I SA/Łd 54/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-21

Skład orzekający: Bożena Kasprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest współwłaścicielem nieruchomości i posiada dochody z pracy oraz zasiłek, a także ma zawisłe inne sprawy sądowe z wysokimi kosztami, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Kluczowe dla tej oceny były niskie zarobki skarżącego, fakt posiadania przez niego jedynie udziału we współwłasności nieruchomości, która stanowi jego adres zamieszkania, oraz wysoka łączna kwota opłat sądowych w innych, zawisłych przed sądem sprawach.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego. Wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie zarobki, posiadanie dziecka i konkubiny na utrzymaniu, a także na wysokie koszty innych toczących się spraw. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył sprzeciwem. Po analizie dokumentów, w tym dotyczących współwłasności nieruchomości i dochodów, sąd rozpoznał wniosek od nowa.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. K. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za sierpień 2005 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – P. P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] r. podatnik wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. określającą zobowiązanie z tytułu podatku akcyzowym za styczeń 2005 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, w kwocie 1.475 zł. W piśmie z dnia [...]r. oświadczył, że aktualnie pracuje na ¼ etatu i zarabia około 300 zł, posiada jedno dziecko i jest na utrzymaniu konkubiny. Podniósł, że przed sądem toczy się szereg spraw z jego skarg, zaś łączna kwota opłat sądowych wynosi 9.108 zł. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedstawionych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną A. K. oraz córką, którego źródłem utrzymania są dochody z pracy skarżącego w wysokości 350 zł miesięczne oraz jego konkubiny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które kształtują się na poziomie od 2.300 do 4.200 zł. miesięcznie. Za listopad i grudzień 2010 r. A. K. uzyskała również przychód z najmu w wysokości po 983 zł (oświadczenie z dnia [...]r.). Według złożonego oświadczenia skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości ani oszczędności. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że dokumenty których nie złożył na wezwanie referendarza sądowego, co stało się przyczyną oddalenia wniosku, zostały złożone do akt spraw oznaczonych sygnaturami [...]. W związku z powyższym skarżący wnosi o ponowne przeanalizowanie jego sytuacji materialnej. Z dokumentów złożonych do wskazanych powyżej akt sprawy, wynika że skarżący w 1/6 jest współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości o powierzchni 438 m2. Współwłaścicielem pozostałych udziałów jest konkubina (akt notarialny z dnia 15 stycznia 2008 r.). Z zeznania podatkowego PIT-37 wynika, że skarżący w roku 2010 osiągnął dochód ze stosunku pracy w wysokości 11.622 zł. Ponadto z informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego (PIT-11A) wynika, że we wskazanym roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał skarżącemu zasiłek w wysokości 909 zł. Skarżący przedstawił również pokwitowania zapłaty należności na rzecz operatora telewizji kablowej (71 zł) zakładu energetycznego (191 zł), Zakładu Wodociągów i Kanalizacji (21 zł) i MPO – [...] Spółki z o.o. (29 zł). Pozostałe dokumenty tj. wyciąg z rachunku bankowego, bilans przedsiębiorstwa, deklaracje VAT-7 oraz zeznania dla potrzeb podatku dochodowego, dotyczą sytuacji finansowej konkubiny skarżącego i potwierdzają dane wynikające z oświadczenia z 17 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a."., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia (zarządzenia) i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych we własnym zakresie. Po przeanalizowaniu treść oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Na powyższą ocenę miała przede wszystkim wpływ wysokość zarobków skarżącego, który oświadczył, że aktualnie zarabia 350 zł miesięcznie i pozostaje na utrzymaniu konkubiny. W roku 2010 skarżący osiągnął dochód w wysokości 12.531 zł, na który składa się świadczenia ze stosunku pracy oraz z zasiłku. Skarżący jest w 1/6 współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości o powierzchni 438 m2 stanowiącej jego adres zamieszkania, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Uwzględniając powyższe okoliczności oraz fakt, iż przed tutejszym sądem w chwili obecnej ze skarg wnioskodawcy zawisło osiem spraw (sygn. akt [...]), w których łączna wysokość wpisów wynosi 9.108 zł należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło