I SA/Łd 543/14

Dnia 7 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: St. sekretarz sądowy Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata J. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych plus należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił M. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. W uzasadnieniu sewgo rozstrzygnięcia organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok w wysokości 534.987 zł. Decyzja ta została wysłana na adres zamieszkania M. G. zgodnie z informacją zawartą w bazie danych urzędu, tj. [...] Ł., ul. A 25/32 i została doręczona stronie w dniu 21 lutego 2012 r. - na podstawie art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p."), a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 6 marca 2012 r. zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, natomiast odwołanie od wskazanej decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione w dniu 2 stycznia 2014 r. (data złożenia pisma w administracji zakładu karnego), zaś wpłynęło do urzędu skarbowego w dniu 8 stycznia 2014 r. Do złożonego odwołania nie został załączony wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na na podstawie art. 228 § 1 pkt O.p. stwierdził, że ww. odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przewidującego czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, od dnia doręczenia decyzji stronie. Pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. podtanik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] r. W pierwszej kolejności organ podkreślił, że zgodnie z art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W złożonym wniosku podatnik jako przyczynę uchybienia podał fakt ciężkiej choroby matki oraz konieczność sprawowania nad nią opieki podczas choroby. Ponadto podatnik wskazał, że w 2009 roku "otrzymałem od Sądu przerwę w karze ze względu na stan zdrowia mamy" oraz, że "w 2013 roku moja mama zmarła, teraz dalej odbywam karę". Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że podatnik od 22 sierpnia 2013 r. przebywa w Areszcie Śledczym w Ł., a dopiero w październiku 2013 r. (pismo podatnika z dnia 15.10.2013 r.) zainteresował się wynikami kontroli podatkowej swojej firmy. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę argumentację podatnika zawartą w złożonym wniosku, organ stwierdził, iż sierpień 2013 r. jest datą, z którą należy wiązać ustanie przyczyny uchybienia terminowi, a tym samym wnosząc o przywrócenie terminu dopiero w dniu 24 stycznia 2014 r. podatnik uchybił dyspozycji art. 162 § 2 O.p. Dodatkowo organ podkreslił również, że kserokopię decyzji wydanej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok przesłanej stronie na adres Aresztu Śledczego w Ł. podatnik odebrał w dniu 31.12.2013 r., a zatem termin do złożenia tego wniosku minął w dniu 7.01.2013 r., podczas gdy odwołanie od decyzji z dnia [...] r. podatnik złożył w dniu 2.01.2014 r. zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 24.01.2014 r. Zdaniem organu w realiach niniejszej sprawy uprawdopodobnienie braku zawinienia w uchybieniu terminu nie zostało dostatecznie wykazane przez podatnika, ponieważ przedstawione we wniosku okoliczności nie tylko nie dowodzą braku winy, a wręcz świadczą o braku należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw przez podatnika. Organ podał, że kontrola podatkowa przeprowadzona wobec strony w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok, została wszczęta w dniu 15.07.2010 r., a korespondencję podatnik odbierał pod adresem: [...] Ł., ul. A 25/32. Na żadnym etapie kontroli podatnik nie zgłosił faktu zmiany miejsca zamieszkania mimo, iż był do tego zobowiązany na podstawie przepisu art. 291 b ustawy Ordynacja podatkowa, z którym to przepisem mógł się zapoznać zgodnie z pouczeniem o podstawowych prawach i obowiązkach kontrolowanego zawartym w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia 2.07.2010 r. odebranym w dniu 15.07.2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w toku prowadzonego postępowania wstępnego pismami z dnia 14 lutego 2014 r. wystąpił do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA Wydziału Udostępniania Danych w W., Urzędu Miasta Ł. Departamentu Obsługi Administracji Wydziału Spraw Obywatelskich Oddziału Ewidencji Ludności oraz do Administracji Nieruchomościami Ł.-P. [...] w Ł. przy ul. B 9 z prośbą o udostępnienie danych dotyczących zameldowania strony w okresie od dnia 11.11.2009 r. do dnia 22.08.2013 r. Na podstawie zebranych informacji ustalono, iż w okresie od dnia 21.05.1997 r. do dnia 21.03.2011 r. podatnik był zameldowany na pobyt stały w Ł. przy ul. A 25 m. 32, natomiast od dnia 21.03.2011 r. był zameldowany na pobyt stały w Ł., ul. C 6 m. 6A. Ponadto wskazano, że do 21 lutego 2014 r. podatnik nie zgłosił faktu zmiany adresu zamieszkania i w bazie danych urzędu skarbowego nadal figuruje pod adresem na A. W świetle powyższego organ uznał, że decyzja określająca stronie wysokość zobowiązania za 2006 r. została prawidłowo doręczona w dniu 21 lutego 2012 r. w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 6 marca 2012 r. W ocenie organu, podatnik mógł od dnia 21 marca 2011 r. (tj. od momentu zmiany adresu zamieszkania) do dnia [...] r. (tj. do dnia wydania decyzji z dnia [...] r.) powiadomić właściwy organ podatkowy osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika o zmianie adresu zamieszkania. Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż wniosek D. P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. strona wniosła skargę do sądu administracyjnego domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P.. W uzasadnieniu skargi M. G. podniósł, że w latach 2009-2013 był pod "silnym wpływem emocjonalnym sytuacji życiowej", co jak twierdził miało związek ze śmiercią mamy oraz osadzeniem w areszcie śledczym. Ponadto skarżący podniósł, że 99,9% społeczeństwa nie wie co oznacza art. 291 b Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia 30 września 2014 r. stanowiącym głos do protokołu rozprawy z dnia 25 wrzesnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. wystąpił do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. z prośbą o udzielenie informacji od kiedy M. G. przebywał w areszcie śledczym lub zakładzie karnym. W odpowiedzi organ uzyskał informację, iż skarżący od 22 sierpnia 2013 r. przebywa w Areszcie Śledcyzm przy ul. D 21 w Ł.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżone postanowienie, mimo błędnego uzasadnienia, nie narusza prawa. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 cytowanego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Podstawowym warunkiem, od którego zależy zastosowanie powyższej regulacji jest uchybienie przez stronę terminowi zawitemu, np. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, jak przyjęły organy w rozpoznawanej sprawie. Reasumując zaprezentowana wyżej regulacja ustawowo znajduje zastosowanie wówczas, gdy poza sporem pozostaje uchybienie przez stronę terminu zawitego. Jednak w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 7 października 2014r. w sprawie I SA/Łd 544/14 dotyczącym skarżącego WSA w Łodzi uchylił postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2006. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że doręczenie przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję nastąpiło na niewłaściwy adres, wobec czego nie można uznać, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Sąd wyraził pogląd, że termin do złożenia odwołania w ogóle nie zaczął biegu, wobec czego nie można zasadnie wywodzić o jego uchybieniu. Tak więc wyeliminowano z obrotu prawnego postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i nakazano doręczyć je ponownie na prawidłowy adres, by wywołało skutki prawne, w tym otwarcie i bieg terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji zaskarżone postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie może zostać uznane za naruszające prawo. Nie narusza bowiem prawa postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, którego bieg się nie rozpoczął. Rozpocznie się dopiero wówczas, gdy decyzja zostanie doręczona na prawidłowy adres strony. Dopiero wówczas, gdy strona złoży odwołanie od prawidłowo doręczonej decyzji będzie można oceniać, czy zachowała termin do wniesienia odwołania oraz czy, w razie uchybienia terminu i złożenia stosownego wniosku, przywrócić termin do złożenia odwołania. Tak więc trafna jest sentencja zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Jakkolwiek zatem nie ma racji organ odwoławczy rozważając w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kwestie spełnienia przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego, to sentencja tegoż postanowienia pozostaje zasadna i zgodna z prawem. Innymi słowy kierunek rozstrzygnięcia zaproponowanego w zaskarżonym postanowieniu odpowiada prawu. W tych warunkach brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Stąd też należało oddalić skargę. Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r., poz. 461 ze zm.). E.B.