwszej instancji, a następnie organ drugiej instancji prowadzili dalsze postępowanie w sprawie bez wzruszenia pierwszego wydanego w tej sprawie orzeczenia. Uznanie, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dn. [...] o umorzeniu postępowania w sprawie żądania skarżącej o wypłatę należności z tytułu dozoru przedmiotowej ruchomości stało się ostateczne powodowałoby w konsekwencji, iż wydane w tej sprawie kolejne orzeczenia organów dotyczą sprawy już rozpatrzonej ostatecznie /res iudicata/.
Stąd też wydanie i pozostawanie w aktach powyższego niezmienionego postanowienia organu orzekającego pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w tej sprawie powoduje, iż dalsze orzeczenia organów dotyczące tej samej sprawy muszą zostać uchylone, a żądanie skarżącej dotyczące przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór /art.102 par.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym/ powinno zostać ponownie prawidłowo rozpatrzone w toku instancji. W tym stanie sprawy Sąd nie uznał za właściwe ustosunkowanie się do merytorycznych zarzutów skargi oraz do dalszego sposobu postępowania organów orzekających, w toku którego według oceny Sądu organy obu instancji nie ustrzegły się od popełnienia kolejnych błędów /wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia z dn. [...] z naruszeniem art.132 par.1 kpa, a również zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji z dn. [...] w części umarzającej postępowanie organu pierwszej instancji należy uznać za nieprawidłowe/.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt.1 lit. c oraz art. 135 i art. 200 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło