I SA/Łd 556/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: specjalista Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP: [...] [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2017r. wraz z odsetkami za zwłokę, a także zabezpieczenie na majątku skarżącego kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za w/w okres oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił D. B. przybliżone kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji za miesiące styczeń-czerwiec 2017 r. oraz orzekł o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań oraz odsetek. W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że podatnik od 26 maja 2014 r. prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli. W 2017 r. sprzedaż odbywała się głównie poprzez platformę A., gdzie podatnik posiadał trzy konta użytkownika. Płatności były dokonywane gotówką, przelewem oraz za pobraniem. Wysyłka towarów odbywała się za pośrednictwem różnych firm kurierskich. Z informacji uzyskanych od tych firm wynika, że w okresie od stycznia do czerwca 2017 r. wysokość kwot pobrań przekazanych na rachunek bankowy podatnika w związku z realizacją przesyłek nadanych do klientów wynosi łącznie 596.812,97 zł brutto a zwroty towarów to łączna kwota 3.654 zł brutto. W miesiącu styczniu 2017 r. podatnik nieprawidłowo ustalił podstawę opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów z tytułu przemieszczenia na terytorium kraju pojazdu marki Toyota RAV4 uwzględniając jedynie wartość zakupu pojazdu w kwocie 200 CHF i nie uwzględniając wartości zapłaconego cła w kwocie 28,64 EUR (w przeliczeniu 125,24 zł). W rejestrach sprzedaży i podatku należnego VAT za miesiące styczeń-czerwiec 2017 r. podatnik zarejestrował wartość sprzedaży netto 234.656.92 zł, VAT 53.970,85 zł, wartość brutto 288.627,35 zł. Wartości te odbiegają znacznie od wartości kwot pobrań z tytułu sprzedaży towarów a zaniżenie podstawy opodatkowania i podatku należnego wynosi łącznie 262.514,77 zł netto, podatek VAT – 60.378,53 zł. Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych wynika z faktu, że w okresie styczeń – czerwiec 2017 r. podatnik nierzetelnie prowadził ewidencję sprzedaży i podatku należnego VAT (nie zaewidencjonował sprzedaży w kwocie ponad 260.000 zł). Również za rok 2016 podatnik nie ujawnił i nie rozliczył całej sprzedaży, co wynika z prowadzonej równolegle kontroli podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego za ten rok. Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych wynika ze znacznej kwoty przewidywanego zobowiązania podatkowego wobec braku deklarowanych dochodów za lata 2014-2016 (podatnik zadeklarował straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej). W okresie tym podatnik dokonał zakupu zabudowanej działki o pow. 93 ary położonej w miejscowości W., 2 samochodów ciężarowych, 4 samochodów osobowych oraz motocykla Kawasaki. W oświadczeniu o stanie majątkowym według stanu na dzień 30 czerwca 2017 r. podatnik wykazał nieruchomość w W. (z ustanowioną hipoteką w kwocie 200.000 zł), grunty zabudowane o pow. 1234 m2 w miejscowości B. o wartości 30.000 zł, środki pieniężne w wysokości 700 zł oraz trzy samochody o wartości odpowiednio 18.000 zł, 17.000 zł i 10.000 zł. W złożonym oświadczeniu majątkowym podatnik nie wykazał środków na rachunku bankowym w A w kwocie 5.896,33 zł. Podejmując decyzję o zabezpieczeniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wziął pod uwagę: - dotychczasową postawę podatnika świadczącą o lekceważeniu obowiązków podatkowych, pomimo prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży części samochodowych na szeroką skalę poprzez wykazanie w deklaracjach VAT-7 za okres I-VI 2017 r. kwoty podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy zamiast zobowiązania, co wykazała kontrola podatkowa i zgromadzony w jej trakcie materiał; - świadome uszczuplenie należności budżetowych – ustalono nierzetelne prowadzenie ewidencji dla celów podatku od towarów i usług w okresie I-VI 2017 r. poprzez niezaewidencjonowanie całej sprzedaży; - nieujawnienie w postępowaniu kontrolnym wszystkich posiadanych rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, co również uzasadnia obawę niewykonania określonych niniejszą decyzją zobowiązań; - nie wykazanie w oświadczeniu majątkowym złożonym w toku kontroli podatkowej, wg. stanu na dzień 30.06.2017 r. posiadanych środków pieniężnych w kwocie 5.896,53 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając stanowisko, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję D. B. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania podatkowego. Strona skarżąca podniosła zarzuty rażącego naruszenia prawa, a w szczególności: - art. 33 § 1 O.p. na skutek uznania, że zakwestionowana decyzja pozostaje w zgodzie z ww. przepisem, tj. że organy podatkowe w sposób dostateczny wykazały istnienie pozytywnych przesłanek zastosowania zabezpieczenia , - art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 191 O.p. poprzez uznanie, że decyzja nie została wydana z naruszeniem zasady praworządności, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady kompletności materiału dowodowego, pomimo że w prowadzonym postępowaniu organy podatkowe nie podjęły wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrały całego materiału dowodowego, ani też nie rozpatrzyły go w sposób wyczerpujący, na skutek których to uchybień błędnie (sprzecznie z zebranym w sprawie materiałem) ustalony został stan faktyczny sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych stanowiły w szczególności przepis art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) Zgodnie z art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio. Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji: 1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; 2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; 3) określającej wysokość zwrotu podatku (art. 33 § 2 O.p.) Stosownie do art. 33 § 4 O.p. w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu: 1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1; 2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. W toku przeprowadzonej u podatnika kontroli stwierdzono, że podatnik w prowadzonej ewidencji nie wykazał całości obrotów w prowadzonej działalności gospodarczej. Przybliżona wysokość faktycznej sprzedaży towarów została ustalona w oparciu o miarodajne dane uzyskane od firm kurierskich oraz na podstawie kwot pobrań przekazanych na rachunek bankowy podatnika. Określenie przybliżonych kwot zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń-czerwiec 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę jest zgodne z art. 33 § 4 pkt. 2 O.p. a skarżący zdaje się nie kwestionować tego faktu. Zasadnicze zarzuty skargi sprowadzają się do stwierdzenia, iż organy nie wykazały, że zachodzi uzasadniona obawa, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "uzasadnionej obawy" a w przepisie art. 33 § 1 O.p. wskazał jedynie przykładowo, kiedy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Użyty w art. 33 § 1 O.p. zwrot " w szczególności" wskazuje jednoznacznie, że wymienione w nim przypadki uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania podatkowego nie stanowią katalogu zamkniętego. Wydanie decyzji o zabezpieczeniu nie musi więc być poprzedzone wykazaniem, że podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Organy podatkowe mogą wskazywać również na inne okoliczności uzasadniające istnienie obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Nie budzi wątpliwości, że to, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego w konkretnym przypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu a uznanie to powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Wbrew zarzutom skargi przed wydaniem decyzji o zabezpieczeniu organy zgromadziły wystarczający materiał dowodowy i prawidłowo oceniły, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 33 § 1 O.p. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie już wskazywano, że nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych, zaniżanie rzeczywistego obrotu czy dochodu i uchylanie się od opodatkowania pozwala na stwierdzenie, iż zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych. Skarżący w miesiącach styczeń-czerwiec 2017 r. nie wykazał faktycznego obrotu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Kontrola podatkowa za 2016 r. wykazała również, że i w roku poprzednim podatnik nie wykazał faktycznej wielkości sprzedaży (obrotu). Za lata 2014-2016 podatnik wykazał stratę z prowadzonej działalności gospodarczej a dochód wykazany w 2017 r. jest niższy niż straty z lat ubiegłych. W oświadczeniu majątkowym podatnik wskazał wprawdzie za posiadanie dwóch nieruchomości, ale wartość jednej z nich to jedynie 30.000 zł a cena nabycia nieruchomości w W. (156.000 zł) jest niższa niż wysokość obciążającej ją hipoteki. Nieruchomości należą też do tych składników majątkowych, które stosunkowo trudno jest zbyć. Samochody to składniki majątkowe, które dosyć szybko tracą na wartości. Fakt posiadania przez skarżącego nieruchomości czy samochodów nie wyłączał więc możliwości uznania, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. db