I SA/Łd 574/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z 6 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 574/16 wydanego w przedmiocie wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za czerwiec 2010 r. oraz zwrotu zapłaconego podatku wraz z odsetkami postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w przedmiocie skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] r., wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za czerwiec 2010 r. oraz zwrotu podatku wraz z odsetkami. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych. Skarżąca w 2014 r. poniosła stratę w wysokości 4.754.042 zł. Obecnie znajduje się w likwidacji i nie prowadzi działalności gospodarczej. Wartość posiadanych przez stronę środków trwałych na koniec 2014 r. wynosiła 15.059.927 zł, jej kapitał zakładowy zaś 3.000.000 zł. W kasie spółki 30 czerwca br. znajdowało się 1.539 zł, zaś na rachunku spółki 74 zł. Skarżąca wskazała, że decyzjami administracyjnymi została pozbawiona całego majątku. Dodała, że salony gier zostały zamknięte, a znajdujące się w nich automaty w całości (razem z gotówką) – zabezpieczone. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku spółka nadesłała odpisy zeznań podatkowych za 2014 r., z których wynikało, że w okresie od 1 stycznia do 23 lutego 2014 r. osiągnęła przychód w kwocie 13.514.165 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w kwocie 14.835.641 zł i ostatecznie stratę w wysokości 1.321.475,50 zł. Natomiast w okresie od 24 lutego do 31 grudnia 2014 r. uzyskała przychód w kwocie 49.791.725 zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 51.625.670 zł, ponosząc stratę w wysokości 1.833.945 zł. Wnioskodawczyni nie nadesłała zeznania podatkowego za 2015 r., a jedynie CIT-8/O, z którego wynika, że kontynuowała odliczanie strat za 2014 r. od przychodu za 2015 r. w wysokości 696.710 zł. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada zatwierdzonego bilansu i rachunku zysków i strat za 2015 r., ponieważ jest on przedmiotem badania biegłego rewidenta. Źródłem utrzymania spółki są uczynione na początku bieżącego roku dopłaty udziałowców w wysokości 1.750 zł na każdy udział oraz dochód z dzierżawy gruntu należącego do spółki w wysokości 43.792 zł rocznie. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do czerwca br. wynika, że także w maju 2016 r. spółka uzyskała przychód w wysokości 12.750 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z 6 września 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu, zwrócił uwagę, że wnioskodawczyni uzyskuje przychody z dzierżawy posiadanych nieruchomości oraz posiada środki pochodzące z dopłat udziałowców, które wielokrotnie przekraczają kwotę wymaganych na obecnym etapie postępowania sądowego wpisów od wniesionych skarg. Referendarz zwrócił też uwagę, na rozmiary działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę w 2014 r. (przychód na poziomie 60 mln zł) oraz wartość posiadanego przez nią majątku trwałego (ponad 15 mln zł). Pomimo zajęcia mienia spółki nie została ona jeszcze pozbawiona prawa własności tego majątku, a jedynie ma ograniczoną możliwość korzystania z niego. Poza tym będący w jej posiadaniu majątek nieruchomy w dalszym ciągu stanowi źródło jej dochodów. Dodatkowo referendarz wskazał, że spółka nie przedstawiła danych finansowych za 2015 r., mimo że kontynuowała odliczanie straty za 2014 r. Ostatecznie referendarz uznał, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie. W sprzeciwie pełnomocnik spółki zarzucił referendarzowi błędne ustalenie, że strona ma możliwość pełnego pokrycia kosztów sądowych w sprawie i wniósł o uchylenie wydanego postanowienia i przyznanie prawa pomocy zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu wskazał, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, wszczęte w celu wyegzekwowania zobowiązań publicznoprawnych opiewających na kilkadziesiąt milionów złotych. Wszystkie rachunki zostały zablokowane, a strona nie jest w stanie spieniężyć posiadanego majątku. Wyrazem niewypłacalności spółki jest podjęcie przez jej zarząd uchwały o postawieniu jej w stan likwidacji. Obecnie spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Pełnomocnik zauważył też, że spółka nie ma wpływu na swoich udziałowców, a w szczególności nie może ich zmusić do wniesienia dopłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa zatem na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącej spółki nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy zasadnie odmówił zwolnienia jej od kosztów sądowych. Przede wszystkim należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie strona jest zobowiązana do pokrycia wpisu od skargi w wysokości 1.720 zł, natomiast we wszystkich pięciu sprawach zawisłych przed tutejszym sądem obciążają ją wpisy sądowe w łącznej kwocie ok. 7.700 zł. Tymczasem, jak słusznie zauważył referendarz, spółka dysponuje majątkiem trwałym (15 mln zł) oraz kapitałem zakładowym (3 mln zł) o wartości wielokrotnie przekraczającej wymienioną wcześniej kwotę wpisu. Nie jest również bez wpływu na ocenę żądania strony fakt, że jeszcze w 2014 r. prowadziła działalność znacznych rozmiarów wykazując obroty rzędu 60 mln zł. Wreszcie, jak przyznaje sama skarżąca, nadal uzyskuje pewne przychody z dzierżawy gruntu należącego do spółki, w rocznej wysokości prawie 44 tys. zł oraz korzysta z dopłat wnoszonych przez udziałowców. Wszystkie te okoliczności uprawniają powołany już wyżej wniosek o posiadaniu przez stronę skarżącą wystarczających środków na uiszczenie wpisu nie tylko w tej, ale również w pozostałych sprawach. Odnosząc się do argumentów podniesionych w sprzeciwie, przede wszystkim wskazać należy, że nie jest prawdą, iż skarżąca nie posiada żadnych środków i nie prowadzi żadnej działalności. Przeczą temu już przedstawione do akt sprawy przez samą spółkę deklaracje podatkowe, z których wynika, że strona nadal korzysta z posiadanego majątku oddając go w dzierżawę, a ponadto wciąż uzyskuje przychody, które następnie wykazuje jako podlegające podatkowi od towarów i usług (w maju 2016 r. ujawniono przychód w wysokości 12.750 zł). Nie jest przy tym rzeczą sądu dochodzenie z jakiego tytułu przychód ten powstał. Również sam fakt likwidacji spółki, tak podkreślany przez pełnomocnika strony, nie przesądza jeszcze o jej niewypłacalności lub utracie płynności finansowej. Wreszcie nie jest również istotne jakimi motywami kierują się wspólnicy odmawiając jej dokapitalizowania, celem przezwyciężenia trudnej sytuacji finansowej, czy też pokrycia kosztów związanych z dochodzeniem przez spółkę swoich praw. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do akceptacji stanu, w którym w razie wystąpienia trudności finansowych wspólnicy spółki w każdym wypadku i bez względu na okoliczności oraz posiadany przez nich majątek, mogą odmówić jej dokapitalizowania, a sąd rozpoznając wniosek o przyznania prawa pomocy powinien niejako automatycznie przyznać je w żądanym przez stronę zakresie i w istocie przerzucić ciężar ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa. W realiach niniejszej sprawy przyjęte przez pełnomocnika założenie, że wspólnicy odmówią dokapitalizowania spółki, nie ma zresztą racjonalnych podstaw, skoro – jak to zostało ujawnione przez spółkę – wspólnicy na początku bieżącego roku zarządzili dopłaty w wysokości 1.750 zł na każdy udział (łącznie 210 tys. zł). Mając na względzie powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. AKE.