I SA/Łd 544/05
WyrokWSA w Łodzi2005-11-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Świderska, Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia NSA Bogdan Lubiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, wynikające z prowadzenia postępowania o umorzenie zaległości podatkowych, mogą stanowić podstawę do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli wniosek o umorzenie nie został jeszcze rozstrzygnięty ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, wynikające z prowadzenia postępowania o umorzenie zaległości podatkowych, nie mogą stanowić podstawy do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli wniosek o umorzenie nie został jeszcze rozstrzygnięty ostateczną decyzją. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Ponadto, w przypadku tożsamości wierzyciela i organu egzekucyjnego, nie jest wymagane uzyskanie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Drukarni Offsetowej A Spółki jawnej w likwidacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. odmawiające uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne dotyczące podatku od nieruchomości. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku z powodu toczącego się postępowania o umorzenie zaległości podatkowych oraz naruszenia przepisów o doręczeniu upomnienia i braku uzyskania stanowiska wierzyciela. Sąd administracyjny rozpatrywał zgodność z prawem postanowień organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Świderska, Sędziowie : Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Protokolant : Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Drukarni Offsetowej A Spółki jawnej w likwidacji z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Po rozpatrzeniu zgłoszonych w dniu 13 grudnia 2004r. zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Drukarnię Offsetową A Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w Ł., postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. działając w oparciu o treść art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), odmówił ich uwzględnienia. W uzasadnieniu postanowienia odnosząc się do podniesionych przez Spółkę zarzutów podniósł, iż ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów w postaci potwierdzenia odbioru upomnień wynika, że zostały skutecznie doręczone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego t.j. w dniu 24 lipca 2004r., i w dniu 25 października 2004r. wspólnikowi Spółki - Panu M. Ś. Ponadto powołując się na treść art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazano, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem bez znaczenia pozostaje zarzut, iż wobec Spółki toczy się postępowanie o umorzenie zaległości podatkowych będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie zostało jeszcze zakończone ostateczną decyzją w tym przedmiocie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie podniosła, iż w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tytułów wykonawczych o nr [...], [...] i [...] zostały zgłoszone zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku z powodu prowadzenia przez wierzyciela postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych objętych wymienionymi tytułami wykonawczymi. Ponadto strona wskazała, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie rozpatrzył wniosku o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego i zawieszenie go do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zgłoszonych zarzutów. Podnosząc zaś zarzut naruszenia art. 34 § 1 w związku z art. 17 § 1 i art. 34 § 1ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenie art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaakcentowano, że organ egzekucyjny wydał postanowienia bez uzyskania stanowiska wierzyciela, co do kwestii zgłoszonych zarzutów, zwłaszcza, że pomiędzy organem egzekucyjnym – Prezydentem Miasta Ł. a wierzycielem – Gminą Ł. nie istnieje tożsamość, a więc nie można zastąpić stanowiska wierzyciela w sprawie, postępowaniem dowodowym przeprowadzonym przez organ egzekucyjny.
Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia Prezydenta Miasta Ł. wskazano, iż wbrew poglądowi strony skarżącej w rozpoznawanej sprawie istnieje tożsamość pomiędzy wierzycielem, a organem egzekucyjnym, a w takim przypadku stosownie do treści art. 34 § 1 powołanej ustawy nie zachodzi konieczność uzyskania stanowiska wierzyciela. Podkreślono, że zgodnie z treścią art. 19 § 2 powołanej ustawy, właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ, co w przypadku Gminy Ł. odnosi się do Prezydenta Miasta Ł. Oczywistym jest zaś, iż w rozpoznawanej sprawie egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, bowiem postępowanie dotyczy zobowiązania podatkowego powstałego z tytułu podatku od nieruchomości.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego strona skarżąca podtrzymując wszystkie zarzuty podniesione w zażaleniu, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2005r. stanowiącym ustosunkowanie się do treści odpowiedzi na skargę, strona skarżąca podtrzymując zarzuty naruszenia ogólnych zasad postępowania t.j art. 6, art. 7, art. 8 -11, art. 12 Kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenie art. 27 i art. 34 tej ustawy, wniosła o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy wskazać, że sporną do rozstrzygnięcia sprawą jest kwestia zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie dwóch tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] za okres I-IV 2004 oraz z dnia [...] za okres VII-IX 2004r. dotyczących podatku od nieruchomości.
Trzeba również zwrócić uwagę, iż wniosek podatnika z dnia 4 czerwca 2004r. dotyczący umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003 i 2004 oraz odroczenia terminu zapłaty tego podatku został rozstrzygnięty postanowieniem Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Powyższe oznacza, że zasadność tego wniosku i ocena w/w postanowienia stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym "sąd rozstrzyga w granicach sprawy", nie może być przedmiotem oceny przed tym Sądem w rozpatrywanej sprawie. Ta uwaga ma o tyle istotne znaczenie, gdyż w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie toczyło się już żadne postępowanie wszczęte wnioskiem podatnika z dnia 4 czerwca 2004r.
Podatnik nie podejmując żadnych kroków w celu wzruszenia w/w postanowienia z dnia [...], a które zostało mu doręczone w trybie zastępczym (k.2) pozbawił się możliwości obrony swoich interesów poprzez powoływanie się na okoliczności objęte jego wnioskiem takie jak: umorzenie zaległości podatkowej lub odroczenie zapłaty, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Przechodząc do meritum sprawy, w punkcie wyjścia należy stwierdzić, że art. 33 ustawy egzekucyjnej wylicza przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Użycie zwrotu, że "podstawą zarzutu (...) może być tylko" oznacza, że jest to wyliczenie enumeratywne i żadna inna przyczyna nie może stanowić podstawy do uruchomienia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutu i wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia w trybie art. 34 i 35 ustawy. (por. wyrok NSA z 20.IX. 1995r. – niepublikowany).
Pierwszy z zarzutów dotyczył, jak to ujęto w treści skargi "braku wymagalności obowiązku z powodu prowadzenia przez wierzyciela postępowania w sprawie umorzenia zaległości ..." Jak już wcześniej zaznaczono, kwestia prowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania ulgi podatkowej nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Zatem należało uznać, iż autor skargi nie wykazał aby została spełniona przesłanka z art. 33 pkt 2 ustawy egzekucyjnej.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 33 pkt 7 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 15 § 1. Stosownie do jego treści podstawą zarzutu może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Treść wymienionego przepisu m.in. brzmi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie (...), chyba że przepisy szczególne inaczej postanawiają. Z kolei stosownie do treści §5 art. 15 u.p.e.a. minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Korzystając z tego upoważnienia Minister Finansów w § 13 pkt 2 Rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) uznał, że w przypadku, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczania lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. W rozpatrywanej sprawie na podatnika na mocy art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Dz 2002r., Nr 9, poz. 84) taki obowiązek spoczywał. A zatem organ egzekucyjny, w tym przypadku Prezydent Miasta Ł. był uprawniony do przeprowadzenia czynności egzekucyjnych.
Za bezpodstawny należało także uznać zarzut naruszenia art. 34 § 1 u.p.e.a, ponieważ zachodzi tożsamość pomiędzy wierzycielem a organem egzekucyjnym, co wynika z treści art. 19 § 2 tej ustawy. W konsekwencji nie zachodziła przesłanka uzyskania od wierzyciela także Prezydenta Miasta Ł. stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło