I SA/Łd 542/13

Dnia 11 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej E. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 5 kwietnia 2013 roku E. W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ustalającej skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podatniczka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach, dodatkowych informacji nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem dochodu jest jej emerytura w wysokości 1025 zł netto. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 34 m2 oraz działki letniskowej położonej w S. o powierzchni 1.060 m2, oraz skromnych oszczędności, których kwoty nie wskazała podając jedynie, że przeznacza je na wyżywienie. Wnioskodawczyni zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, za które czynsz wynosi ok. 1000 zł do tego dochodzą inne świadczenia (prąd, gaz, Internet, telefon) w łącznej kwocie ok. 240 zł. Nadto skarżąca ponosi wydatki z tytułu opłat podatku od nieruchomości oraz energii elektrycznej za działkę ok. 37 zł miesięcznie, spłaca kredyt bankowy na wymianę okna w kuchni, którego rata wynosi 73 zł miesięcznie oraz opłaca ubezpieczenie 13-letniego auta w wysokości ok. 42 zł miesięcznie. Z akta sprawy niniejszej wynika, że w 2012 roku wnioskodawczyni nabyła w spadku poza wskazanymi nieruchomościami o wartości ok. 180.000 zł także jednostki uczestnictwa w Funduszu Arka i Quercus o łącznej wartości ok.58.000 zł. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej wystąpiła ona o ich wykup, którego cena była niekorzystna z uwagi na kryzys finansowy z otrzymanych środków po potraceniu podatku dochodowego wnioskodawczyni zabezpieczyła kwotę 50.000 zł na zapłatę podatku do spadków, resztę oszczędności skarżąca przeznaczyła na spłatę długów oraz co miesiąc z oszczędności tych opłaca swoje wyżywienie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, akt sprawy oraz dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości 1.025 zł netto miesięcznie oraz posiadane oszczędności, których kwoty skarżąca jednak nie wskazała mimo wystosowanego do niej w tym zakresie wezwania. Skarżąca jest właścicielem majątku nieruchomego w postaci: mieszkania o powierzchni 34 m2, oraz działki położonej w S. o powierzchni ok. 1.060 m2, a także 13 letniego samochodu marki DAEWOO Lanos. Miesięczne koszty utrzymania ponoszone przez skarżącą zamykają się kwotą około 1.250 zł, a więc przekraczają kwotę posiadanych na utrzymanie dochodów i w tym zakresie są pokrywane z oszczędności, podobnie jak raty kredytu oraz opłaty eksploatacyjne związane z działką. W tym miejscu Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jej rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na niej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Skarżąca mimo wezwania sądu nie wskazał kwoty posiadanych oszczędności podając jedynie, że z kwoty tej zabezpieczyła 50.000 zł z przeznaczeniem na sporny w niniejszej sprawie podatek od spadku resztę zaś skromnych oszczędności przeznacza na bieżące utrzymanie, a odziedziczony majątek nieformalnie przekazała dzieciom. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (1.362 zł), fakt, iż w 2012 roku wnioskodawczyni uzyskała tytułem spadku majątek o wartości blisko 240.000 zł oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwolnienia od kosztów sądowych nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności zobowiązań prywatnoprawnych, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą, ani okoliczność wyzbycia się przez wnioskodawczynię w sposób nieformalny, nieodpłatnie będącego jej własnością majątku nieruchomego. Rozporządzając swoim majątkiem strona powinna mieć na uwadze, że w sposób świadomy pozbawia się środków umożliwiających pokrycie jej zobowiązań wobec budżetu państwa związanych z faktem uzyskania powyższego majątku. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.