I SA/Łd 562/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-07-03
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wykazał tę okoliczność poprzez przedstawienie swojej trudnej sytuacji majątkowej, w tym zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, ciążące zobowiązania alimentacyjne oraz niską kwotę dochodu, co uzasadnia przyznanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na niskie dochody z renty, wysokie wydatki na leczenie i alimenty na dwóch synów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty, w tym zeznanie podatkowe i wyciągi bankowe. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 lipca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
J. S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 200 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W zawartym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że zamieszkuje w mieszkaniu należącym do syna, który przebywa za granicą. Nie posiada żadnego majątku. Pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1.200 zł, jednakże część tej kwoty jest potrącana na poczet zaległości podatkowych. Skarżący podkreślił przy tym, że choruję na cukrzycę, zwyrodnienie kręgosłupa i zapalenie stawów biodrowych. Na leczenie ponosi wydatki w kwocie 400 zł miesięcznie.
Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że w związku z wydaniem decyzji dotyczących wymiaru podatku VAT przeciwko niemu prowadzona jest egzekucja, którą objęto cały jego majątek. Oświadczył przy tym, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie świadczy żadnej pracy. Z uwagi na bardzo zły stan zdrowia (od niedawna występujące zagrożenie amputacji nogi) nie jest w stanie podjąć żadnej pracy. Dodatkowo ciąży na nim obowiązek alimentacyjny stosunku do dwóch małoletnich synów w wysokości 500 zł względem każdego z nich. Dodał, że nie posiada niezajętych składników majątkowych, których zbycie pozwoliłoby mu pokryć koszty procesu. Nie posiada również żadnych oszczędności.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2013 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2012 rok, złożenia wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków eksploatacyjnych, udokumentowania kwoty wydatków (ok. 400 zł) ponoszonych na leczenie oraz przedstawienia dokumentów dotyczących kwestii wskazanych we wniosku potrąceń na poczet zaległości podatkowych, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 20 czerwca 2013 roku wyjaśnił, że skarżący nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi ponoszenie opłat eksploatacyjnych, gdyż rachunki są wystawione na jego syna, będącego właścicielem mieszkania. Nie pobierał także faktur za zakupione lekarstwa i środki opatrunkowe. Do pism załączono kserokopie zeznania podatkowego skarżącego PIT-36 za 2012 rok, wyciągi bankowe z rachunku bankowego skarżącego oraz kserokopię decyzji o waloryzacji renty i ponownym ustaleniu renty z dnia 10 czerwca 2012 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Z przedstawionego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że J. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w lokalu należącym do syna, który przebywa za granicą. Pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1.200 zł, przy czym część tej kwoty (301,08 zł) jest potrącana na poczet zaległości podatkowych, co w konsekwencji powoduje, że skarżącemu do dyspozycji (do wypłaty) pozostaje kwota 717,85 zł. Skarżący cierpi na różne schorzenia (cukrzycę, zwyrodnienie kręgosłupa i zapalenie stawów biodrowych). Z tego powodu na leczenie ponosi wydatki w kwocie 400 zł miesięcznie, przy czym skarżący nie posiada paragonów ani faktur potwierdzających wysokość wydatków przeznaczanych na ten cel. Podobnie skarżący nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi fakt ponoszenia opłat związanych z utrzymaniem lokalu, w którym zamieszkuje. Z oświadczeń skarżącego wynika przy tym, że nie prowadzi on aktualnie działalności gospodarczej i z uwagi na zły stan zdrowia (występujące zagrożenie amputacji nogi) nie jest w stanie podjąć żadnej pracy. Dodatkowo ciąży na nim obowiązek alimentacyjny stosunku do dwóch małoletnich synów w wysokości 500 zł względem każdego z nich. Skarżący nie posiada przy tym niezajętych składników majątkowych, których zbycie pozwoliłoby mu pokryć koszty postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie przeprowadzona analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącego dowodzi, że nie posiada on wolnych środków, które mógłby przeznaczyć na ten cel. Ponadto, jak wynika z nadesłanego zeznania PIT-36 w 2012 roku skarżący osiągnął dochód z tytułu renty w wysokości 14.345,34 zł, natomiast z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości - 1.785,46 zł.
W tych okolicznościach sprawy Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona sytuacja majątkowa, w tym zwłaszcza fakt zaprzestania prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej oraz ciążące na nim zobowiązania alimentacyjne w zestawieniu z kwotą dochodu skarżącego, nakazują uznać, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło