I SA/Łd 581/03

WyrokWSA w Łodzi2004-01-22

Skład orzekający: P. Janicki, T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, złożone po upływie rocznego terminu od jej doręczenia, podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 1 stycznia 2003 r.? Czy brak rozważenia wpływu decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie podatku dochodowego na decyzje w przedmiocie podatku VAT uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej?
Ratio decidendi
Żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych, złożone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej Ordynację podatkową (1 stycznia 2003 r.), podlegają rozpoznaniu według przepisów obowiązujących przed tą datą, w tym rocznego, materialnoprawnego i nieprzywracalnego terminu do złożenia takiego żądania. Ponadto, nie każde uchybienie popełnione w postępowaniu lub decyzji uzasadnia stwierdzenie jej nieważności; jedynie ciężkie, kwalifikowane naruszenia prawa, wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, skutkują nieważnością decyzji. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a nie jej merytoryczną zasadność.
Stan faktyczny
Izba Skarbowa w Ł. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego dotyczących podatku od towarów i usług za luty, marzec i listopad 1998 r., wskazując na przekroczenie rocznego terminu od doręczenia decyzji. Podatnik zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz pominięcie wpływu decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie podatku dochodowego. Po utrzymaniu w mocy decyzji przez organ II instancji, podatnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, podnosząc naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i pominięcie korzystnego orzecznictwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA del. T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant I. Spychalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...]; [...]; [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w sprawie podatku od towarów i usług za luty, marzec i listopad 1998r. oddala skargę. I S.A./Łd 579-581/03 Uzasadnienie Decyzjami z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec i listopad 1998r. w stosunku do A. C. . W uzasadnieniach podniesiono, że zgodnie z art. 249 par. 1 ordynacji podatkowej odmawia się wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia stronie. Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie decyzje została skutecznie (w trybie art. 150 o.p.) doręczone w dniu 26 września 2001r. zaś żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wpłynęło w dniu 21 października 2002r., wobec czego roczny termin, o którym mowa powyżej został przekroczonego. Konsekwencją stało się zaś odmówienie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych. W odwołaniu podatnik zarzucił zaskarżonej decyzji błędy w zakresie istotnych ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego poprzez dowolne i bezpodstawne przyjęcie, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ma zastąpić nie wniesione w terminie odwołanie oraz, że decyzja w przedmiocie podatku dochodowego umarzająca postępowanie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od towarów i usług. Podniósł też istnienie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 par. 1 pkt 7 o.p. oraz naruszenie art. 121 par. 1 i art. 187 par. 1 o.p. Decyzjami z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniach wywiodła, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony po upływie rocznego terminu, o którym mowa w art. 249 par.1 o.p. W skargach do sądu administracyjnego skarżący zarzucił decyzjom organu II instancji naruszenie art. 247 par.1, art. 210 par.4 i art. 187 o.p. poprzez ich błędną wykładnię oraz pominięcie istotnych okoliczności dotyczących podatku VAT jak również poprzez niewskazanie przyczyn odmówienia wiarygodności części materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł w szczególności brak rozważenia przez organ podatkowy wpływu na wymiarowe decyzje w podatku od towarów i usług decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za ten sam okres jako bezprzedmiotowe. Podniósł też, ze pominięto korzystne dla niego orzecznictwo NSA i SN, na które powoływał się w pismach procesowych. W odpowiedziach na skargę Izba Skarbowa wnosząc o ich oddalenie podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Jak trafnie wywiodła Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę zgodnie z art. 24 par. 1 ustawy z dn. 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387) żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa zmieniająca ordynację podatkową weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003r. zaś zaskarżona decyzja zapadła przed tą datą, co oznacza, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji złożone przez skarżącego w rozpoznawanej sprawie podlegało rozpoznaniu na podstawie przepisów ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003r. Wówczas zaś obowiązywał materialnoprawny tj. nieprzywracalny roczny termin do złożenia żądania o stwierdzenie nieważności decyzji liczony od dnia jej doręczenia stronie. Zostawiając jednak poza marginesem niniejszych rozważań kwestię skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej stronie, co jest przedmiotem osądu w sprawie I S.A./Łd 2076/02 godzi się podnieść, że w toku całego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które uzasadniałyby zajście którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 247 par. 1 o.p. Tylko, bowiem ich spełnienie umożliwia pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji. Tak więc nie każde uchybienie popełnione w toku postępowania i w decyzji uzasadnia stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Tylko ciężkie, kwalifikowane naruszenia prawa wymienione enumeratywnie w art. 247 par. 1o.p. powodują stwierdzenie nieważności decyzji zawierających takie uchybienia. Jednocześnie zaś nie sposób tracić z pola widzenia i tej istotnej okoliczności, że sąd administracyjny zgodnie z przyznanymi mu kompetencjami jest uprawniony do kontroli legalności (zgodności z prawem) zaskarżonych decyzji a nie do merytorycznego rozpoznania sprawy jak organ podatkowy kolejnej instancji. W ramach tej właśnie kontroli sąd także nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie uchybień skutkujących stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 września 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło