I SA/Łd 580/12
PostanowienieWSA w Łodzi2013-01-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ale jednocześnie jej sytuacja materialna ulega zmianom i pozwala na częściową partycypację w kosztach?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednakże, jeśli sytuacja materialna strony ulega zmianom i pozwala na częściową partycypację w kosztach, wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów nie może zostać uwzględniony, a strona ma obowiązek poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując dochody i wydatki skarżącego oraz jego rodziny.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu M. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 stycznia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu M. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok.
W dniu 10 sierpnia 2012 roku podatnik wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 425 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem nie jest zdolny do ich poniesienia. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że M. B. wspólnie żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza. Działalność ta w pierwszych dwóch kwartałach ubiegłego roku przyniosła stratę natomiast dochód za miesiąc wrzesień w oparciu o przedstawioną deklarację PIT-5 kształtował się na poziomie 24.673 zł., przy przychodach w wysokości 66.119 zł, w pierwszym kwartale 2012 roku obroty podatnika wynosiły 8.000 zł , w drugim kwartale kształtowały się na poziomie 15.000 zł. Skarżący zamieszkuje w domu, którego jest współwłaścicielem, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania domu w sezonie grzewczym wynoszą nawet ok 1.300 zł miesięcznie, przy czym opłaty za prąd wynoszą około 200 zł reszta tej kwoty to opłata za gaz. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wszystkie posiadane przez skarżącego rachunki bankowe zostały zajęte na łączną kwotę blisko 165.000 zł .
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że M. B. wspólnie żoną, prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Działalność wnioskodawcy w pierwszych dwóch kwartałach ubiegłego roku przyniosła stratę przy obrotach na poziomie 8.000 zł -15.000 zł. Zaś uzyskany z jej tytułu dochód skarżącego w miesiącu wrześniu ubiegłego roku wyniósł 24.673 zł Skarżący zamieszkuje w domu, którego jest współwłaścicielem, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczny stały koszt utrzymania domu stanowi opłata za prąd w wysokości ok. 200 zł pozostałe koszty związane z opłatami za gaz uzależnione są od pory roku, w sezonie grzewczym kształtują się nawet na poziomie 1.100 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej tj. kwotę 425 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodzina dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, działalność gospodarcza niedochodowa w pierwszych dwóch kwartałach ubiegłego roku przyniosła jednak we wrześniu 2012 roku zysk umożliwiający częściową partycypację w kosztach postępowania. Wnioskodawca nie przedstawił danych dotyczących ostatnich miesięcy 2012 roku., powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
mk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło