I SA/Łd 559/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-06-04

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiada ona stałe źródło dochodu (emerytura), uzyskuje przychody z działalności gospodarczej, zamieszkuje w domu siostry, posiada oszczędności na książeczce, a także nieruchomość i samochód, co przeczy twierdzeniom o braku środków na pokrycie opłat sądowych. Preferencyjne traktowanie innych zobowiązań nie może uzasadniać przeniesienia kosztów postępowania na Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że jej źródłem utrzymania jest emerytura oraz działalność gospodarcza, z której uzyskała przychód, ale także poniosła koszty. Wskazała na posiadane nieruchomości, samochód oraz zamiar likwidacji książeczki oszczędnościowej. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej D. A. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej D. A. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 3 kwietnia 2014 roku D. A. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonych dokumentów wynika, że źródłem utrzymania skarżącej jest jej emerytura w wysokości 1.771 zł netto oraz działalność gospodarcza – doradztwo podatkowe, z której w miesiącach styczeń – marzec 2014 roku uzyskała przychód na poziomie 10.367 zł. Strona podała też, że w związku z prowadzoną działalnością w okresie od stycznia do października 2013 roku poniosła koszty w wysokości 12.642 zł. wobec powyższego działalność przyniosła jej stratę na poziomie 2.275 zł. Według oświadczenia skarżącej źródłem finansowania jej niedochodowej działalności gospodarczej jest emerytura. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie zagrożonym katastrofą budowlaną i zniszczonym budynkiem gospodarczym, oraz samochodu osobowego marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997. Wnioskodawczyni wskazała, że 25 maja br. wydała dyspozycję likwidacji książeczki oszczędnościowej, która ma nastąpić 24 czerwca br., jednak środki te planuje przeznaczyć na pokrycie nieuregulowanych zobowiązań z tytułu ostatniej raty za program LEX w wysokości 1.245 zł. Z informacji udzielonych przez wnioskodawczynię do sprawy sygn. akt I SA/Łd 695/12 wynika, że zamieszkuje ona w domu należącym do jej siostry, która ponosi koszty jego utrzymania. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy D. A. wskazała, iż aktualnie źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.771 zł netto, oraz prowadzona działalność gospodarcza, z której przychód za pierwsze trzy miesiące 2014 roku wyniósł 10.367 zł. Wnioskodawczyni zamieszkuje w domu swojej siostry, która pokrywa wydatki mieszkaniowe. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z zagrożonym katastrofą budowlaną budynkiem w budowie oraz samochodu osobowego marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997. W dniu 25 maja br. strona wydała dyspozycję likwidacji książeczki oszczędnościowej, która ma nastąpić 24 czerwca br. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (200 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że D. A. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Należy jeszcze podkreślić, że głównym i zarazem jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja materialna wnoszącego. Skarżąca posiada stałe źródło utrzymania w postaci emerytury uzyskuje także dodatkowe przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, zamieszkuje w domu należącym do siostry, nadto posiada oszczędności na przedstawionej do likwidacji książeczce oszczędnościowej, powyższe okoliczności przeczą jej twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty zainicjowanego przez nią procesu. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca posiada stałe źródło odchodów oraz oszczędności, z których bez uszczerbku dla swojego utrzymania jest wstanie wygospodarować środki na pokrycie opłat sądowych. Przyznania prawa pomocy nie może bowiem uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez wnioskodawczynię. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. J.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło