I SA/Łd 580/03
WyrokWSA w Łodzi2004-01-22
Skład orzekający: P. Janicki, T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, złożone po upływie rocznego terminu od jej doręczenia, podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2003 r.? Czy każde uchybienie popełnione w toku postępowania lub w decyzji uzasadnia stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych, złożone przed wejściem w życie ustawy nowelizującej Ordynację podatkową z 2003 r., podlegają rozpoznaniu na podstawie przepisów obowiązujących przed tą nowelizacją. Wówczas obowiązywał nieprzywracalny, roczny termin do złożenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji, liczony od dnia jej doręczenia. Ponadto, nie każde uchybienie popełnione w toku postępowania lub w decyzji uzasadnia stwierdzenie jej nieważności; jedynie ciężkie, kwalifikowane naruszenia prawa wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej mogą skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na przekroczenie rocznego terminu do złożenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji, liczonego od dnia jej doręczenia. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych okoliczności, w tym wpływu decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie podatku dochodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA del. T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant I. Spychalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...]; [...]; [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ I instancji w sprawie podatku od towarów i usług za luty, marzec i listopad 1998r. oddala skargę.
I S.A./Łd 579-581/03
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec i listopad 1998r. w stosunku do A. C. . W uzasadnieniach podniesiono, że zgodnie z art. 249 par. 1 ordynacji podatkowej odmawia się wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia stronie. Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie decyzje została skutecznie (w trybie art. 150 o.p.) doręczone w dniu 26 września 2001r. zaś żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wpłynęło w dniu 21 października 2002r., wobec czego roczny termin, o którym mowa powyżej został przekroczonego. Konsekwencją stało się zaś odmówienie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych.
W odwołaniu podatnik zarzucił zaskarżonej decyzji błędy w zakresie istotnych ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego poprzez dowolne i bezpodstawne przyjęcie, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ma zastąpić nie wniesione w terminie odwołanie oraz, że decyzja w przedmiocie podatku dochodowego umarzająca postępowanie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Podniósł też istnienie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 par. 1 pkt 7 o.p. oraz naruszenie art. 121 par. 1 i art. 187 par. 1 o.p.
Decyzjami z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniach wywiodła, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony po upływie rocznego terminu, o którym mowa w art. 249 par.1 o.p.
W skargach do sądu administracyjnego skarżący zarzucił decyzjom organu II instancji naruszenie art. 247 par.1, art. 210 par.4 i art. 187 o.p. poprzez ich błędną wykładnię oraz pominięcie istotnych okoliczności dotyczących podatku VAT jak również poprzez niewskazanie przyczyn odmówienia wiarygodności części materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł w szczególności brak rozważenia przez organ podatkowy wpływu na wymiarowe decyzje w podatku od towarów i usług decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za ten sam okres jako bezprzedmiotowe.
Podniósł też, ze pominięto korzystne dla niego orzecznictwo NSA i SN, na które powoływał się w pismach procesowych.
W odpowiedziach na skargę Izba Skarbowa wnosząc o ich oddalenie podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Jak trafnie wywiodła Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę zgodnie z art. 24 par. 1 ustawy z dn. 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387) żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa zmieniająca ordynację podatkową weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003r. zaś zaskarżona decyzja zapadła przed tą datą, co oznacza, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji złożone przez skarżącego w rozpoznawanej sprawie podlegało rozpoznaniu na podstawie przepisów ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003r. Wówczas zaś obowiązywał materialnoprawny tj. nieprzywracalny roczny termin do złożenia żądania o stwierdzenie nieważności decyzji liczony od dnia jej doręczenia stronie.
Zostawiając jednak poza marginesem niniejszych rozważań kwestię skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej stronie, co jest przedmiotem osądu w sprawie I S.A./Łd 2076/02 godzi się podnieść, że w toku całego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które uzasadniałyby zajście którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 247 par. 1 o.p. Tylko, bowiem ich spełnienie umożliwia pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji. Tak więc nie każde uchybienie popełnione w toku postępowania i w decyzji uzasadnia stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Tylko ciężkie, kwalifikowane naruszenia prawa wymienione enumeratywnie w art. 247 par. 1o.p. powodują stwierdzenie nieważności decyzji zawierających takie uchybienia.
Jednocześnie zaś nie sposób tracić z pola widzenia i tej istotnej okoliczności, że sąd administracyjny zgodnie z przyznanymi mu kompetencjami jest uprawniony do kontroli legalności (zgodności z prawem) zaskarżonych decyzji a nie do merytorycznego rozpoznania sprawy jak organ podatkowy kolejnej instancji. W ramach tej właśnie kontroli sąd także nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie uchybień skutkujących stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 września 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło