I SA/Łd 57/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-08-04

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej należy się prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, czy tylko w części, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i dochody?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona posiada dochody (choćby niewielkie) oraz pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą posiadającą dochód, a wysokość kosztów sądowych jest znaczna, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w części, pozwalając stronie na partycypację w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca K. F. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, której emerytura stanowi główne źródło utrzymania. Skarżąca uzyskuje niewielkie dochody z umów zlecenia. Ponosi koszty utrzymania domu, leków i leczenia. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, których wysokość była znaczna, a dodatkowo zawisła inna sprawa z jej udziałem.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej K. F. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 sierpnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej K. F. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. K. F. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym do osób fizycznych za 2008 rok. W dniu 2 maja 2017 roku do sadu wpłynął formularz PPF z wnioskiem skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z tytułu emerytury matki skarżącej w wysokości ok. 2.500 zł netto oraz dochody skarżącej z tytułu zawieranych na okres miesiąca umów zlecenia w wysokości ok. 200 zł netto miesięcznie. Z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych wynika, że w 2015 roku dochód skarżącej z tytułu zatrudnienia wyniósł 6.110 zł, zaś w 2016 roku 326 zł. Wnioskodawczyni zamieszkuje w domu należącym do jej syna i ponosi koszty związane z jego utrzymaniem w granicach 400 zł miesięcznie (podatek od nieruchomości, czynsz dzierżawny i opłata za wieczyste użytkowanie ok. 80 zł miesięcznie, prąd 150 zł, wywóz śmieci 35 zł, telefon 45 zł, woda 90 zł) do tego dochodzą opłaty za gaz, których wysokość w sezonie zimowy dochodzi do 900 zł miesięcznie średnio w roku wynosi ok. 350-400 zł miesięcznie. Dodatkowo strona wskazała, że rodzina wydaje na leki leczenie ok. 400 zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła także, że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego i od 2001 roku pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej na dowód czego przedłożyła stosowną umowę. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że K. F. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, na której utrzymaniu praktycznie się znajduje. Źródłem utrzymania rodziny są bowiem dochody z tytułu emerytury matki skarżącej w wysokości ok. 2.500 zł netto oraz dochody skarżącej z tytułu zawieranych na okres miesiąca umów zlecenia w wysokości ok. 200 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni zamieszkuje w domu należącym do jej syna i ponosi koszty związane z jego utrzymaniem w granicach 400 zł miesięcznie (podatek od nieruchomości, czynsz dzierżawny i opłata za wieczyste użytkowanie ok. 80 zł miesięcznie, prąd 150 zł, wywóz śmieci 35 zł, telefon 45 zł, woda 90 zł) do tego dochodzą opłaty za gaz, których wysokość w sezonie zimowy dochodzi do 900 zł miesięcznie średnio w roku wynosi ok. 350-400 zł miesięcznie. Dodatkowo strona wskazała, że rodzina wydaje na leki leczenie ok. 400 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (1.767 zł) oraz fakt, że równocześnie ze skargi podatniczki przed tutejszym sądem zawisła druga sprawa z wpisem sądowym w wysokości 2.000 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawczyni co prawda nie posiada aktualnie własnych stałych dochodów jednak pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która uzyskuje dochód rzędu 2.500 zł, oraz uzyskuje dochód z umów zlecenia który w ocenie referendarza pozwala na uiszczenie tytułem kosztów zainicjowanego procesu kwoty 100 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło