I SA/Łd 55/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...][...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] odmawiające K. D. zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. W uzasadnieniu zaskarżonego aktu organ odwoławczy podał, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. wszczął z urzędu wobec strony postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, w związku z poniesionym w 2014 r. wydatkiem na zakup nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 17/19. W dniu 5 września 2016 r. strona wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. z wnioskiem o zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazała na zły stan zdrowia uniemożliwiający składanie wyjaśnień. Po rozpatrzeniu wniosku, organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania podatkowego. Wskazał, że na gruncie art. 201 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, podane przez stronę okoliczności nie uzasadniają zawieszenia postępowania. Organ podatkowy pouczył stronę o możliwości ustanowienia pełnomocnika. Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła w dniu 13 października 2016 r. zażalenie, w którym podniosła, że nie może wyjaśnić sprawy z uwagi na zły stan zdrowia i pobyty w szpitalach oraz brak możliwości finansowych na zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika. Po przeanalizowaniu akt sprawy oraz argumentów zawartych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Organ podatkowy przytoczył treść art. 201 § 1 i art. 201 § 1b i stwierdził, że wśród wymienionych, w tych przepisach, przesłanek zawieszenia postępowania nie występuje okoliczność, na którą powołała się strona, tj. brak możliwości składania wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu z powodu złego stanu zdrowia. Organ odwoławczy podkreślił, że organ podatkowy zawiesza postępowanie w trybie art 201 §1 i § 1b Ordynacji podatkowej tylko wtedy, gdy stwierdzi wystąpienie jednej ze wskazanych w nim podstaw. Sytuacje bądź zdarzenia nie wymienione w tym artykule, nie stanowią przesłanki zawieszenia postępowania. Organ podatkowy ma obowiązek badać, czy nie powstały zdarzenia wskazane w art. 201 § 1 lub § 1b, wymagające lub umożliwiające zawieszenie postępowania, ale to badanie nie oznacza możliwości dowolnej interpretacji przepisów prawa. Tylko spełnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w przywołanym artykule, będzie stanowić podstawę zawieszenia postępowania. Organ odwoławczy podniósł również, że strona w nadsyłanych pismach wskazuje, że nie może prowadzić sprawy z powodu złego stanu zdrowia i pobytu w szpitalu. Powołuje się na fakt zażywania silnych leków i zaniki pamięci. Jednocześnie nie ustanowiła pełnomocnika, który działałby w jej imieniu, pomimo iż została poinformowana przez organ odrębnym pismem o takiej możliwości. W piśmie tym wskazano również, iż pełnomocnictwo udzielone członkowi najbliższej rodziny nie podlega opłacie skarbowej. W tej sytuacji podniesiony przez stronę argument braku środków finansowych na zatrudnienie pełnomocnika jest zdaniem organu odwoławczego bezzasadny. Organ odwoławczy podkreślił, że wcześniej strona korzystała z pełnomocników będących członkami rodziny, tj. w osobie wnuczki K. S., przy zawieraniu aktu notarialnego zakupu nieruchomości z dnia 24 września 2014 r. oraz w osobie córki D. M.-S., przy przelewie pieniędzy za nieruchomość z rachunku bankowego strony. W skardze na postanowienie organu drugiej instancji strona podniosła, że organ odwoławczy nie rozumie sytuacji, w której znajduje się skarżąca, mimo że wszystko wyjaśniła i złożyła dokumenty dotyczące swojego stanu zdrowia. Skarżąca podniosła, że przeżyła napad i po tym wydarzeniu ma problemy z sercem oraz kłopoty z pamięcią. Podniosła również że postępowanie podatkowe zostało wszczęte wówczas gdy za oszczędności całego życia kupiła dom, aby na starość zamieszkać pod opieką wnuczki. Skarżąca oświadczyła, że urząd skarbowy przesłał jej dużo dokumentów, których nie umiała wypełnić. Skarżąca zanegowała zasadność pouczenia o ustanowieniu pełnomocnika. Wyjaśniła, że musiałaby opowiedzieć pełnomocnikowi historię swojego życia i "takie rzeczy", o których nie chciałaby informować rodziny, ponieważ jest to tajemnica skarżącej. Z tych względów pełnomocnikiem nie może być żaden członek rodziny, zaś skarżącej nie stać na profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca oświadczyła, że jak tylko jej zdrowie ulegnie poprawie, złoży dokładne wyjaśnienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi. W dniu 14 marca 2017 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej stanowiące replikę na doręczoną stronie odpowiedź na skargę. W ocenie, skarżącej stanowisko organu podatkowego zawarte w odpowiedzi, jest dla strony krzywdzące i niesprawiedliwe. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] odmawiające K. D. zawieszenia postępowania podatkowego nie naruszył przepisów prawa procesowego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest zgodność z prawem postanowienia organu podatkowego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego wobec K. D. Przepisy regulujące tok postępowania podatkowego przewidują możliwość jego zawieszenia, ale nie jest to pozostawione ani swobodnej decyzji organu podatkowego, ani nie zależy od woli podatnika, z wyjątkiem opisanym w art. 204 tej ustawy. Przesłanki zawieszenia postepowania uregulowane zostały w art. 201 Ordynacji podatkowej. Wystąpienie przesłanek określonych w § 1 i w § 1a tego artykułu obliguje organ podatkowy do zawieszenia postępowania. Zgodnie z tymi przepisami organ podatkowy zawiesza postępowania: 1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; 2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 5) (uchylony); 6) (uchylony); 7) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji; 8) w razie wystąpienia o opinię Rady. Organ podatkowy zawiesza postępowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 pkt 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4. Wystąpienie przesłanek z § 1b tego artykułu nie obliguje organu do zawieszenia postępowania, ale daje taką możliwość Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy może zawiesić postępowanie: 1) w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem, które mogą być przedmiotem dowodu, albo 2) jeżeli wszczęta została procedura wzajemnego porozumiewania. Ponadto, zgodnie z art. 204 §1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może na wniosek strony zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych. W sprawie tej nie zaistniały żadne przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego opisane wyżej, a przedmiotem toczącego się postępowania nie jest udzielenie ulgi w zapłacie podatku, bowiem postępowanie zostało wszczęte w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, co wynika z art. 120 Ordynacji podatkowej. Oznacza to m.in., że w toku postępowania organy mogą podejmować czynności procesowe przewidziane przepisami prawa, w tym przypadku przewidziane przepisami Ordynacji podatkowej, oraz w razie zaistnienia przesłanek i warunków przewidzianych przepisami prawa. Skoro żadne przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego nie wystąpiły, to organy nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej nie uwzględniając wniosku strony o zawieszenia postępowania. Zły stan zdrowia skarżącej nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania, gdyż taka przyczyna nie została przewidziana przez ustawodawcę. Nie oznacza to oczywiście, że podatniczka jest pozbawiona możliwości uczestniczenia w postępowaniu podatkowym. Jeżeli nawet jej stan zdrowia uniemożliwia osobiste uczestniczenie w czynnościach procesowych, to ma możliwość działania przez pełnomocnika, którym może być każda osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Ponadto podatniczka może swoje stanowisko w sprawie i oświadczenia oraz ewentualne wnioski dowodowe przedstawić organowi na piśmie. Dodatkowo tylko można zauważyć, że przyczyna mająca spowodować zawieszenia postępowania, na którą powołuje się skarżąca, to jest jej zły stan zdrowia, może trwać przez trudny do określania czas, a skarżąca może stale powoływać się na swój zły stan zdrowia. Skoro zatem w sprawie nie wystąpiła żadna z przewidzianych w Ordynacji podatkowej przesłanek do zawieszenia postępowania podatkowego, to skargę należało uznać za bezzasadną i oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718). ds