I SA/Łd 572/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-08-04

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i utraciła źródło dochodu, ale posiada znaczące aktywa obrotowe i rzeczowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i utraciła źródło dochodu, ale posiada znaczące aktywa obrotowe (środki na rachunkach bankowych, w kasie, inne aktywa pieniężne) oraz rzeczowe, które kilkakrotnie przewyższają wartość wpisu od skargi, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała ona braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. Spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 1.000.000 zł, wartość środków 50.512 zł, strata za ostatni rok obrotowy 126.019 zł, saldo rachunku 46.478 zł, a stan środków w kasie 25.000 zł. Podniosła, że uiszczenie wpisu od skargi mogłoby doprowadzić do upadłości spółki, gdyż straciła ona źródło dochodu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dodatkowe dokumenty.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 sierpnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za grudzień 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za grudzień 2010 roku. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Jej kapitał zakładowy wynosi 1.000.000 zł, a wartość środków zamyka się kwotą 50.512 zł. Jej strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi 126.019 zł. Natomiast saldo posiadanego rachunku na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku opiewa na kwotę 46.478 zł, a stan środków w kasie na dzień 31 maja 2016 roku wynosi 25.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie posiada wystarczających środków na zapłatę wpisu od skargi. Jego uiszczenie mogłoby doprowadzić do faktycznej upadłości Spółki. Podkreśliła przy tym, że wraz z wygaśnięciem zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych Spółka straciła w zasadzie jakiekolwiek źródło dochodu. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2016 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez nią dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do złożenia odpisu aktualnych bilansów oraz rachunku zysków i strat, przedstawienia wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania kwoty i źródła pochodzenia środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, nadesłania odpisu ostatniego złożonego przez Spółkę zeznania podatkowego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 5 lipca 2016 roku nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące jej sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania osobie prawnej prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku należy stwierdzić, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy i przedłożonej dokumentacji, w tym zwłaszcza przedstawiony bilans oraz rachunek zysków i strat, sporządzone na dzień 30 czerwca 2016 roku, nie pozwalają, bowiem na stwierdzenie, aby skarżąca wykazała, iż posiadane przez nią aktywa finansowe nie wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, a po uiszczeniu określonej kwoty tytułem kosztów sądowych, w tym zwłaszcza wpisu od skargi w wysokości 3.940 zł, nie będzie w stanie utrzymać płynności finansowej, co miałoby skutkować jej faktyczną upadłością. W szczególności z nadesłanego bilansu wynika, że aktywa obrotowe skarżącej opiewają na kwotę 131.415,59 zł, w tym środki zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych wynoszą 56.415,59 zł, przy innych aktywach pieniężnych opiewających na kwotę 75.000 zł, zaś wartość rzeczowych aktywów trwałych stanowi kwotę 39.694 zł. Kwoty te kilkakrotnie przewyższają wartość wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Za zasadnością wniosku skarżącej nie przemawia także wykazana w zeznaniu CIT-8 strata za 2015 rok w wysokości –76.868,23 zł. Zauważyć bowiem należy, że w 2015 roku skarżąca uzyskała przychody w wysokości 98.926,86 zł, przy kosztach ich uzyskania wynoszących 175.795,09 zł. Skarżąca nie wspomniała przy tym o jakichkolwiek trudnościach związanych z finansowaniem tego rzędu kwoty kosztów uzyskania przychodów. Wykazana strata nie oznacza więc, że Spółka traci płynność finansową i nie jest w stanie regulować własnych, wymagalnych zobowiązań. Niewątpliwie skarżąca funkcjonuje w obrocie gospodarczym, a wydatki na finansowanie bieżącej działalności, jak wskazała, pokrywa ze środków z lat ubiegłych i pieniędzy znajdujących się w zwracanych przez Izby Celne automatach do gier o niskich wygranych. Powyższa strata stanowi więc w istocie jedynie wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami i jako taka nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy skarżącej w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że z akt sprawy i nadesłanych dokumentów źródłowych nie wynika, aby skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej bądź złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, mimo utraty, jak wskazała, źródła dochodu. Biorąc pod uwagę powyższe, w tym zwłaszcza dobrą kondycję finansową Spółki potwierdzoną przedstawionym bilansem, kwotę środków zgromadzonych w kasie na dzień występowania z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy oraz kwotę wpisu od skargi (3.940 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała bowiem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło