I SA/Łd 578/03
WyrokWSA w Łodzi2004-01-22
Skład orzekający: P. Janicki, T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydanie decyzji w przedmiocie podatku dochodowego za okres objęty decyzją w sprawie podatku od towarów i usług, a także uchwała Sądu Najwyższego lub nowa wykładnia przepisu prawa, mogą stanowić przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i 7 ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Wydanie decyzji w przedmiocie podatku dochodowego za okres objęty decyzją w sprawie podatku od towarów i usług nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego, ponieważ postępowania te są odrębne i niezależne. Podobnie, wyrok sądowy lub uchwała Sądu Najwyższego nie są nowymi okolicznościami faktycznymi ani dowodami w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Nowa wykładnia przepisu prawa również nie jest podstawą do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A. C. wniósł o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za luty, marzec i listopad 1998 r. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, wskazując, że argumenty podatnika nie spełniają przesłanek z art. 240 ordynacji podatkowej. Podatnik zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i ocenie materiału dowodowego, a także niezrozumienie znaczenia uchwał Sądu Najwyższego. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA del. T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant I. Spychalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za luty, marzec i listopad 1998 oddala skargę.
I S.A./Łd 578/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w T. po wznowieniu postępowania odmówił uchylenia własnych decyzji wymiarowych określających zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za luty, marzec i listopad 1998r. wydanych w stosunku do A. C. Organ podniósł, że argumenty przedstawione we wniosku podatnika nie stanowią przesłanek powodujących uchylenie decyzji określonych w art. 240 par. 1 ordynacji podatkowej. Wywiódł, iż nie jest przesłanką uchylenia decyzji w przedmiocie podatku VAT wydanie decyzji w przedmiocie podatku dochodowego obejmującego między innymi tożsamy okres. Uznał, że inna ocena materiału dowodowego (przyjęcie niższej marży do szacowania podstawy opodatkowania) nie jest przesłanką uchylenia decyzji w trybie art. 240 par. 1 pkt 5 o.p. powołując się na treść cytowanego wyżej przepisu stwierdził, że w dniu wydania decyzji w podatku VAT organowi znane były wszystkie okoliczności i dowody, na które powołał się Urząd Skarbowy w R. wydając decyzję w przedmiocie podatku dochodowego. Nie uznał także za podstawę wznowienia postępowania okoliczności, że decyzje za poszczególne miesiące 1998r. zostały uchylone w trybie wznowienia postępowania.
Wreszcie podniósł, iż powoływanie się przez podatnika na uchwałę Sądu Najwyższego nie jest podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie mieści się w katalogu przesłanek określonych w art. 240 par. 1 o.p.
W odwołaniu podatnik zarzucił zaskarżonej decyzji błędy w zakresie istotnych ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego poprzez dowolne i bezpodstawne przyjęcie, iż wniosek o wznowienie postępowania ma zastąpić nie wniesione w terminie odwołanie oraz, że decyzja w przedmiocie podatku dochodowego umarzająca postępowanie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Wytknął też niezrozumienie sensu i znaczenia uchwał Sądu Najwyższego jako wytyczających kierunki rozstrzygnięć, wobec czego mających znaczenie dla utrwalania linii orzecznictwa. Podniósł też istnienie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 par. 1 pkt 7 o.p. oraz naruszenie art. 121 par. 1 i art. 187 par. 1 o.p.
Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 240 par. 1 pkt 5 o.p. to okoliczności dotyczące stanu faktycznego, a zatem zdarzenia niezależne od przepisów prawa. Natomiast dowodami w sprawie są dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny itp.
Organ wywiódł, że wniosek o wznowienie postępowania zmierzał do wzruszenia decyzji ostatecznych, od których podatnik się nie odwołał we właściwym terminie.
Zauważył też, że umorzenie postępowania w przedmiocie podatku dochodowego za rok 1998 nie oznacza konieczności uchylenia decyzji w podatku od towarów i usług, gdyż nastąpiło na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym, co nie może oznaczać umorzenia postępowania w przedmiocie podatku VAT z uwagi na odmienny reżim prawny obowiązujący w każdym z tych podatków.
Wywiódł również, że nowa wykładnia przepisu prawa dokonana przez organ stosujący prawo nie jest nowym faktem ani dowodem który mógłby stanowić przesłankę wznowienia postępowania.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 240 par. 1 pkt 5 i 7, art. 187 par. 1, art. 210 par.1 i art. 247 o.p. poprzez pominięcie istotnej części materiału dowodowego, bez wskazania przyczyn podważenia jego wiarygodności oraz nie zbadanie w sposób łączny i kompleksowy wszystkich istotnych okoliczności dla podatku VAT. Naruszenia interesu prawnego i zasad współżycia społecznego skarżący upatrywał z kolei w fakcie, iż nie odwołał się w terminie do decyzji wymiarowych gdyż oczekiwał na wydanie decyzji Urzędu Skarbowego w R. istotnej dla rozstrzygnięcia w podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosząc o jej oddalenie podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwszym rzędzie podnieść wypada, że nie każde uchybienie popełnione w toku postępowania podatkowego stanowi podstawę do uchylenia wydanej w jego wyniku jego decyzji ostatecznej organu podatkowego w trybie wznowienia postępowania. Art. 240 ordynacji podatkowej wymaga w tym względzie zaistnienia kwalifikowanej wadliwości decyzji ostatecznej. Jedną z przesłanek wznowienia postępowania, na którą powołuje się skarżący jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję (art. 240 par. 1 pkt 5 o. p.).
Bez wątpienia powyższa przesłanka odnosi się do sfery faktów i budowania z nich, przy zastosowaniu zasady swobodnej oceny dowodów, ustaleń faktycznych w sprawie. Dopiero bezbłędne ustalenia w zakresie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia są podstawą kolejnego etapu stosowania prawa tj. subsumpcji faktów pod dyspozycję określonego przepisu.
Z całą pewnością przesłanka, o której mowa wyżej odnosi się do fazy ustalania faktów w sprawie. Świadczy o tym sformułowanie ustawowe zgodnie z którym przesłanką wznowienia są nowe okoliczności faktyczne (fakty) lub dowody (źródła informacji o faktach).
Nie ma natomiast żadnych podstaw, aby twierdzić, że do katalogu faktów zaliczyć można wyrok sądowy. Jest on, bowiem interpretacją prawa dokonaną przez uprawniony organ władzy sądowniczej. Nie jest jednak źródłem prawa i wiąże jedynie w konkretnej sprawie, w której zapadł. Uwagi te odnieść można także do uchwał podejmowanych przez Sąd Najwyższy.
Powyższa teza w całej rozciągłości odnosi się także do eksponowanej w skardze roli decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r.
Po pierwsze bowiem postępowania w zakresie podatku dochodowego i podatku od towarów i usług są odrębne i niezależne od siebie. Nie istnieją między nimi takie związki, które powodowałyby konieczność uzależniania ich od siebie wzajemnie. Postępowania w przedmiocie obu wymienionych podatków są autonomiczne.
Po wtóre zaś, co ma daleko donioślejszy wymiar w sprawie prowadzonej w trybie wznowienia postępowania, wydanie decyzji w zakresie podatku dochodowego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji w przedmiocie podatku VAT.
Nie jest to, bowiem nowa okoliczność faktyczna ani nowe źródło informacji o faktach. Nie może być zatem mowy o spełnieniu przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 par. 1 pkt. 5 o.p.
Wreszcie, ponownie odnosząc się do treści skargi wywieść należy, że bezpodstawny jest zarzut tyczący możliwości zastosowania przez organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie art. 240 par. 1 pkt 7 o.p. Nie wiadomo nawet, jaka to decyzja czy wyrok stanowić miałyby oparcie dla decyzji wymiarowych za poszczególne miesiące 1998r. w podatku VAT i czy zostało następnie uchylone. Ponadto skarżący nie sprecyzował na czym polegało owo oparcie decyzji w podatku VAT na innych nieujawnionych rozstrzygnięciach.
Reasumując podnieść wypada, że kontrola organów administracyjnych sprawowana przez sąd administracyjny zarówno przed jak i po 1 stycznia 2004r. dotyczy legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych przez nie aktów. Sąd administracyjny w żadnym razie nie jest organem podatkowym III instancji i nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrywania sprawy.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie doprowadziła natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny do konstatacji, że nie narusza ona prawa.
W tej sytuacji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło