I SA/Łd 560/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za rok 2006 oddala skargę. I SA/Łd 560/08 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz miasta Ł. wszczął postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2006. Decyzją z dnia [...] organ podatkowy określił wysokość zobowiązania w tym podatku w stosunku do D.M., G.M. i C.M. Organ ten ustalił, że wymienieni nabyli prawa do spadku po ojcu J.M., zmarłym w dniu 7 października 2005r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] oraz, że w skład spadku wchodziły samochody ciężarowe o numerach rejestracyjnych [...]. Postanowieniem z dnia [...] tenże sąd w sprawie [...] dokonał działu spadku w ten sposób, ze własność wymienionych pojazdów przyznał G.M. D.M. złożył w toku postępowania wniosek o nieuwzględnianie jego osoby przy dziale spadku, z uwagi na fakt, że wartość darowizny nieruchomości, którą otrzymał od rodziców przewyższa wartość przypadającej mu części schedy spadkowej. Organ I instancji wywiódł w tym stanie sprawy, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. nr 121 z 2006r., poz. 844 ze zmianami) jeżeli środek transportu stanowi współwłasność dwóch lub więcej współwłaścicieli, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich właścicielach. W odwołaniu od tej decyzji D.M. uznał ją za bezpodstawną i nieuwzględniającą jego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do spadku po ojcu, złożonego w toku postępowania o dział spadku. W uzasadnieniu wskazał, że niezrozumiałym jest dla niego pojęcie otwarcia spadku, z którym kojarzy dziedziczenie testamentowe podczas, gdy w jego przypadku miało miejsce dziedziczenie ustawowe. Podniósł, że trudno obciążać obowiązkiem podatkowym osobę która odrzuciła spadek, a więc nie przyjęła go z długami spadkowymi, a w konsekwencji zauważył, że nie ma żadnych podstaw prawnych i faktycznych do kierowania zaskarżonej decyzji do jego osoby. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] spadkobiercy J.M. uzyskali tytuł potwierdzający ich prawa do spadku. Zauważył, że nabycie spadku następuje z chwilą otwarcia spadku tj. z chwilą śmierci spadkodawcy. Od tego momentu spadkobiercy stają się podatnikami podatku od środków transportowych. Ich obowiązek powstaje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przeniesienie własności, stosownie do przepisu art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. SKO wyjaśniło autorowi odwołania, że termin "otwarcie spadku" oznacza chwilę śmierci spadkodawcy, której spadkobiercy wstępują w prawa i obowiązki majątkowe spadkobiercy niezależnie od podstawy powołania do spadku. Wskazało również, że termin ten nie jest tożsamy z otwarciem testamentu, który oznacza techniczną czynność odczytania przez sąd spadku, na posiedzeniu, treści testamentu. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu D.M. nie odrzucił spadku ani nie zrzekł się dziedziczenia. Gdyby bowiem złożył, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swego powołania takie oświadczenie to, zgodnie z art. 1020 kc byłby traktowany jakby nie dożył otwarcia spadku. Podobnie zresztą wyglądałaby sytuacja, gdyby D.M. zawarł umowę z przyszłym spadkodawca o zrzeczeniu się dziedziczenia po nim. Skoro zaś z postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] wynika, że D.M. został powołany do spadku po zmarłym J.M. to oznacza to, że ani nie zrzekł się dziedziczenia ani też nie odrzucił spadku. Organ II instancji wskazał także należy odróżnić stwierdzenie nabycia spadku od działu spadku. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W związku z treścią skargi na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę legalności decyzji administracyjnych. Oznacza to między innymi, że w polu zainteresowania tych sądów pozostają tylko te argumenty, które dotyczą zgodności z prawem zaskarżonych do sądu decyzji organów administracyjnych, w tym także organów podatkowych. Sądy administracyjne nie mają natomiast uprawnień do oceny tych decyzji pod jakimkolwiek innym względem np. zgodności z zasadami współżycia społecznego czy społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Jeśli zaś chodzi o zgodność z prawem, to w ocenie sądu nie ma żadnych podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji. I tak w pierwszym rządzie zauważyć wypada, że jej przedmiotem jest podatek od środków transportowych za rok 2006. Jest to o tyle istotne, że w roku tym przedmiotowe środki transportowe nie stanowiły własności J.M. (ojca skarżącego), gdyż zmarł on 7 października 2005r. Zgodnie z art. 922 § 1 kc z chwilą śmierci spadkodawcy przysługujące mu prawa i obowiązki przechodzą na jego spadkobierców. Skoro zaś spadkodawcy J.M. przysługiwało prawo własności do przedmiotowych samochodów ciężarowych to zgodnie z powołanym wyżej przepisem, z chwilą jego śmierci prawo własności tych pojazdów przeszło na jego spadkobierców, w tym także skarżącego. Decyduje o tym także art. 925 kc, w myśl którego spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia. Gwoli wyjaśnienia, otwarcie spadku następuje zgodnie z art. 924 kc z chwilą śmierci spadkodawcy. Innymi słowy z chwilą śmierci J.M. przedmiotowe pojazdy przeszły na własność jego spadkobierców ustawowych to jest jego synów, w tym skarżącego. Inna byłaby sytuacja, gdyby któryś ze spadkobierców odrzucił spadek. Wówczas spadkobierca taki byłby wyłączony od dziedziczenia i traktowany jakby nie dożył otwarcia spadku – art. 1020 kc, co oznaczałoby, że nie nabył na podstawie dziedziczenia praw (w tym prawa własności) po spadkodawcy. Podobny skutek występuje w sytuacji zrzeczenia się dziedziczenia przez spadkobiercę, o której mowa w art. 1048 kc. Jak jednak wynika z przedstawionych sądowi akt administracyjnych takie sytuacje nie miały miejsca. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Ł. stwierdził, że spadek po zmarłym J.M. nabyli z mocy ustawy trzej jego synowie, w tym skarżący. Oznacza to, że skarżący ani nie odrzucił spadku ani też nie zrzekł się dziedziczenia po ojcu. Tak więc na niego (i na jego braci) przeszło prawo przysługujące do przedmiotowych pojazdów J.M. to jest prawo własności. W tej sytuacji zgodne z prawem jest stanowisko organu podatkowego II instancji wywiedzione z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. nr 121 z 2006r., poz. 844 ze zmianami). Zgodnie z powołanymi przepisami obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu tychże środków. Jeśli zaś środek taki (pojazd) stanowi współwłasność obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Skoro zatem w roku 2006 przedmiotowe środki transportowe stanowiły współwłasność wszystkich trzech braci M., w tym skarżącego, to znaczy, że obowiązek podatkowy za ten rok obciąża solidarnie każdego z nich. Wskazać przy tym należy, że pojazdy te przestały być współwłasnością braci M. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku między nimi. Postanowienie w przedmiocie działu spadku znosi bowiem współwłasność środków transportowych, o których mowa wyżej. Wynika to wprost z art. 1035 kc. Jednak do chwili zniesienia współwłasności w sposób określony w postanowieniu z dnia [...] w sprawie [...] Sądu Rejonowego w Ł., z uwzględnieniem darowizny nieruchomości, na otrzymanie której powoływał się we wzmiankowanym postępowaniu skarżący obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych obciążał solidarnie wszystkich współwłaścicieli to jest spadkobierców po zmarłym J.M. W tym zakresie tytuł własności każdego z nich, w tym skarżącego, został stwierdzony postanowieniem o nabyciu praw do spadku z dnia 9 grudnia 2005r. Jeszcze raz podkreślić należy z całą mocą, że postanowienie o dziale spadku (znoszące współwłasność) nie ma żadnego wpływu na obowiązek podatkowy dotyczący okresu (2006 roku) istniejącego przed jego wydaniem. Nie jest przy tym istotne, że w tym okresie skarżący nie korzystał z żadnego z przedmiotowych pojazdów ani dla celów zarobkowych ani osobistych, gdyż użytkowanie nie jest przesłanką powstania obowiązku podatkowego. Jest nią natomiast tytuł własności tych pojazdów, który skarżący posiadał z racji nabycia praw do spadku. Nie ma także znaczenia i ta okoliczność, że skarżący ponosi wszelkie koszty związane z nieruchomością, którą darowali mu rodzice, w tym podatek od nieruchomości. Ponoszenie ciężaru podatkowego w podatku od nieruchomości nie wyłącza ponoszenia obowiązku podatkowego z innego podatku np. w podatku od środków transportowych, gdyż zupełnie odmienne są uregulowania prawne rządzące tymi daninami publicznymi. Jedynie na marginesie należy zaznaczyć w tym miejscu, że niezamieszczenie w sentencji zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji solidarnego charakteru obciążającego skarżącego i jego braci zobowiązania podatkowego wynikającego z wymienionych aktów nie niweczy istnienia tej solidarności wynikającej przecież z wyraźnego nakazu ustawy – art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. nr 121 z 2006r., poz. 844 ze zmianami). Owa solidarność zobowiązania podatkowego ma i ten skutek, że zaspokojenie należności przez jednego z zobowiązanych powoduje zaspokojenie organu także w stosunku do pozostałych. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. P.Pij.