I SA/Łd 545/21

Dnia 13 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 13 października 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy A. na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 21 kwietnia 2021 r. nr 343/21 w przedmiocie finansowania zadań, na które przeznacza się środki PFRON oraz wysokości środków Funduszu na te zadania oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Wójta Gminy D. na Uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego nr 343/21 z dnia 21 kwietnia 2021 r. w sprawie finansowania zadań Samorządu Województwa Łódzkiego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, będących w dyspozycji Samorządu Województwa Łódzkiego złożona do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego dnia 9 czerwca 2021 r. Gmina D. dnia 30 listopada 2020 r. złożyła wniosek o dofinansowanie robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (nr kancelaryjny L.dz.5614) do Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł.. Przedmiotem Wniosku na zadanie pn.: "Adaptacja i rozbudowa istniejącego budynku w D. w celu dostosowania do świadczenia usług Pomocy Społecznej z funkcją rehabilitacyjną" było dofinansowanie robót budowlanych polegających na adaptacji i rozbudowie posiadanego przez Gminę D. w D. budynku po byłej szkole na potrzeby pełnienia funkcji Domu Pomocy Społecznej, w tym funkcji rehabilitacyjnej. Roboty budowlane miały dotyczyć również zaplecza technicznego, socjalnego i sanitarnego obiektu. Całkowity koszt zadania wynosił: kwota netto - 3.842 788,73 zł, kwota brutto - 4.726.630,14 zł. Wnioskowana kwota dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - 1.960.600 zł. Środki własne Gminy D. miały wynieść 517.311,97 zł a inne środki finansowe pozyskane przez Gminę D. - 2.248.718,17 zł Do przedmiotowego wniosku (nr 13/2020) dołączono projekt budowlany wykonany w styczniu 2017 r. przez biuro: Usługi Projektowe i Nadzory "A." s.c. K. M., W. W., decyzję pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 7 lutego 2017 r. wydaną przez Starostwo Powiatowe w Ł. i zmienioną decyzją nr [...] z dnia 20 lipca 2018 r. (w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku kaplicy na budynek sali widowiskowo-ekspozycyjnej). Dokumentacja techniczna dotyczy adaptacji i rozbudowy istniejącego budynku po w D. w celu dostosowania do świadczenia usług pomocy społecznej wraz z towarzyszącymi i zagospodarowaniem terenu w miejscowości D.. Istniejący budynek jest obiektem piętrowym, wykonanym w technologii tradycyjnej. Od strony wschodniej zaplanowano rozbudowę istniejącego obiektu poprzez wybudowanie dwukondygnacyjnego budynku z poddaszem również w technologii tradycyjnej wraz z parterowym łącznikiem. Na parterach obu części (istniejącej i nowoprojektowanej) mieszczą się pokoje lekarskie, sale rehabilitacyjne, sale dziennego pobytu, biblioteka, świetlica/jadalnia, kuchnia itp. oraz sześć pokoi mieszkalnych. Na piętrze rozmieszczone są pokoje mieszkalne - łącznie 34 pokoje wraz łazienkami. W piętrowych częściach obiektu zaplanowano montaż wind osobowych. W obiekcie przewiduje się możliwość całodobowego pobytu dla około 60 osób starszych i niepełnosprawnych korzystających z opieki i rehabilitacji. Projekt techniczny załączony do wniosku zawiera trzy pomieszczenia higieniczno - sanitarne na parterze, dostępne dla osób niepełnosprawnych, w tym jedna łazienka w budynku adaptowanym, która obsługuje dwa pokoje mieszkalne oraz dwie toalety ogólnodostępne w nowoprojektowanej części budynku. Wskazane pomieszczenia higieniczno - sanitarne mają wrysowaną przestrzeń manewrową w formie koła o średnicy 150 cm. Wniosek został zarejestrowany i nadano mu nr 13/2020, o czym poinformowano Gminę D. pismem z dnia 14 grudnia 2020 r. Pracownicy Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł., w terminie określonym w § 7 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie określenia zadań samorządu województwa, które mogą być dofinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 poz. 937 – dalej jako: "Rozporządzanie"), tj. 14 dni od dnia złożenia wniosku (w dniu 14 grudnia 2020 r.) dokonali oceny pod względem formalnym, w tym kompletności, przedmiotowego wniosku. W wyniku tej oceny, stwierdzono uchybienia w wyniku czego, pismem z dnia 14 grudnia 2020 r. wezwano Gminę D., zgodnie z treścią § 7 ust. 5 Rozporządzenia, do uzupełnienia w ciągu 30 dni od daty doręczenia korespondencji brakujących dokumentów): 1. statutu wnioskodawcy lub umowy spółki albo też innego dokumentu, z którego wynika zakres działalności podmiotu - potwierdzony za zgodność przez osobę uprawnioną; 2. pełnomocnictwa dla osób podpisujących ofertę lub innego dokumentu, z którego wynika uprawnienie do zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu wnioskodawcy - potwierdzenie za zgodność z oryginałem przez osobę uprawnioną; 3. dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności w zakresie rehabilitacji osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie robót; 4. dokumenty potwierdzające posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł - złożyć wyjaśnienia dotyczące terminu realizacji umowy (termin realizacji umowy w ramach RPO upływa 31 marca 2021); 5. aktualne zaświadczenie właściwego naczelnika urzędu skarbowego potwierdzające, że wnioskodawca nie zalega z opłacaniem podatków, wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania wniosków o dofinansowanie - brak poświadczenia za zgodność z oryginałem przez osobę uprawnioną; 6. aktualne zaświadczenie właściwego oddziału ZUS lub KRUS potwierdzające, że wnioskodawca nie zalega z opłacaniem składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne wystawione nie wcześniej 3 miesiące przed upływem terminu składania wniosków o dofinansowanie; - brak poświadczenia zgodność z oryginałem przez osobę uprawnioną; 7. dokumentację projektową umożliwiająca ocenę realizowanego zadania, która powinna spełniać wymogi określone dla danego rodzaju obiektów w przepisach prawa budowlanego oraz innych obowiązujących w tym zakresie przepisach - należy uszczegółowić zakres zadania na dokumentacji projektowej; 8. zestawienie przewidywanego całkowitego kosztu zadania z określeniem szczegółowego zakresu rzeczowego zadania (uwzględniające wartości netto i brutto) - należy poprawić zestawienie zgodnie ze skorygowanym kosztorysem i wyjaśnić dlaczego zastosowano VAT 23% 9. kosztorysy sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - należy określić w kosztorysie roboty które dotyczą wnioskowanego zadania; skorygować kosztorysy (roboty takie jak m.in. urządzenia siłowni zewnętrznej, nasadzenia roślin, kosze, ławki parkowe nie mogą wchodzić w zakres zadania) oraz wyjaśnić dlaczego w kosztorysie zastosowano VAT 23%; 10. korektę wniosku: -w punkcie A-4 Osoby uprawnione do reprezentacji i zaciągania zobowiązań finansowych Wnioskodawcy; -w punkcie A-7 Charakterystyka działalności Wnioskodawcy na rzecz osób niepełnosprawnych - uzupełnić; -w punkcie A-8 Informacja o stanie finansowym Wnioskodawcy - uzupełnić; -w punkcie B Wniosek dotyczy obiektu - zakreślić odpowiednie kwadraty; -w punkcie B-8 Koszty przedsięwzięcia - skorygować zgodnie z poprawionym zestawieniem i skorygowanymi kosztorysami; Dnia 15 stycznia 2021 r. do Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. wpłynęła korekta wniosku oraz wskazane dokumenty z zachowaniem terminu. Dokumentację techniczną uzupełniono o rysunki ze wskazanymi pomieszczeniami higieniczno-sanitarnymi, które przewidziano dla osób niepełnosprawnych poruszających się także na wózkach inwalidzkich. Na rysunkach przedstawiających rzut parteru nie zwiększono liczby pomieszczeń sanitarnych wskazanych jako przystosowane dla osób niepełnosprawnych. W pomieszczeniach tych wrysowano jako ułatwienie dla osób niepełnosprawnych jedynie poręcze przy urządzeniach sanitarnych. Natomiast, na rysunkach rzutu piętra wskazano siedem łazienek przeznaczonych i przystosowanych dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich (jedna łazienka na piętrze w budynku adaptowanym, która obsługuje dwa pokoje mieszkalne i sześć w części nowoprojektowanej - każda z nich obsługuje jeden dwuosobowy pokój mieszkalny). Pomieszczenia te mają wrysowaną przestrzeń manewrową w formie koła o średnicy 150 cm. Organ wskazał, że przestrzeń manewrowa w formie koła o średnicy 150 cm jest niezgodna z wymogami prawa budowlanego, w których określa się przestrzeń manewrową jako kwadrat o wymiarach 150x150 cm. Nadto w projekcie technicznym piętra nie wskazano pomieszczeń higieniczno - sanitarnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych. Powyższe, w ocenie organu, jest niezgodne z wymogami prawa budowlanego, w których określa się przestrzeń manewrową jako kwadrat o wymiarach 150x150 cm - tj. § 86 ust.1 pkt 1) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z roku 2002, nr, 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto, przed i z boku urządzeń sanitarnych brak jest przestrzeni manewrowej umożliwiającej prawidłowe korzystanie z tych urządzeń osobom z różnymi potrzebami w zależności od rodzaju niepełnosprawności. Światło otworów wejściowych do pomieszczeń sanitarno-higienicznych jest przysłonięte zamontowanymi w ich pobliżu urządzeniami (umywalki) oraz poręczami, co powoduje zmniejszenie światła otworów poniżej wymaganego przepisami wymiaru 90 cm (§ 85 ust.2 pkt 3 cytowanego powyżej rozporządzenia). Komisja ds. oceny merytorycznej i opiniującej podział środków finansowych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na dofinansowanie robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, powołana Uchwałą nr 312/21 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 7 kwietnia 2021 r. zwana dalej Komisją w dniach 9 kwietnia i 14 kwietnia 2021 r. dokonała oceny merytorycznej projektów przy uwzględnieniu wskazanych kryteriów. Komisja analizując rozpatrywany wniosek stwierdziła, że inwestycja obejmuje przebudowę i rozbudowę budynku po szkole podstawowej w celu utworzenie domu pomocy społecznej, w którym zaplanowano całodobowy pobyt dla około 60 osób starszych i niepełnosprawnych korzystających z opieki i rehabilitacji. Oraz, że pomieszczenia w obiekcie, w tym pomieszczenia higieniczno-sanitarne powinny być przystosowane dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich lub przy pomocy balkoników. Komisja wskazała, iż z dokumentów wynika, że powierzchnia manewrowa w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych przewidzianych dla tych osób jest mniejsza niż wymagana prawem tj. 150 x 150 cm oraz, że nie zastosowano odpowiednio przystosowanych urządzeń sanitarnych. Komisja oceniając wniosek analizuje planowaną inwestycję m.in. pod względem dostępności obiektu dla osób niepełnosprawnych przy uwzględnieniu zasad projektowania uniwersalnego, co jest zgodne ze stanowiskiem Najwyższej Izby Kontroli zawartym w Informacji o wynikach kontroli NIK pn. Dostępność przestrzeni publicznej dla osób starszych i niepełnosprawnych z dnia 15 października 2018 r. przeprowadzonej z udziałem specjalistów z zakresu dostępności przestrzeni publicznej, w tym osób z różnymi niepełnosprawnościami. W ocenie NIK, "wymagania dotyczące dostępności dla osób starszych i niepełnosprawnych powinny być uwzględniane już w początkowej fazie projektowania i kreowania środowiska fizycznego. Już na tym etapie, gminy powinny zasięgnąć opinii przedstawicieli środowisk osób starszych i niepełnosprawnych oraz eksperta z zakresu projektowania uniwersalnego o adekwatności projektowanych rozwiązań do ich potrzeb i możliwości. Zminimalizowałoby to ryzyko zastosowania rozwiązań nieuwzględniających potrzeb wszystkich użytkowników i konieczności wprowadzania zmian w już zakończonych inwestycjach". W ocenie komisji wniosek nr 13/2020 i załączona do niego dokumentacja nie spełniają kryterium dostępności. Ostatecznie wniosek nr 13/2020 r złożony przez Gminę D. został negatywnie zaopiniowany przez Komisję ds. oceny merytorycznej i opiniującej podział środków finansowych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na dofinansowanie robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, ze względu na brak dostępności dla osób niepełnosprawnych w obiekcie określonym we wniosku. W ocenie komisji, realizacja projektu objętego wnioskiem nie daje gwarancji zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu, na równych zasadach z pozostałymi użytkownikami, do obiektu oraz usług zaplanowanych w tym obiekcie. Mając na względzie powyżej wskazane stanowisko, Zarząd Województwa Łódzkiego w dniu 21 kwietnia 2021 r. podejmując zaskarżoną Uchwałę nr 343/21 w sprawie finansowania zadań Samorządu Województwa Łódzkiego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych będących w dyspozycji Samorządu Województwa Łódzkiego uwzględniając obowiązujący stan prawny i faktyczny, nie przyznał Gminie D. dofinansowania robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych Samorządowi Województwa Ł.. Ponieważ strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając zaskarżonej uchwale naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnienia, czy dokumentacja techniczna załączona do wniosku nr 13/2020 jest zgodna z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu strona wskazała, że dokumentacja techniczna, w tym również projekt, zawiera zapisy wypełniające dyspozycję § 86 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia a pismem z dnia 8 kwietnia 2021 r. przekazała wyciąg z dokumentacji wraz z oświadczeniem, że inwestycja będzie przystosowana do użytkowania przez osoby niepełnosprawne. Gmina D. przytoczyła również regulację zawartą w art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych określa zadania polegające na dofinansowaniu robót budowlanych w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, dotyczących obiektów służących rehabilitacji w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych. Szczegółowe warunki i tryb dofinansowania robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie określenia zadań samorządu województwa, które mogą być dofinansowane ze środków PFRON. W ocenie strony skarżącej spełnił ona w złożonym wniosku oraz pismach i dokumentach uzupełniających wszystkie warunki niezbędne do uzyskania dofinansowania ze środków PFRON. Dodatkowo strona podniosła, iż Starosta Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. (Nr 40/2017) zmienioną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Zdaniem Wójta Gminy D. wydanie pozwolenia na budowę oznacza, że strona spełnia warunki określone w prawie budowlanym, w szczególności w cytowanym wyżej rozporządzeniu. Oceniając powyższe argumenty, strona doszła do przekonania, iż zaskarżona uchwała oparta została na błędnych ustaleniach i niewłaściwej wykładni przepisów a także, że narusza interes prawny strony skarżącej, polegający na braku możliwości przeprowadzenia inwestycji na rzecz osób niepełnosprawnych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie uchwały Zarządu Województwa Łódzkiego w zaskarżonej części. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zostały naruszone ani przepisy prawa materialnego, ani przepisy procesowe. W myśl z art. 35. ust. 1 pkt 5 ustawy dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573), do zadań samorządu województwa realizowanych w ramach ustawy należy dofinansowanie robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dotyczących obiektów służących rehabilitacji, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów. Zgodnie z przepisem §7 ust. 4 Rozporządzenia, wniosek składa się w terminie do dnia 30 listopada roku poprzedzającego realizację zadania. Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Ł. jako samorządowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej realizuje zadanie Samorządu Województwa - dofinansowanie robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych Samorządowi Województwa Ł., zwane dalej dofinansowaniem. Zadanie to realizowane jest w oparciu o Regulamin Organizacyjny Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. (Uchwała 1004/18 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 17 lipca 2018 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu Organizacyjnego Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Łodzi) oraz zgodnie z Procedurami przyznawania i rozliczania dofinansowania robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych Samorządowi Województwa Łódzkiego (Uchwała nr 1373/18, Zarządu Województwa Łódzkiego, z dnia 09 października 2018 r. w sprawie przyjęcia Procedur przyznawania i rozliczania dofinansowania robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych Samorządowi Województwa Łódzkiego), zwanych dalej Procedurami. Wyposażenie łazienki dla osób niepełnosprawnych oraz jej wymiarowanie jest unormowane zapisami § 86 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z roku 2002, nr, 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto, zgodnie z zapisami art. 6 pkt 1 ppkt b) ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. 2019 poz. 1696) określa się, że minimalne wymagania służące zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, które obejmują: "instalację urządzeń lub zastosowanie środków technicznych i rozwiązań architektonicznych w budynku, które umożliwiają dostęp do wszystkich pomieszczeń, z wyłączeniem pomieszczeń technicznych". § 6 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 poz. 734), mówiący, iż "Dom uznaje się za spełniający warunki, jeżeli:(....) 4. w zakresie warunków sanitarnych: a) liczba łazienek zapewnia możliwość korzystania z każdej przez nie więcej niż sześć osób, a w przypadku toalet przez nie więcej niż cztery osoby; jeżeli liczba osób leżących przekracza 50% ogólnej liczby mieszkańców domu, dopuszcza się zmniejszenie liczby tych pomieszczeń o 25%, b) łazienki i toalety są przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych, c) łazienka wyposażona co najmniej w miskę ustępową, umywalkę i prysznic albo toaleta wyposażona co najmniej w miskę ustępową i umywalkę oraz łazienka wyposażona co najmniej w prysznic i umywalkę znajdują się w pomieszczeniach związanych z pokojami mieszkalnymi, d) na każdej kondygnacji domu z pokojami mieszkalnymi znajduje się łazienka przystosowana do kąpieli osób leżących, wyposażona w urządzenia ułatwiające wykonywanie czynności związanych z kąpielą;" Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 4 Ustawy o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (osobę ze szczególnymi potrzebami zdefiniowano jako osobę, która ze względu na swoje cechy zewnętrzne lub wewnętrzne, albo ze względu na okoliczności, w których się znajduje, musi podjąć dodatkowe działania lub zastosować dodatkowe środki w celu przezwyciężenia bariery, aby uczestniczyć w różnych sferach życia na zasadzie równości z innymi osobami), podmiot publiczny winien zapewnić dostępność osobom ze szczególnymi potrzebami przez stosowanie uniwersalnego projektowania. Podmiot publiczny w ramach zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami podejmuje także działania mające na celu: uwzględnianie ich potrzeb w planowanej i prowadzonej przez ten podmiot działalności oraz usuwanie barier, a także zapobieganie ich powstawaniu. Nadto obiekt przeznaczony na dom pomocy społecznej powinien spełniać warunki określone w Rozporządzeniu Ministra Pracy i polityki Społecznej w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r poz. 734). Ocena złożonych wniosków odbywa się w dwóch etapach. Pierwszy etap to ocena pod względem formalnym, w nim weryfikuje się kompletność złożonego wniosku, a drugi etap to ocena pod względem merytorycznym i celowościowym. Ocena merytoryczna dokonywana jest w oparciu o kryteria zawarte w procedurach, oceniane są rozwiązania techniczne oraz ich użyteczność dla osób niepełnosprawnych. W rozpatrywanej sprawie zarząd województwa uznał, że Gmina nie otrzyma środków na adaptację i rozbudowę istniejącego budynku w D. w celu dostosowania do świadczenia usług pomocy społecznej z funkcją rehabilitacyjną z uwagi na błędy w projekcie budowlanym, który nie uwzględnia wymogu określonego w § 86 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym w budynkach, na kondygnacjach dostępnych dla osób niepełnosprawnych, co najmniej jedno z ogólnodostępnych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych powinno być przystosowane dla tych osób przez zapewnienie przestrzeni manewrowej o wymiarach co najmniej 150 cm x 150 cm. W złożonym projekcie Gmina zaprojektowała omawianą przestrzeń w toaletach w kształcie kół o średnicy 150 cm. Organ uznał, że pomieszczenia te mają wrysowaną przestrzeń manewrową w formie koła o średnicy 150 cm, co jest niezgodne z wymogami prawa budowlanego, w których określa się przestrzeń manewrową jako kwadrat o wymiarach 150x150 cm - tj. § 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia. Pole manewrowe jest niezbędne wszędzie tam, gdzie trzeba się swobodnie obrócić. W Rozporządzeniu wymienionych jest kilka miejsc, gdzie należy zapewnić pole manewrowe lub spocznik i zawarto tam m,in, toalety dla osób z niepełnosprawnością (§ 86 ust. 1). Pole manewrowe to pusta, pozioma, równa przestrzeń o takich rozmiarach, by była możliwość swobodnego obrócenia się. Wymiary pola manewrowego podane są w Rozporządzeniu dla różnych sytuacji. Najczęściej jest to minimum 150x150 cm poziomej powierzchni. Przestrzeń ta nie może być przez cokolwiek ograniczana, w tym również przez obrys otwieranych drzwi. Bardzo ważne jest to, aby pole manewrowe było mierzone jako kwadrat a nie jako okrąg. Wymiar 150 cm to długość boku kwadratu a nie średnica okręgu. Co najmniej tyle musi wynosić powierzchnia wolnej przestrzeni manewrowej w dostosowanej toalecie. Nie może być ona niczym ograniczona np. wystającą umywalką , poręczami czy też koszem na śmieci. Analiza regulacji prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, prowadzi do wniosku, że błędem, wynikającym ze złej interpretacji przepisów, jest projektowanie w toalecie dla osób z niepełnosprawnością pola manewrowego wpisanego w okrąg o średnicy 150 cm. Ustawodawca wskazuje bowiem w sposób wyraźny i jednoznaczny, że winien to być kwadrat co najmniej o wymiarach 150x150 cm. Mając na uwadze powyżej wskazane argumenty oraz przytoczoną treść regulacji prawnych mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, nie budzi żadnych wątpliwości sądu fakt, iż Zarząd Województwa Ł. zasadnie uznał, że Gmina D. nie otrzyma środków na adaptację i rozbudowę istniejącego budynku w D. w celu dostosowania do świadczenia usług pomocy społecznej z funkcją rehabilitacyjną z uwagi na błędy w projekcie budowlanym, który nie uwzględnia wymogu określonego w § 86 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym w budynkach, na kondygnacjach dostępnych dla osób niepełnosprawnych, że co najmniej jedno z ogólnodostępnych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych powinno być przystosowane dla tych osób przez zapewnienie przestrzeni manewrowej o wymiarach co najmniej 150 cm x 150 cm. Należy zwrócić uwagę, co zasadnie uczynił również organ, iż wymóg przystosowania łazienek i toalet do potrzeb osób niepełnosprawnych nie dotyczy wszystkich łazienek i toalet, które przynależą do pokoi osób niepełnosprawnych. Powołany przepis § 6 ust. 1 pkt 4 lit. B) Rozporządzenia stanowi jednoznacznie, że łazienki powinny być przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Skoro bowiem powołane przepisy nie dokonują rozróżnienia łazienek i toalet domu pomocy społecznej na inne niż te, które są przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych, to należało przyjąć, iż co do zasady łazienki i toalety przynależne do pokoi pensjonariuszy powinny spełniać taki wymóg niezależnie od tego ilu niepełnosprawnych pensjonariuszy będzie poruszać się na wózkach (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2018 r. wydanym w sprawie I OSK 1119/18). Mając powyższe na uwadze, sąd nie podzielił argumentacji zawartej w skardze, będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, ani też nie stwierdził naruszeń żadnych innych norm prawa materialnego bądź procesowego. Całokształt materiału dowodowego został w sposób szczegółowy rozpatrzony oraz poddany wszechstronnej, zgodnej z normami prawa procesowego ocenie, co doprowadziło do jednoznacznego wyjaśnienia rzeczywistego stanu przedmiotowej sprawy. Materiał dowodowy został wyczerpująco zbadany i prawidłowo oceniony, wnioski wysnute na jego podstawie są logiczne, spójne i oparte na przepisach prawa. Sporne kwestie w niniejszej sprawie zostały szczegółowo wyjaśnione i znalazły uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Odmienna od zaprezentowanej przez organ ocena dokonana przez stronę jest w istocie polemiką z ustaleniami poczynionymi przez organ. Argumentacja strony, zawarta w rozpatrywanej skardze, sprowadza się de facto do kwestionowania niesatysfakcjonujących wyników czynności podejmowanych przez organ i do polemiki z dokonaną przez organ oceną materiału dowodowego. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności i argumenty, sąd stwierdził, że zaskarżona czynność organu nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność uchylenia aktu albo stwierdzenia bezskuteczności czynności wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jed. Dz.U z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę. Ake.