I SA/Łd 557/21
WyrokWSA w Łodzi2021-11-10
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Paweł Janicki, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłaty egzekucyjne pobrane przez komornika sądowego po 1 stycznia 2019 r. w sprawach wszczętych przed tą datą, stanowią dochód budżetu państwa, czy też przypadają komornikowi sądowemu na podstawie przepisów dotychczasowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy intertemporalne. Stwierdził, że art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, który nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r., ma zastosowanie również do rozliczania opłat egzekucyjnych. Wykładnia organów prowadziłaby do uznania przepisu art. 52 ust. 1 za pozbawiony znaczenia, co jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Strona skarżąca, komornik sądowy, złożyła korekty informacji o opłacie egzekucyjnej za okres od września do grudnia 2019 r., wnioskując o stwierdzenie nadpłaty. Argumentowała, że opłaty pobrane w sprawach wszczętych przed 1 stycznia 2019 r. nie powinny być traktowane jako dochód budżetu państwa na podstawie nowych przepisów. Organy administracji skarbowej odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że opłaty te stanowią należność budżetową.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. i zasądził od Dyrektora na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędzia WSA Cezary Koziński, , po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie egzekucyjnej za okres od września do grudnia 2019 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 769,62 (siedemset sześćdziesiąt dziewięć złotych i sześćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] odmawiającą A.R. stwierdzenia nadpłaty w opłacie egzekucyjnej za miesiące od września do grudnia 2019 r. w łącznej wysokości 25.654 zł.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że 20 lutego 2020 r. A.R. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ł. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. korekty informacji w sprawie opłaty egzekucyjnej stanowiącej dochód budżetu państwa na drukach OEG-1 za okres od września do grudnia 2019 r., w których wskazano kwoty opłaty egzekucyjnej w wysokości niższej od kwot wpłaconych na podstawie informacji złożonych pierwotnie. Tego samego dnia złożony został wniosek o stwierdzenie nadpłaty wynikającej z wyżej wymienionych korekt informacji w sprawie opłaty egzekucyjnej. We wniosku A.R. wskazała, iż wnosi o stwierdzenie nadpłaty w związku z błędnym doliczeniem do opłat egzekucyjnych stanowiących dochód budżetu państwa opłat pobieranych w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy o komornikach sądowych z 22.03.2018 r., a więc przed 01.01.2019 r., gdyż przepisy art. 149-151 tej ustawy znajdują zastosowanie wyłącznie do opłat egzekucyjnych ustalonych na podstawie ustawy z 28.02.2018 r. o kosztach komorniczych, a więc do opłat, o których mowa w art. 29 i 30 ustawy o kosztach komorniczych, o ile zostaną ustalone i pobrane po 01.01.2019 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wszczętego wnioskiem w zakresie złożonych korekt informacji OEG-1 za miesiące od września do grudnia 2019 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. na podstawie m.in. art. 149, art. 150, art. 283 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 121) oraz art. 52 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2363) oraz art. 75 § 1, 2, 3 i § 4a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2019, poz. 900 z zm.) wydał [...] decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w opłacie egzekucyjnej stanowiącej dochód budżetu państwa za okres objęty wnioskiem w łącznej wysokości 25.654 zł.
W uzasadnieniu złożonego odwołania strona wskazała, że w ww. okresie 2019 r. uiszczała na rachunek organu podatkowego należności wynikające z pobranych w tym okresie opłat egzekucyjnych. Strona przyjęła, że podstawą obliczenia tych należności są wyegzekwowane i pobrane opłaty za wskazany okres, w tym również opłaty w sprawach wszczętych i niezakończonych przed 01.01.2019 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o komornikach sądowych. Dopiero po uiszczeniu należności strona doszła do wniosku, że w nieprawidłowy sposób interpretowała przepis art. 149 ustawy o komornikach sądowych, bowiem wpłacie do organu podatkowego powinny podlegać jedynie należności dotyczące opłat pobranych w sprawach wszczętych po dniu 01.01.2019 r.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił w pierwszej kolejności, że zasady działania komorników sądowych są obecnie regulowane przepisami ustawy z dnia 22.03.2018 r. o komornikach sądowych oraz ustawy z dnia 28.02.2018 r. o kosztach komorniczych. Wyżej wymienione akty prawne weszły w życie jednocześnie 01.01.2019 r. i zastąpiły wcześniej stosowaną ustawę z dnia 29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Organ wskazał, że w myśl art. 283 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych, przepisów art. 149-151 nie stosuje się do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ponadto zgodnie z art. 305 ww. ustawy z dnia 22.03.2018 r. o komornikach sądowych, traci moc ustawa z dnia 29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Powyższe przepisy nałożyły więc na komorników sądowych od dnia 01.01.2019 r. obowiązek pobierania opłat egzekucyjnych stanowiących niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym i przekazywania uzyskanych z tego tytułu środków na rachunek bankowy organu podatkowego. Jednocześnie komornikowi sądowemu przysługuje prawo do potrącenia z uzyskanych opłat egzekucyjnych prowizji, która stanowi jego przychód. Organ wyjaśnił ponadto, że równocześnie z wymienionymi przepisami weszła w życie ustawa z dnia 28.02.2018 r. o kosztach komorniczych. Zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 tej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ustawa o komornikach sądowych i egzekucji), z wyjątkiem postępowań o których mowa w art 29 i 30 (obciążenie wierzyciela kosztami postępowania), gdzie stosuje się przepisy ustawy nowej.
Dyrektor nie zgodził się z argumentacją strony podniesioną w odwołaniu i wskazał, że istota sporu wynika z przyjęcia przez stronę postępowania odmiennej od organu podatkowego interpretacji przepisów intertemporalnych mających w tej sprawie zastosowanie, w związku ze zmianą obowiązującego stanu prawnego od 01.01.2019 r., kiedy to dotychczasowa ustawa o komornikach sądowych i egzekucji została zastąpiona przez dwie nowe ustawy, tj. ustawę o komornikach sądowych i ustawę o kosztach komorniczych.
Organ wyjaśnił, że pojęcie opłaty egzekucyjnej oraz zasady wynagradzania komorników sądowych określone zostały w ustawie o komornikach sądowych i na mocy tej regulacji opłata egzekucyjna pobierana w sądowym postępowaniu egzekucyjnym stała się niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym stanowiącą dochód budżetu państwa w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 lit. c i pkt 8 Ordynacji podatkowej. W stanie prawnym obowiązującym do 01.01.2019 r. opłaty egzekucyjne stanowiły przychód komornika sądowego, natomiast po tym dniu przychodem komornika z tytułu uzyskanych opłat egzekucyjnych jest jedynie część uzyskanej kwoty w postaci wynagrodzenia prowizyjnego, a pozostałą część komornik obowiązany jest przekazać na rachunek urzędu skarbowego. Wprowadzając do systemu prawnego dwie nowe ustawy kształtujące zasady działania komorników sądowych zamiast dotychczasowej jednej, ustawodawca zdecydował, że obie wchodzą w życie z dniem 01.01.2019 r. Wprowadzone zmiany zrodziły też konieczność wprowadzenia przepisów intertemporalnych. W ustawie o komornikach sądowych znalazł się przepis art. 283, zgodnie z którym opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed 01.01.2019 r. nie uznaje się za niepodatkową należność budżetową podlegającą przekazaniu na rachunek urzędu skarbowego, lecz przypadają one komornikowi sądowemu zgodnie z dotychczasowymi przepisami. Natomiast w ustawie o kosztach komorniczych znalazł się przepis art. 52 ust.1 , z którego wynika, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o kosztach komorniczych stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ zaznaczył, że ustawa o kosztach komorniczych nie obejmuje swoim zakresem całokształtu czynności prowadzonych przez komornika, gdyż jej zakresem zgodnie z art. 1 tej ustawy jest określenie wysokości kosztów komorniczych, zasad ich ponoszenia oraz tryb postępowania w sprawach dotyczących tych kosztów. Tym niemniej przepis art. 149 ust.1 ustawy o komornikach sądowych odwołuje się do wyżej wymienionej ustawy, gdyż z jego brzmienia wynika, że opłatę egzekucyjną pobiera się na zasadach określonych w ustawie o kosztach komorniczych. Ponadto w art. 149 ust. 3 tej ustawy wskazano, że uzyskaną opłatą egzekucyjną jest opłata faktycznie pobrana lub ściągnięta na podstawie przepisów ustawy o kosztach komorniczych. Uzyskane opłaty egzekucyjne, w myśl art. 149 ust. 2 ww. ustawy są dochodem budżetu państwa. Konstrukcja przedstawionych powyżej przepisów rodzi uzasadnione wątpliwości, co do sposobu rozliczania przez komorników sądowych opłat egzekucyjnych uzyskanych po 01.01.2019 r. w sprawach egzekucyjnych wszczętych jeszcze przed ta datą. Wprowadzenie do porządku prawnego dwóch ustaw regulujących materię uregulowaną dotychczas w jednej ustawie doprowadziło do powstania wątpliwości co do wzajemnych relacji obu ustaw obowiązujących obecnie jak i ustawy poprzednio stosowanej.
W ocenie organu stosowanie przepisów dotychczasowych (ustawy z 29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji) uzależniono od momentu ustalenia opłaty egzekucyjnej, a nie momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wynika to z art. 283 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych, zgodnie z którym, przepisów art. 149-151 nie stosuje się do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w takim przypadku opłaty te przypadają komornikowi, zastępcy komornika, komornikowi odwołanemu, komornikowi, którego powołanie na stanowisko komornika wygasło z mocy prawa, albo spadkobiercom zmarłego komornika zgodnie z dotychczasowymi przepisami. Oceniając zaistniały stan prawy organ podkreślił, że każda z każda z wyżej wymienionych ustaw reguluje inną sferę działania komorników sądowych, a więc mają zastosowanie w innych okolicznościach materialno-prawnych. Ustawa o kosztach komorniczych określa zasady naliczania kosztów komorniczych i w tej części dopuszcza na mocy art. 52 ust. 1 wyjątkowo stosowanie przepisów uchylonej ustawy z 29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Rozliczanie przez komornika sądowego opłat egzekucyjnych po ich pobraniu stanowi natomiast czynność, która uregulowana została w ustawie o komornikach sądowych, która na mocy art. 305 wykluczyła możliwość stosowania starych przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji za wyjątkiem określonym w art. 283 ust. 1 ustawy. Zdaniem organu oznacza to, że w przypadku postępowania wszczętego przez komornika sądowego przed 01.01.2019 r. jeśli w trakcie tego postępowania po 01.01.2019 r. w związku z podjętymi przez komornika czynnościami zajdzie konieczność naliczenia kosztów egzekucyjnych, to do ich ustalenia zastosowanie będą miały przepisy ustawy z 29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, jednak uzyskane w ten sposób środki stanowić będą opłatę egzekucyjną, o której mowa w art 149 ustawy o komornikach sądowych stanowić będą niepodatkową należność budżetu państwa. Organ zaznaczył, że interpretacja taka nie wynika wyłącznie z rozumowania a contrario treści art. 283 ustawy komornikach sądowych, lecz wynika ona przede wszystkim z faktu, że każda z dwóch wprowadzonych od 01.01.2019 r. ustaw reguluje inną sferę działania komorników sądowych, a więc mają zastosowanie w innych okolicznościach materialno-prawnych. Organ stwierdził, że skoro pojęcie opłaty egzekucyjnej oraz zasady jej rozliczania określone zostały przez ustawodawcę w innym akcie prawnym, założenie iż treść art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych nie pozwala na uznanie kosztów komorniczych ustalonych i uzyskanych po 01.01.2019 r. w ramach postępowań wszczętych przed tą datą za opłatę egzekucyjną, w rozumieniu art. 149 ustawy o komornikach sądowych, stanowiłoby niedopuszczalną interpretację rozszerzającą podważającą normę wprowadzoną w art. 149 ustawy o komornikach sądowych. Nieuprawnione jest bowiem założenie, że wydając w krótkim czasie dwie ustawy regulujące działanie komorników sądowych ustawodawca nie przewidział sprzeczności przepisów wynikających z tych aktów prawnych.
Ponadto organ ocenił, że przedstawiona w odwołaniu interpretacja przepisów regulujących kwestię zasad ustalania opłaty egzekucyjnej nie uwzględnia też istotnego z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy przepisu art. 305 ustawy o komornikach sądowych, który to przepis derogował z 01.01.2019 r. dotychczas obowiązujące przepisy w zakresie zasad działania komorników sądowych. Jednakże zdaniem organu treść art. 149 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych należy odczytywać w ten sposób, że ma on zastosowanie do opłat egzekucyjnych faktycznie pobranych lub ściągniętych na podstawie przepisów ustawy z 28.02.2018 r. o kosztach komorniczych, do których należą również opłaty egzekucyjne pobierane w związku z art. 52 ust. 1 tej ustawy na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Przy ustalaniu które przepisy znajdą zastosowanie przy poborze opłat egzekucyjnych od 01.01.2019 r., każdorazowo komornik sądowy musi poddać się reżimowi przepisów nowej ustawy o kosztach komorniczych. Niemożliwe jest pominięcie art. 52 ust. 1 tej ustawy przy ustalaniu opłat egzekucyjnych wynikających z postępowań wszczętych przez 01.01.2019 r. w kontekście art. 305 ustawy o komornikach sądowych. Dlatego zdaniem organu racjonalny ustawodawca odwołał się w art. 149 ust. 3 wyłącznie do ustawy o kosztach komorniczych, która reguluje sytuacje poboru kosztów zarówno w sprawach wszczętych i niezakończonych przed 01.01.2019 r. jak i wszczętych po dacie wejścia w życie nowych przepisów.
Organ uznał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy wszystkie opłaty uzyskiwane przez komornika sądowego po dniu wejścia w życie ustawy o komornikach sądowych, o ile postanowienie je ustalające uprawomocniło się po 01.01.2019 r. stanowią niepodatkową należność budżetu państwa i jako takie są podstawą do określenia wynagrodzenia prowizyjnego komornika, zgodnie z art. 150 ustawy o komornikach sądowych. Jak wynika z wyjaśnień zawartych we wniosku stwierdzenie nadpłaty, Komornik Sądowy A.R. w pierwotnie złożonych informacjach OEG-1 za okres od września do grudnia 2019 r. wykazała wszystkie opłaty egzekucyjne pobrane lub ściągnięte w tym okresie, niezależnie od momentu wszczęcia postępowań egzekucyjnych, których te opłaty dotyczyły. Strona nie przedstawiła dowodów na istnienie innych okoliczności, które skutkowałyby powstaniem nadpłaty z tytułu opłat egzekucyjnych wyegzekwowanych w analizowanym okresie, a zatem organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie ziściła się przesłanka do stwierdzenia nadpłaty.
W skardze do sądu administracyjnego A.R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia:
art. 305 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych oraz w zw. z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych oraz w zw. z art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych poprzez ich wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że z przepisów tych wynika, iż wskutek uchylenia ustawy z 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji pod dniu wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. dwóch pierwszych ustaw, nie stosuje się do poboru opłat egzekucyjnych przepisów uchylonej ustawy o komornikach sądowych i egzekucji;
naruszenie przez organ administracji art. 149 ust. 1-3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych w zw. z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych poprzez ich wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż opłaty egzekucyjne w sprawach wszczętych przed dniem 1 stycznia 2019 r., tj. przed wejściem w życie ustawy o kosztach komorniczych, są daninami publicznymi podlegającymi odprowadzeniu do budżetu, nie zaś dochodami komornika;
naruszenie art. 75 § 4a Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty, mimo iż nadpłata ta powstała;
naruszenie art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść podatnika w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do treści przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Nie mają racji organy wywodząc, że rozstrzygnięcie sprawy zawiera się w treści art. 283 ust.1 ustawy z dnia 22 marca 2018r. o komornikach sądowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021r., poz. 850) rozumianego a contrario. Nieuprawniona jest bowiem oparta na powyższym założeniu teza organów, że do opłat nieprawomocnie ustalonych przed dniem 1 stycznia 2019 r. nie stosuje się art. 52 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 210).
Zdaniem sądu I instancji wyłączenie stosowania art. 149-151 ustawy o komornikach sądowych, o którym mowa w art. 283 ust. 1, dotyczy rozumienia pojęcia opłaty egzekucyjnej. Od 1 stycznia 2019 r. na mocy art. 149 ust. 1 cytowanej ustawy o komornikach sądowych opłata ta stanowi należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, podczas gdy w uprzednio obowiązującym stanie prawnym opłata egzekucyjna, jako szczególny rodzaj kosztów egzekucji, spełniała przede wszystkim funkcję fiskalną. W poprzednim stanie prawnym służyła bowiem pokrywaniu kosztów działalności egzekucyjnej komornika, określonych w art. 34 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jednolity Dz. U. z 2018r., poz. 1309).
Zatem art. 283 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych wyłącza stosowanie art. 149-151 przyjmującego publicznoprawny charakter tej należności i określającego zasady klasyfikacji budżetowej opłaty w stosunku do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed dniem 1 stycznia 2019r.
Innymi słowy jest to przepis wyrażający zasadę lex retro non agit w stosunku do spraw, w których opłaty egzekucyjne zostały prawomocnie ustalone przed dniem wejścia w życie ustawy o komornikach sądowych, to jest przed dniem 1 stycznia 2019r.
Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest treść art. 283 ust. 2 ww. ustawy w myśl którego opłaty prawomocnie ustalone przed 1 stycznia 2019 r. przypadają komornikowi i innym organom, zgodnie z przepisami dotychczasowymi.
Z powyższych względów nietrafne jest zapatrywanie organów podatkowych, iż art. 283 ust. 1 rozumiany a contrario w konsekwencji wyłącza stosowanie art. 52 ustawy o kosztach komorniczych w stosunku do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r.
Ponadto, gdyby przyjąć tok rozumowania organów podatkowych w rozpoznawanej sprawie oznaczałoby, że treść normy wynikającej z art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, mimo że przepis ten jest częścią obowiązującego systemu prawa, nie miałaby żadnego normatywnego znaczenia i byłby normą pustą. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie prawa podatkowego utrwalona jest zasada zakazu wykładni per non est, zgodnie z którą nie można interpretować tekstu prawnego w taki sposób, aby jakakolwiek część interpretowanego przepisu okazała się zbędna (L.Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 122-123; A. Bielska-Brodziak, Interpretacja tekstu prawnego na podstawie orzecznictwa podatkowego, 2009, LEX; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 20 marca 2000 r., FPS 14/99; wyrok NSA z 22 września 2010 r., II FSK 836/09; wyrok NSA z 30 października 2003 r., III SA 2290/02; wyrok NSA z 26 października 2017 r., II FSK 2694/15).
Powyższe stanowisko orzecznicze zaprezentowane w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 22 września 2020r. sygn. akt I SA/Gd 387/20 sąd I instancji w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Ustosunkowując się do argumentacji organu zauważyć należy, że trafny jest pogląd, iż ustawa o kosztach komorniczych określa wysokość kosztów i zasady ich ponoszenia oraz tryb postępowania w sprawach dotyczących tych kosztów (art.1). Nieuprawnione jest natomiast twierdzenie, że ustawa o kosztach komorniczych określa zasady naliczania kosztów komorniczych i w tej części na podstawie art. 52 ust. 1 wyjątkowo dopuszcza stosowanie uchylonej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Art. 52 ust.1 stwierdza wprost, że przepisy dotychczasowe stosuje się do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r. Odsyła więc do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., która regulowała obie sfery wydzielone od 1 stycznia 2019 między ustawy o komornikach sądowych i kosztach komorniczych. Oznacza to, że omawiany przepis odsyła do starego porządku prawnego, zarówno co do określenia wysokości kosztów i zasady ich ponoszenia oraz trybu postępowania w sprawach dotyczących tych kosztów, jak również szeroko rozumianej działalności komorników sądowych, kwestii ustrojowych oraz definicji pojęcia opłata egzekucyjna.
Oznacza to, że odesłanie zawarte w art. 52 ust. 1 dotyczy całej sfery działalności komorników sądowych w tym także sposobu rozliczania opłat egzekucyjnych, wobec czego zapatrywanie prawne wyrażone przez organ należy uznać za nieuprawnione.
WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie traci z pola widzenia tej istotnej okoliczności, że omawiane wyżej stanowisko prawne organu jest inspirowane treścią wyroków WSA w Poznaniu w sprawach I SA/Po 277/21 i I SA/Po 436/20, lecz ze względów wyżej przedstawionych nie zgadza się z poglądami wyrażonymi w powołanych orzeczeniach.
Wreszcie nieuzasadniona jest teza organu, że art. 149 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych ma zastosowanie do opłat egzekucyjnych faktycznie pobranych lub ściągniętych na podstawie przepisów ustawy o kosztach komorniczych, do których należą również opłaty egzekucyjne pobrane w związku z art. 52 ust.1 na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Zdaniem WSA w Łodzi wykładnia językowa art. 149 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych wskazuje, że wyjaśnia on wyłącznie, co należy rozumieć przez opłaty egzekucyjne w rozumieniu ustawy o komornikach sądowych, uzyskane na podstawie ustawy o kosztach komorniczych. Nie dotyczy natomiast opłat egzekucyjnych pobranych na podstawie ustawy obowiązującej przed 1 stycznia 2019 r.
Z powyższych względów za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 149 ust. 1 – 3 o komornikach sądowych w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych.
W konsekwencji weryfikacji podlegać będzie także kwestia zaistnienia nadpłaty w rozumieniu przedstawionym przez stronę skarżącą w kontekście treści zarzutu naruszenia art. 75 § 4a O.p.
W toku ponowionego postępowania organ zastosuje się do powyższych wskazań.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera a i c i art. 200 ppsa należało orzec jak w sentencji.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło