I SA/Łd 575/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2006 roku oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty przysługującej W. K. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 498 zł, wynikającej z zeznania PIT-37 za 2011 r., na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika za niepobrany i niewpłacony podatek oraz odsetki za zwłokę, za grudzień 2006 r. Dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał decyzję w sprawie odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu niepobranego podatku od wypłaconych wynagrodzeń za 2006 r. i orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. K. jako płatnika za niepobrany i niewpłacony podatek za 2006 r. oraz określił należności z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za 2006 r. w kwotach: 454 zł za styczeń 2006 r.; 269 zł za luty 2006 r.; 507 zł za marzec 2006 r.; 427 zł za kwiecień 2006 r.; 620 zł za maj 2006 r.; 682 zł za czerwiec 2006 r.; 766 zł za lipiec 2006 r.; 188 zł za październik 2006 r.; 976 zł za listopad 2006 r.; 981 zł za grudzień 2006 r. Powyższa decyzja została doręczona stronie w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako "o.p."). Od decyzji nie zostało złożone odwołanie. W dniu 16 kwietnia 2012 r. W. K. złożyła, drogą elektroniczną, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37 w roku podatkowym 2011, w którym wykazała kwotę nadpłaty w wysokości 498 zł. Dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał postanowienie, którym nadpłata z dnia 16 kwietnia 2012 r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 498 zł, wynikająca z zeznania PIT-37 za 2011 r., zaliczona została na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych (decyzja o odpowiedzialności podatkowej płatnika za niepobrany i niewpłacony podatek za grudzień 2006 r.) - należność główna - 303,63 zł. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych (decyzja o odpowiedzialności podatkowej płatnika za niepobrany i niewpłacony podatek za grudzień 2006 r.) - odsetki - 194,37 zł. Dnia 14 czerwca 2012 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wpłynęło zażalenie W. K. na powyższe postanowienie, w którym strona podniosła, iż ustanowiła pełnomocnika, którego dotychczas nie odwołała zaś organ podatkowy nie wskazał, że pełnomocnictwa tego nie uznaje. Podniosła również, że jej pełnomocnik jest uporczywie pomijany w postępowaniach toczących się w jej sprawach. W opinii strony decyzja, na którą powołuje się Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nie została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, a zatem jest nieprawomocna i nie może podlegać realizacji. Z uwagi na podniesioną w zażaleniu argumentację, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pismem z dnia 27 lipca 2012 r. wezwał W. K. do przedłożenia pełnomocnictwa do jej reprezentowania przez pełnomocnika w sprawie złożonego zażalenia. Pismo to zostało doręczone w trybie art. 150 o.p., a strona nie ustosunkowała się do jego treści. W związku z powyższym, pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. ponownie wezwał stronę do przedłożenia pełnomocnictwa do jej reprezentowania przez pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi strona w piśmie z dnia 17 września 2012 r. załączyła pełnomocnictwo, z którego wynikało prawo do reprezentowania jej przez pełnomocnika przed Dyrektorem Izby Skarbowej w Ł. w sprawie zażalenia z dnia 14 czerwca 2012 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji. Niezgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego strona, reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie Izbie Skarbowej w Ł. zwrotu nadpłaty wynikającej z zeznania PIT-37 za 2011 r. wraz z należnymi od dnia 16 lipca 2012 r. odsetkami, a także zasądzenie zwrotu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazał, iż W. K. ustanowiła pełnomocnika, czego nie kwestionuje Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. Pełnomocnictwo zostało złożone na piśmie w Urzędzie Skarbowym w B., z informacją, iż obowiązuje ono we wszystkich postępowaniach w przyszłości. Do chwili obecnej nie zostało ono odwołane. Pełnomocnik podniósł również, iż decyzja, na którą przypisano nadpłatę wynikającą z zeznania PIT-37 za rok 2011, do chwili obecnej nie została doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi. Zatem decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. nie uprawomocniła się, a co za tym idzie nie istnieje w obrocie prawnym. Pełnomocnik nadmienił przy tym, iż W. K. ustanowiła pełnomocnika ponieważ nie zawsze przebywa pod adresem zamieszkania. W tej sytuacji, w ocenie pełnomocnika strony, uznanie korespondencji za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, narusza w sposób oczywisty art. 145 § 2 tej ustawy. Pełnomocnik podkreślił, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że pismem z dnia 27 lipca 2012 r. wezwano stronę do przedłożenia pełnomocnictwa. Nie mogła ona zareagować, ponieważ z uwagi na nieobecność nie miała możliwości podjęcia tej korespondencji. Dopiero ponowne pismo z dnia 28 sierpnia 2012 r. doręczono w prawidłowy sposób pełnomocnikowi, co pozwoliło zareagować na wezwanie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał przy tym, że pełnomocnik powinien złożyć do akt sprawy pełnomocnictwo. W opinii pełnomocnika skarżącej, niewątpliwie pełnomocnik powinien być powiadomiony o każdej sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika do wszelkich spraw w przyszłości, a Urząd Skarbowy miał wiedzę o jej woli. W związku z powyższym, w ocenie pełnomocnika, w sposób celowy i oczywisty pozbawiono stronę uprawnień wynikających z możliwości uczestnictwa w postępowaniu przed wydaniem decyzji oraz złożenia odwołania. W związku z niedoręczeniem zgodnie z przepisami ustawy - Ordynacja podatkowa, decyzji jest ona nieprawomocna i nie może być realizowana. Ponadto pełnomocnik strony wskazał, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przesłał pełnomocnikowi wyłącznie postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy najpierw do dnia 28 grudnia 2012 r., następnie do dnia 28 lutego 2013 r. Nie umożliwiono natomiast zapoznania się i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co w sposób oczywisty narusza interesy strony. Zaznaczył przy tym, iż nie informowano w trakcie rozstrzygnięć o tym, jaki materiał analizowano i na jakiej podstawie dano wiarę lub jej odmówiono poszczególnym dowodom. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przede wszystkim należy zauważyć, że przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2011 r. (wynikającej z zeznania podatkowego za ten okres) na poczet zaległości wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] w sprawie odpowiedzialności skarżącej jako płatnika za niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń za 2006 r. Zakres przedmiotowy niniejszego postępowania wyklucza możliwość badania legalności ww. decyzji, w tym kwestii jej doręczenia i skuteczności ustanowienia pełnomocnika. Dyrektor Izby Skarbowej trafnie zauważył, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności płatnika za niepobrane i niewpłacone zaliczki na podatek dochodowy, jest postępowaniem odrębnym od sprawy zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wynikającej z takiej decyzji. Należy zatem przyjąć, że powyższa decyzja została stronie doręczona, zaś podnoszona przez stronę kwestia pozbawienia strony prawa do udziału w postępowaniu może być badana w trybie wznowienia tego postępowania, określonym w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Odnosząc się do kwestii pełnomocnictwa, w ocenie sądu organ odwoławczy słusznie wskazał także że zgodnie z art. 136 Ordynacji podatkowej, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu, o czym stanowi art. 137 § 2 o.p., w myśl zaś § 3 powyższego przepisu, pełnomocnik dołącza do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z przywołanych przepisów wynika, że pełnomocnik, chcąc występować w danym postępowaniu, jest obowiązany przedłożyć do akt konkretnej sprawy dokument, z którego wynika upoważnienie do działania w cudzym imieniu oraz zakres tego upoważnienia. Tylko w takim przypadku organ podatkowy jest zobligowany do doręczania pism (w tym decyzji) pełnomocnikowi, a pełnomocnik uprawniony do dokonywania czynności w postępowaniu. Złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ administracyjny, lub złożenie pełnomocnictwa bez związku z jakimkolwiek postępowaniem, nie jest wystarczające, w szczególności nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Podkreślić należy, że inicjując postępowanie podatkowe organ podatkowy nie jest ani uprawniony ani zobligowany do ustalania, czy strona ustanowiła pełnomocnika i czy złożyła do akt innego postępowania pełnomocnictwo. Niezależnie od zarzutów skargi sąd zbadał legalność zaskarżonego postanowienia i ocenił, że jest ono zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do art. 76 § 1 o.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwlokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2 tej ustawy (art. 76a § 2 pkt 1 o.p.). Zgodnie z art. 76a § 1 o.p., w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 55 § 2 o.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwlokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwlokę. W dniu 16 kwietnia 2012 r. skarżąca złożyła zeznanie podatkowe PIT-37 za 2011, w którym wykazała nadpłatę w wysokości 498 zł. Wobec ciążących na stronie zaległości, wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., organ podatkowy był uprawniony do wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty z zeznania podatkowego na poczet zaległości za grudzień 2006 r. w wysokości 981 zł oraz odsetek od tej zaległości w wysokości 194,37 zł. Odsetki za zwłokę zostały wyliczone za okres od naliczone zostały od dnia 23 stycznia 2007 r. (tj. od dnia następującego po dniu upływu terminu przekazania pobranych zaliczek na podatek na rachunek urzędu skarbowego) do dnia 16 kwietnia 2012 r., tj. do dnia złożenia zeznania podatkowego, w którym wykazano nadpłatę. Ponieważ kwota nadpłaty w wysokości 498 zł nie pokrywała kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwlokę, organy podatkowe dokonały zaliczenia nadpłaty proporcjonalnie na należność główną- 303,63 zł i na odsetki za zwłokę - 194,37 zł, a zatem zgodnie z art. 55 § 2 o.p. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 13 marca 2012 r., oz. 270 ze zm.), oddalił skargę. DC.