I SA/Łd 58/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Porczyńska, Sędziowie NSA A. Cudak (spr.), B. Klimowicz, Protokolant K. Brykalska - Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 roku sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę Podatnik A. N. w dniu 20 października 2001 r. złożył wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych, powstałych z tytułu dokonania zajęcia ruchomości. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B., dokonując oceny wniosku przez pryzmat spełnienia przesłanek określonych w art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968), odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł., nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia, utrzymała je w mocy. W wyniku skargi na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 408/02, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek skarżącego o umorzenie kosztów egzekucyjnych powinien być rozpatrzony na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 30 listopada 2001 r., czyli § 7-9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów nieruchomości (Dz. U. Nr 47, poz. 281 ze zm.), wydanych w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 65 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 listopada 2001r.), a nie na podstawie obowiązującego od tej daty przepisu art. 64a powołanej ustawy. Ponadto podkreślono, iż wobec zamieszczenia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych w zażaleniu na postanowienie o określeniu wysokości kosztów obciążających zobowiązanego, obowiązkiem organu egzekucyjnego było wezwanie strony do sprecyzowania wniosku przez wskazanie przesłanek umorzenia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, postanowieniem z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, powstałych z tytułu zajęcia ruchomości. Podkreślono jednocześnie w uzasadnieniu, iż kwestia wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz prawidłowości ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego została wyjaśniona w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1/02. Odnosząc się zaś do kwestii wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz dokonania zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy jednocześnie toczyło się postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zapłaty egzekwowanej zaległości podatkowej (zakończone decyzją uwzględniającą wniosek podatnika, wydaną po dokonaniu zajęcia ruchomości) zaakcentowano, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przed dniem 9 sierpnia 2001r., a więc przed dniem wydania decyzji o rozłożeniu na raty egzekwowanej należności. Organ egzekucyjny wskazał, że nie zachodzą szczególne okoliczności gospodarcze, uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych. Natomiast wskazywana przez pełnomocnika zobowiązanego przesłanka "ważnego interesu publicznego" nie jest wymieniona przez przepis §7 cytowanego wcześniej rozporządzenia, a więc nie może być podstawą umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wskazano również, iż w przypadku podatnika nie występuje nieściągalność powstałej należności, ponieważ w zeznaniu podatkowym za rok 2002 r. podatnik wykazał dochód w wysokości przekraczającej kwotę 39.000 zł., a w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc sierpień 2003 r. dochód stanowiła kwota ponad 11.000 zł. Zapłata więc egzekwowanej zaległości w kwocie 4.022 zł. w rozłożeniu na okres kilku miesięcy nie spowoduje zdaniem organu uszczerbku w środkach koniecznych do utrzymania i nie doprowadzi do pogorszenia sytuacji finansowej podatnika. W odwołaniu od powyższego postanowienia skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 121, art. 122 i art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 7 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i umorzenie powstałych kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W całości podtrzymano argumentację organu egzekucyjnego pierwszej instancji wskazując, iż "ważny interes publiczny", na który powołuje się skarżący w uzasadnieniu wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych nie mieści się w katalogu przesłanek stanowiących podstawę umorzenia egzekwowanej należności, określonych w przepisie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący podtrzymując argumentację i zarzuty podniesione w odwołaniu, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt I S.A./Łd 408/02, podstawa materialnoprawna wniosku zobowiązanego o umorzenie kosztów egzekucyjnych zawarta jest w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości (Dz. U. Nr 47, poz. 281 z późn. zm.). Tenże akt prawny w § 7 ust. 1 wskazuje trzy podstawy uzasadniające umorzenie w części lub w całości kosztów egzekucyjnych. Po pierwsze, w razie stwierdzenia nieściągalności od zobowiązanego lub, gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej (§7 ust. 1 pkt 1). Po drugie, gdy za umorzeniem przemawiają szczególne okoliczności gospodarcze (§7 ust. 1 pkt 2). Po trzecie, jeżeli ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne (§7 ust. 1 pkt 3). Ponadto z redakcji tego przepisu, a zwłaszcza z sformułowania "koszty egzekucyjne mogą być w całości lub w części umarzane" wynika, że postanowienie wydane na tej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy. Dlatego też odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (zob. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1997 r., I S.A./Gd 665/97; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998 r., I S.A./Łd 1811/96). W toku postępowania pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że swój wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych opiera na szczególnych okolicznościach gospodarczych. Przy czym argumenty na poparcie wniosku wywodzi z faktu bezzasadności wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wadliwe postępowanie organu podatkowego i organu egzekucyjnego uzasadnia, zdaniem skarżącego, obciążenie kosztami egzekucyjnymi wierzyciela. Jednakże trzeba podkreślić, że zagadnienie prawidłowości obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanego oraz zasadności wszczęcia egzekucji została prawomocnie rozstrzygnięta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt I S.A./Łd 1/02. W orzeczeniu tym Sąd potwierdził legalność postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego A. N. Zatem wszelkie zarzuty skarżącego, odnoszące się do niedopuszczalności wszczęcia egzekucji administracyjnej w przypadku złożenia wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, a podnoszone w niniejszym postępowaniu są niezasadne, gdyż nie odnoszą się do przedmiotu zaskarżenia. W ramach postępowania o umorzenie kosztów egzekucyjnych strona nie może bowiem podważać zasadności obciążenia tymi kosztami. W istocie zaś większość zarzutów skargi do powyższego się sprowadza. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zasadnie organ egzekucyjny uznał, że nie zachodzi w sprawie żadna z podstaw do umorzenia kosztów egzekucyjnych, przewidzianych w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości. W szczególności za umorzeniem tych kosztów nie przemawiają szczególne okoliczności gospodarcze (§ 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Również prawidłowo uznano, że nie występują dwie pozostałe podstawy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Zobowiązany znajduje się w dobrej sytuacji finansowej. Jest w stanie ponieść koszty egzekucyjne w kwocie 4.022 zł. Skarżący powoływał się także na ważny interes publiczny. Jednakże należy podkreślić, że przepis § 7 powyższego rozporządzenia nie wymienia tej przesłanki jako podstawy uzasadniającej umorzenie kosztów egzekucyjnych. Unormowanie to zaś zawiera zamknięty katalog podstaw uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Zatem zasadnie organy egzekucyjne nie dokonywały ustaleń faktycznych i rozważań prawnych w tym zakresie. Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.