I SA/Łd 548/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2016 roku w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. K. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok. Prawomocnym postanowieniem z 14 lipca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i oddalił jej wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz akt sprawy oznaczonej sygn. akt III SA/Łd 474/14 wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz opiekuje się niepełnosprawnym bratem. Dzieci skarżącej przebywają w Anglii. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości 1.567 zł netto miesięcznie, oraz dopłaty do rolnictwa w wysokości ok. 3.000 zł rocznie. Renta jej brata wynosi 1.266 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o pow. 120 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 4,41 ha. Stałe miesięczne koszty utrzymania strony i jej brata wynoszą około ok. 1.030 zł (gaz, energia elektryczna, czynsz za mieszkanie brata, woda i ścieki). Skarżąca ponosi również wydatki na ubezpieczenie w PZU w wysokości 600 zł rocznie i podatek rolny 200 zł rocznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł) oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Referendarz ocenił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, jest nieuzasadniony. Wnioskodawczyni dysponuje stałym miesięcznym dochodem z tytułu emerytury i renty brata w wysokości 2.833 zł, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania ok. 1.030 zł, pozwala w ocenie referendarza sądowego na czynienie drobnych oszczędności na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Wyrokiem z 11 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku. W dniu 24 listopada 2016 r. podatniczka wystąpiła ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach ponownie wskazała, że jej źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości ok. 1.567 zł netto miesięcznie, oraz dopłaty do rolnictwa w wysokości ok. 3.000 zł rocznie. Wnioskodawczyni w dalszym ciągu pozostaje właścicielką domu o pow. 120 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 4,41 ha. Stałe miesięczne koszty utrzymania ponoszone przez stronę pozostają na zbliżonym poziomie 1.030 zł. Obniżeniu uległa wysokość opłaty za gaz z 584 zł do 234 zł, wzrosła natomiast składka na ubezpieczenie w PZU do kwoty 634 zł rocznie. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnmocnika i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym nie podniosła żadnych argumentów i zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że aktualnie rozpoznawany wniosek jest drugim wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz nowym w odniesieniu do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Jak wynika z akt sprawy prawomocnym postanowieniem z 14 lipca 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i oddalił jej wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że okoliczność, że nieuiszczenie wpisu od skargi w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd podziela ocenę referendarza sądowego, zgodnie z którą skarżąca dysponuje stałym miesięcznym dochodem z tytułu emerytury i renty brata w wysokości 2.833 zł, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania ok. 1.030 zł, pozwala na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Zgodzić należy się również z oceną, iż po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, ale rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. W obecnie rozpoznawanym wniosku, jak również w sprzeciwie skarżąca nie wskazała na jakąkolwiek zmianę w jej dotychczasowej sytuacji materialnej powodującą radykalne pogorszenie jej sytuacji materialnej. Kwota dochodów z emerytury posiadanych na utrzymanie pozostaje na zbliżonym poziomie, skarżąca w dalszym ciągu uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu dopłat unijnych, obniżeniu uległa wysokość opłaty za gaz z 584 zł do 234 zł, wzrosła natomiast składka na ubezpieczenie w PZU do kwoty 634 zł rocznie. Nie zaistniały zatem nowe okoliczności świadczące o tym że skarżąca nie dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie kosztów sądowych. Wobec powyższego nie zachodzą podstawy do uwzględnienia ponownego wniosku i przyznania zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości. Sąd podzielił również stanowisko referendarza w kwestii przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Biorąc pod uwagę wysokość dochodu skarżącej, a przede wszystkim istnienie tzw. "przymusu adwokackiego" przy sporządzeniu środka odwoławczego od wyroku wydanego przez sąd pierwszej instancji, a także ewentualnie przy sporządzaniu zażalenia na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sąd podzielając ocenę referendarza sądowego uznał za uzasadnione przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika, którego zgodnie z żądaniem zawartym w formularzu PPF wyznaczy Okręgowa Izby Radców Prawnych w Ł.. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.