I SA/Łd 543/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-06-20
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał znaczące zadłużenie, straty z działalności gospodarczej, zablokowane rachunki bankowe oraz problemy zdrowotne, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Analiza jego sytuacji majątkowej, w tym znaczące zadłużenie, straty z działalności, zablokowane rachunki i problemy zdrowotne, potwierdza niemożność pokrycia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący R. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W oświadczeniu wskazał na prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, posiadanie nieruchomości, straty firmy, obciążenie kredytami, zablokowane rachunki bankowe oraz problemy zdrowotne uniemożliwiające prowadzenie działalności i generujące koszty leczenia. Po zobowiązaniu do uzupełnienia dokumentacji, skarżący przedstawił dowody potwierdzające jego trudną sytuację finansową i majątkową.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu R. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – R. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
R. D. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzą nieruchomości w postaci domu mieszkalnego o pow. 120 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,6 ha. Jednocześnie skarżący oświadczył, że dochody z bieżącej działalności nie pokrywają bieżących zobowiązań. Podkreślił przy tym, że zajęcie rachunków bankowych spowodowało, iż urząd skarbowy zajął kwotę ok. 40.000 zł. Ponadto hipoteki przymusowe ustanowione na nieruchomościach uniemożliwiają mu przeprowadzenie negocjacji z bankiem. Stracił wiarygodność i nie może uzyskać kredytów na bieżącą działalność. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że firma A przynosi straty, jest obciążona kredytem na kwotę 420.000 zł oraz kredytem odnawialnym w wysokości 60.000 zł. Zaległości w podatkach z tytułu bieżącej działalności przekraczają kwotę 30.000 zł. Wszystkie posiadane przez niego rachunki są zablokowane, co uniemożliwia mu dalszą działalność. Podkreślił, że podjął już działania mające na celu zamknięcie firmy, gdyż zadłużenie wzrasta. Firma była jedynym jego źródłem dochodu. Od około roku przebywa na zwolnieniu lekarskim z uwagi na poważne problemy zdrowotne, które uniemożliwiają mu prowadzenie działalności. W związku z powyższym nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 8 maja 2013 roku zobowiązano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (także związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą) i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, udokumentowania źródła i kwoty osiąganych dochodów "bieżących" (np. poprzez nadesłanie deklaracji podatkowych obejmujących okres ostatnich 3 miesięcy), przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim, nadesłania kserokopii umów kredytowych wskazanych we wniosku wraz z podaniem kwoty miesięcznej raty kredytu, udokumentowania wysokości miesięcznych kosztów utrzymania i wydatków na podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz przedstawienia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2012 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 21 maja 2013 roku nadesłał wymagane dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Wskazał przy tym, że dokument stwierdzający wysokość bieżących dochodów powinien być rozpatrywany łącznie z pozostałymi złożonymi dokumentami, w tym zeznaniem podatkowym skarżącego za 2012 rok.
Z zeznania tego jednoznacznie wynika strata w łącznej kwocie 546.993,65 zł. Biorąc zatem pod uwagę osiągnięty przez skarżącego w ostatnich miesiącach dochód, którego wysokość wynika z przymusowego wyzbywania się ogółu stanu magazynowego, w ocenie pełnomocnika w dalszym ciągu do pokrycia pozostaje strata z lat poprzednich w kwocie 337.164,75 zł. Do pisma załączono wyciągi z rachunku bankowego, zeznanie podatkowe (PIT-36L), dokumenty dotyczące zadłużenia skarżącego oraz wysokości raty kredytowej, ugodę bankową oraz zaświadczenia o niezdolności skarżącego do pracy.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzą nieruchomości w postaci domu mieszkalnego o pow. 120 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,6 ha. Należąca do skarżącego firma A przynosi straty, jest obciążona kredytem na kwotę 420.000 zł oraz kredytem odnawialnym w wysokości 60.000 zł. Zaległości w podatkach z tytułu bieżącej działalności przekraczają przy tym kwotę 30.000 zł. Wszystkie posiadane przez skarżącego rachunki są zablokowane, co, jak podkreśla skarżący, uniemożliwia mu dalszą działalność. Od około roku skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim z uwagi na poważne problemy zdrowotne. Ponadto analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych skarżącego dowodzi, że nie posiada on środków na pokrycie wpisu od skargi w kwocie 2.105 zł. W szczególności na rachunkach prowadzonych przez B Bank kwota blokad przykładowo w miesiącu kwietniu 2013 roku wynosi: 442.603,49 euro, 576.111.73 USD, 1.763.928,93 zł, 440.575,81 euro oraz 1.763.550,93 zł. Natomiast saldo rachunku w C w analizowanym okresie wykazuje wartości ujemne. Z kolei z zawartej ugody z bankiem C wynika, że zadłużenie skarżącego z tytułu umowy kredytowej opiewa na kwotę 4.22.149,06 zł. Ponadto w 2012 roku skarżący z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości 546.993,65 zł (według PIT-36L). Do pokrycia, jak wykazuje pełnomocnik skarżącego, pozostaje przy tym strata z lat poprzednich w kwocie 337.164,75 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa nakazuje przyjąć, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło