I SA/Łd 58/17

Dnia 21 lutego 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu Z. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 626 zł uiścił opłatę w pełnej wysokości. Następnie w dniu 17 lutego 2017 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie S. S.. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, że wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy, jego wynagrodzenie za pracę oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w łącznej wysokości 3.158 zł netto. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 220 m2 o wartości 350 tyś zł. w którym zamieszkuje, posiada także akcje pracownicze PGNIG o wartości 35.000 zł. Wnioskodawca oszacował miesięczne koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego na kwotę ok. 520 zł (prąd, gaz, woda, śmieci). Wskazał, że 2.250 zł wynosi podatek od nieruchomości, 55 zł wynosi miesięczna rata dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Rodzina obciążona jest także obowiązkiem spłaty kredytu z ratą 900 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wskazał także, że nadwyżka wydatków jest pokrywana z oszczędności zgromadzonych w przeszłości. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W złożonym, na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy oraz wynagrodzenie za pracę jego i żony w łącznej wysokości 3.158 zł netto. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 220 m2 o wartości 350 tyś zł. w którym zamieszkują oraz akcji pracowniczych PGNIG o wartości 35.000 zł. Posiada także oszczędności z lat ubiegłych, których kwoty nie ujawnił. Wnioskodawca oszacował miesięczne koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego na kwotę ok. 520 zł. Wskazał, że 2.250 zł wynosi podatek od nieruchomości, 55 zł wynosi miesięczna rata dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Rodzina obciążona jest także obowiązkiem spłaty kredytu z ratą 900 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, fakt, że skarżący opłacił w pełnej wysokości wpis sądowy od skargi (626 zł) stanowiący najwyższy wydatek w zainicjowanym postępowaniu, stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Rodzina wnioskodawcy dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości umożliwiającej pokrycie bieżących niezbędnych kosztów swojego utrzymania zaś z posiadanych oszczędności lub papierów wartościowych bez żadnego uszczerbku dla swojego bieżącego utrzymania jest w stanie pokryć koszty zainicjowanego postępowania sądowego. Wyjaśnić przy tym należy, że jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy, a brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie oznacza sytuacji, w której strona nie może pokryć wydatku związanego z kosztami postępowania z bieżących dochodów, ale taką, gdy nie posiada jakichkolwiek zasobów stanowiących jej majątek (oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych), które mogłyby służyć pokryciu takiej należności. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa, czyli współobywateli kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżący posiada oszczędności z lat ubiegłych których kwoty nie ujawnił oraz papiery wartościowe, z których bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny jest wstanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych oraz opłacenie pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.