I SA/Łd 569/09

Dnia 31 sierpnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego na należnym do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń i luty 2005 roku oraz kwoty zwrotu podatku za okres od stycznia do grudnia 2005 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu T. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W dniu 10 czerwca 2009 roku T.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego na należnym do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń i luty 2005 roku oraz kwoty zwrotu podatku za okres od stycznia do grudnia 2005 rok W dniu 9 lipca 2009 roku do sądu wpłynął wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątku i dochodach skarżący podał, iż wspólnie z żoną oraz dójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodów jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego, średni miesięczny dochód z tego tytułu określił na kwotę 5.950 zł. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w domu o powierzchni 135 m2, ponadto jest właścicielem udziału wynoszącego 12/72 w nieruchomości rolnej o powierzchni około 3, 5 ha oraz samochodu marki Ford Mondeo z 2004 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Pieniądze w wysokości 30.000 zł zgromadzone na koncie firmy stanowią jej środki obrotowe. Przeciętne miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżący określił na kwotę 5.000 zł Zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2009 roku skarżący został wezwany do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości swoich oraz żony dochodów za dwa ostatnie lata kalendarzowe bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ostatniego rachunku zysków i strat oraz odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich czterech okresów rozliczeniowych, a także udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych i wydatków na naukę dzieci, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy. W wykonaniu zarządzenia podatnik nadesłał kopie deklaracji podatkowych PIT-36 za lata 2007-20087, z których wynika, iż jego dochód z działalności gospodarczej w roku 2007 zamknął się kwotą 94.262 zł zaś w roku 2008 wyniósł 64.819 zł r. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w miesiącu marcu br. z prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął obrót w wysokości157.269 zł, dokonując jednocześnie zakupu towarów na kwotę 113.306 zł, a nadwyżka podatku VAT do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w terminie 60 dni wynosiła 20.784 zł, odpowiednio jego obroty w kwietniu wynosiły 49.832 zł, zakupy 25.597, zaś podatek do zwrotu 1.720 zł, w maju obrót to kwota 149.843 zł., skarżący zakupił towarów za kwotę 162.821 zł i podatek VAT do zwrotu wynosił 30.348 zł zaś w czerwcu obrót wyniósł 43.487, zakupy 60.915 zł, a podatek do zwrotu zamknął się kwotę 6.291 zł. Skarżący nadesłał także wyciągi bankowe potwierdzające spłatę kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich w wysokości 23.600 CHF do spłaty pozostała mu kwota 14.651 CHF rata kredytu wynosi zaś 98,34 zł.. Nadto udokumentował średnie miesięczne stałe wydatki gospodarstwa domowego na kwotę około 870 zł (telefon, abonament cyfrowy polsat, energia elektryczna, gaz, szambo, wywóz śmieci, woda). Skarżący nadesłał także wyciągi z posiadanych w A.Banku S.A. kont bankowych za okres od 1 maja do 31 lipca 2009 roku, salda obu rachunków walutowych na dzień 31 lipca wynosiły 0 zł, z tym że wpływy i zrównane z nimi wydatki na rachunku prowadzonym w Euro wynosiły w tym okresie ponad 28.000 EUR, zaś na koncie dolarowym około 29.000 USD, saldo na rachunku oszczędnościoworozliczeniowym wynosiło 1.508 zł, a kwota obciążeń rachunku to 13.342 zł zaś uznania wynosiły 14.850 zł., saldo początkowe rachunku firmowego skarżącego na dzień 1 maja wynosiło 21.165 zaś jego saldo końcowe na dzień 31 lipca 2009 roku wynosiło 897 zł wpływy w tym okresie wniosły 98.217 zł zaś wydatki 118.485 zł Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów wpisu od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy T. M. wskazał, iż wspólnie z żoną oraz dójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodów jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w domu o powierzchni 135 m2, ponadto jest właścicielem udziału wynoszącego 12/72 w nieruchomości rolnej o powierzchni około 3, 5 ha oraz samochodu marki Ford Mondeo z 2004 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne stałe wydatki eksploatacyjne gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą około 870 zł, nadto skarżący spłaca kredyt konsumpcyjny na zakup mebli w wysokości 1.200 zł miesięcznie oraz kredyt hipoteczny, którego rata wynosi około 100 zł. Jego zysk netto z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł w 2007 roku 94.262 zł, zaś w 2008 roku 64.819 zł. Aktualne obrotu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej kształtują się na poziomie od około 50.000 do 150.000 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie podkreśla, że fakt spłacania kredytu konsumpcyjnego nie może zaważyć na ocenie istnienia po stronie skarżącego przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2005 r., II OZ 475/05). Ze złożonych na wezwanie sądu dokumentów wynika, iż dochody w gospodarstwie domowym skarżącego w ostatnich 2 latach znajdowały się na poziomie znacznie przekraczającym średnią krajową. Powyższe czyni niewiarygodnym oświadczenie skarżącego o złej kondycji finansowej jego gospodarstwa. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga miesięczne obroty na poziomie od około 50.000 do 150.000 zł., które w ocenie sądu pozwalają na wygospodarowanie środków na uiszczenie wymaganych w sprawie kosztów sądowych. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych skarżącego wynika, iż na dzień wnoszenia niniejszej skargi skarżący dysponował kwotą znacznie przekraczającą wysokość wpisu w sprawie niniejszej. Okoliczność, iż posiadana gotówka stanowi środki obrotowe prowadzonej przez skarżącego firmy pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji materialnej skarżącego w rozstrzyganej sprawie, bowiem to do skarżącego należy wybór sposobu gospodarowania posiadanymi, znacznymi środkami finansowymi i obowiązek właściwego planowania wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wysokość miesięcznego dochodu w rodzenie skarżącego w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego w sprawie niniejszej nie pozwala na przyjęcie, iż skarżący obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.