I SA/Łd 556/19
WyrokWSA w Łodzi2020-01-29
Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Anna Świderska, Joanna Grzegorczyk - Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała swojego prawa własności do nieruchomości ani nie została ujawniona w księdze wieczystej lub ewidencji gruntów, jest uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe dotyczące tej nieruchomości?Ratio decidendi
Osoba, która nie wykazała swojego prawa własności do nieruchomości ani nie została ujawniona w księdze wieczystej lub ewidencji gruntów, nie posiada interesu prawnego i nie jest stroną postępowania podatkowego. W związku z tym, wniesione przez nią odwołanie od decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe jest niedopuszczalne na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez B. P. od decyzji Burmistrza Miasta T. ustalającej łączną kwotę zobowiązania pieniężnego na 2019 r. od nieruchomości. B. P. twierdziła, że wraz z synem R. P. są nowymi właścicielami nieruchomości i działała w ich imieniu. Kolegium uznało, że stroną i osobą uprawnioną do odwołania był wyłącznie P. P., a B. P. i R. P. nie wykazali swojego prawa własności ani interesu prawnego. B. P. zaskarżyła postanowienie Kolegium do WSA w Łodzi, podtrzymując swoje stanowisko o współwłasności nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda(spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 rok oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2019 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez B. P. od decyzji Burmistrza Miasta T. z [...] stycznia 2019 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że decyzją z [...] stycznia 2019 r. Burmistrz Miasta T. ustalił P. P. łączne zobowiązanie pieniężne na 2019 r. od nieruchomości położonej w Z., Gmina Miasto T., ul. [...] 46, w kwocie 41,– zł. Odwołanie od tej decyzji złożyła B. P. bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wskazując, że działa w imieniu "Skarżących", a mianowicie: nowych właścicieli nieruchomości, to jest we własnym imieniu oraz w imieniu R. P., a sprawa dotyczy ponadto dotychczasowego właściciela — P. P..
Wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., powołując się na treść art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 570) oraz na art. 133 i art. 228 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: O.p.), uznało że odwołanie wniesione przez B. P. było niedopuszczalne. Zdaniem Kolegium stroną decyzji i osobą uprawnioną do złożenia odwołania był wyłącznie P. P., wobec którego Burmistrz Miasta T. decyzją z [...] stycznia 2019 r. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego. Przedmiotowa decyzja została co prawda odebrana przez B. P., jednak, w ocenie Kolegium, fakt ten nie wpływał na sferę praw i obowiązków zarówno B. P., jak i R. P.. W związku z tym ani B. P., ani jej syn R. P., nie posiadali interesu prawnego w zaskarżeniu tej decyzji. Twierdzenia B. P., że wraz z synem stała się nowym właścicielem nieruchomości, nie znalazły ponadto odzwierciedlenia w aktach sprawy. Dowodem zmiany właściciela nie był w szczególności załączony przez B. P. dokument zatytułowany "Protokół-wniosek", z notarialnie poświadczonym faktem złożenia na nim przez B. P. własnoręcznego podpisu. Kolegium wskazało dalej, że w aktach sprawy znalazło się wprawdzie pełnomocnictwo udzielone B. P. przez P. P., jednak nie miało ono znaczenia dla sprawy. Z kolei wzywanie R. P. do uzupełnienia pełnomocnictwa udzielonego B. P. było niecelowe, ponieważ R. P. nie posiadał przymiotu podatnika w niniejszej sprawie, a tym samym odwołanie zostało złożone przez podmiot nieuprawniony.
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] maja 2019 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez B. P.. W treści skargi B. P. ponownie podniosła, że wraz z R. P. są obecnie właścicielami działki, której dotyczy postępowanie. W skardze oraz kolejnych pismach skarżąca wyjaśniła, że od 1997 r. opiekowała się obłożnie chorym P. P.. Skarżąca podkreśliła, że P. P. wielokrotnie wyrażał w jej obecności oraz w różnego rodzaju pismach, wolę ustanowienia skarżącej i jej syna współwłaścicielami należącej do niego nieruchomości. W lipcu 2015 r. wyraził taką wolę w obecności notariusza P. K.. Miał wówczas prosić notariusza o sporządzenie aktu notarialnego przeniesienia prawa własności nieruchomości na B. i R. P.. Z uwagi na koszty tego aktu ostatecznie ograniczył się jednak do sporządzenia dwóch, załączonych przez skarżącą, pism z 18 sierpnia 2015 r. P. P. zmarł 29 września 2016 r. Wcześniej [...] września 2014 r. oraz [...] września 2015 r. Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w P.., w sprawach o sygn. akt [...] oraz [...], wydawał zarządzenia o zwrocie wniosku P. P., B. P. i R. P. o wpis udziału we współwłasności w księdze wieczystej, z uwagi na nieuiszczenie stosownej opłaty sądowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uznając zaskarżony akt za zgodny z prawem, sąd ma natomiast obowiązek oddalić skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga B. P. jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała bowiem, by w jakikolwiek sposób naruszało ono prawo.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność ta może wynikać zarówno ze względów przedmiotowych, jak i podmiotowych. W pierwszej grupie przyczyn niedopuszczalności odwołania znajdują się przypadki, w których w ogóle nie występuje przedmiot orzekania. Będzie to miało miejsce w razie, gdy: 1) sprawa nie została jeszcze rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji, jak również gdy decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego przez doręczenie, 2) sprawa została rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją ostateczną, 3) sprawa jest rozpoznawana i rozstrzygana w postępowaniu jednoinstancyjnym, 4) sprawa nie była rozstrzygnięta w drodze decyzji. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy odwołanie wniesione zostanie przez osobę niebędącą stroną postępowania podatkowego.
Z kolei z treści art. 133 O.p. wynika, że katalog podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu podatkowym, jest zamknięty. Definicja strony zawarta w § 1 ww. przepisu pozwala na wskazanie trzech przesłanek, których łączne spełnienie pozwala na przypisanie określonemu podmiotowi miana strony w postępowaniu. Po pierwsze, stroną w postępowaniu podatkowym jest m.in. podatnik. Po drugie, istotnym elementem definicji strony jest interes prawny bezpośrednio odnoszący się do sfery danego podmiotu. Stroną jest tylko ten podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w postępowaniu podatkowym. Po trzecie, podmiot spełniający wyżej wymienione przesłanki występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania, czyli żąda czynności organu podatkowego, bądź też staje się stroną postępowania podatkowego wszczętego z urzędu na skutek czynności organu podatkowego, która odnosi się do tego podmiotu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo oceniło, że B. P. nie była uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji skierowanej do P. P.. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że jest właścicielem, współwłaścicielem, czy użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której dotyczy decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżąca nie została ujawniona w księdze wieczystej nieruchomości, nie przedstawiła również żadnej umowy z dotychczasowym właścicielem tej nieruchomości. Z przedstawionych dokumentów wynika, że wprawdzie skarżąca starała się dokonać zmian w treści księgi wieczystej, jednak starania te nie przyniosły rezultatu. Skarżąca ani jej syn, nie zostali również ujawnieni w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem, zgodnie z art. 21 § 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), to dane z ewidencji stanowią podstawę do naliczania podatków. Z akt sprawy oraz z wyjaśnień skarżącej nie wynika również, że jest następcą prawnym P. P., który zmarł ponad dwa lata przed wydaniem decyzji wymiarowej. Z uwagi na śmierć P. P. bez znaczenia dla uprawnień skarżącej jest również pełnomocnictwo udzielone jej przez dotychczasowego właściciela nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie zatem uznało, że B. P. była osobą nieuprawnioną do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. z [...] stycznia 2019 r. i w konsekwencji — powołując się na art. 228 § 1 pkt 1 O.p. — zasadnie stwierdziło niedopuszczalność wniesionego przez nią odwołania.
W tym stanie sprawy skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
RL
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło