I SA/Łd 545/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-06-05

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych został uznany za zasadny, ponieważ skarżąca wykazała, że jej miesięczne dochody, po odliczeniu kosztów utrzymania i spłaty zobowiązań podatkowych, pozwalają na wygospodarowanie kwoty 100 zł tytułem kosztów postępowania, co oznacza, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wniosek o całkowite zwolnienie został oddalony, gdyż strona ma obowiązek partycypować w kosztach postępowania, nawet jeśli wiąże się to z pewnymi oszczędnościami.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 855 zł, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wykazała niskie dochody, wysokie koszty utrzymania, spłatę zaległości podatkowych oraz chorobę męża wymagającą znaczących wydatków na leczenie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej E. M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2007 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za lipiec i sierpień 2007 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej E. M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 3 kwietnia 2013 roku E. M. wstąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2007 roku oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za lipiec i sierpień 2007 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 855 zł skarżąca nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, że E. M. wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za prace wnioskodawczyni w wysokości 1.600 zł brutto miesięcznie oraz emerytura jej męża w wysokości 1.730 zł i dochody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej rozliczanej w formie ryczałtu w wysokości 400-500 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 450 zł miesięcznie (czynsz, prąd, gaz), dodatkowo wnioskodawczyni co miesiąc uiszcza ratę w wysokości 2.000 zł rozłożonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zaległego zobowiązania podatkowego. Podała także, że u jej męża zdiagnozowano nowotwór złośliwy jamy ustnej co wiąze się ze znacznymi wydatkami na leki i leczenie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy E. M. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwota ok. 3.700 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 450 zł miesięcznie (czynsz, prąd, gaz), dodatkowo wnioskodawczyni co miesiąc uiszcza ratę w wysokości 2.000 zł rozłożonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zaległego zobowiązania podatkowego. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (855 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Miesięczne dochody w gospodarstwie domowym skarżącej w zestawieniu z wykazanymi kosztami utrzymania pozwalają w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 100 zł tytułem kosztów przedmiotowego postępowania, zwłaszcza że kwota ta Stanowic będzie jedyną opłatę sądową w jego toku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło