I SA/Łd 560/06
WyrokWSA w Łodzi2006-09-13
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowej, powołując się na brak zgody organu samorządu terytorialnego, bez wcześniejszego zbadania przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Organ podatkowy, przed podjęciem decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej, jest zobowiązany zbadać istnienie przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Nawet jeśli udzielenie ulgi wymaga zgody organu samorządu terytorialnego, to na organach samorządu spoczywa obowiązek dokonania oceny tych przesłanek, a pominięcie tego etapu przez organy podatkowe skutkuje naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżąca E. B. wniosła o umorzenie zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia, powołując się na brak zgody Prezydenta Miasta Ł. na umorzenie. Skarżąca zarzuciła, że postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie, pozbawiając ją udziału w sprawie, mimo jej trudnej sytuacji materialnej. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- G. i postanowienie Prezydenta Miasta Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- G. w Ł. z dnia [...][...] i postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [..]
I SA/ Łd 560/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.– G. z dnia [...] nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 315,00 zł.
Zgodnie z art.4 ust.1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego /Dz. U. Nr 203, poz.1966 ze zm./ wpływy z tytułu podatków od spadków i darowizn stanowią dochody gminy. Z art.18 ust.2 tej ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wynika natomiast, że w przypadku podatków pobieranych przez Urząd Skarbowy, stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, Naczelnik tego Urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostek samorządu terytorialnego. Działając zgodnie z cytowanym przepisem organ odwoławczy odmówił umorzenia zaległości mimo, jak wskazał w uzasadnieniu decyzji, bardzo trudnej sytuacji materialnej w jakiej znajduje się podatniczka. Podkreślił, że uznaniowość decyzji organu wynikająca z art.67a § 1 pkt.3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /t. jedn. Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz.60 ze zm./ w przedmiocie umorzenia zaległości podlega ograniczeniu z uwagi na fakt, że decyzja ta jest uzależniona od stanowiska zarządu gminy. W tej sprawie Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] nie wyraził zgody na umorzenie zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuca, że skoro postanowienie Prezydenta jest ostateczne to postępowanie podatkowe winno być przeprowadzone przed wysłaniem wniosku do Urzędu Miasta, a nie po podjęciu stanowiska przez Prezydenta. Postępowaniem takim pozbawiono podatniczkę , jak stwierdza, udziału w sprawie. Podkreśla, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji oraz powtórzył argumenty na jego uzasadnienie.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona. Przypomnieć należy, że przewidziana w art.67 § 1 Ordynacji podatkowej /po zmianach w art.67 a/ instytucja odraczania terminu płatności, rozkładania na raty i umarzania zaległości podatkowych opiera się na tzw. Uznaniu administracyjnym. Nie oznacza to jednak, że ustawodawca pozostawił organom zupełną swobodę w jej stosowaniu. Z brzmienia przepisu wynika jasno, że przewidziane w nim ulgi mogą być udzielane w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Oznacza to, że organ zobowiązany jest zbadać przed podjęciem decyzji istnienie bądź nie tych przesłanek i uzasadnić swoje stanowisko. Kierunek rozstrzygnięcia pozostaje w sferze uznania organu. Nie można jednak uznać za prawidłową decyzji, w której pominięto element materialnych przesłanek powołanego przepisu.
Zgodnie z art.18 ust.1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, do udzielania ulg podatkowych w tym umarzania zaległości w należnościach z tytułu podatków stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego mają zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis art.18 ust.3 tej ustawy stanowi, że zgoda przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego na udzielenie ulgi w spłacie tych należności jest wydawana w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego jest ograniczony w podjęciu decyzji stanowiskiem zarządu gminy to powstaje pytanie, który z organów ma obowiązek zbadania istnienia bądź nie przesłanek z art.67 a § 1 Ordynacji podatkowej. Z postanowienia Prezydenta Miasta Ł. ani z decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji nie wynika by podstawą do podjęcia decyzji były rozważania co do istnienia tych przesłanek. Konstrukcja działania wszystkich tych organów jest nie do przyjęcia i skutkuje obrazą art.67 a § 1 Ordynacji podatkowej. Skoro naczelnicy urzędów skarbowych i dyrektorzy izb skarbowych nie mogą zastosować ulg przewidzianych w powołanym przepisie bez zgody organu samorządu terytorialnego, to na organach samorządu spoczywa w ocenie Sądu obowiązek dokonania oceny istnienia przesłanek wskazanych w powołanym art..67a §1. Tylko taka interpretacja pozwoli na usunięcie niekonsekwencji powstających przy zestawieniu treści analizowanych przepisów art.18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i art.67 a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa /por. stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Łodzi z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 1418/05 nie publ./.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. G. na podstawie art.145 § 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./. Postanowienie Prezydenta Miasta Ł. uchylono na podstawie art.135 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło