I SA/Łd 581/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-08-11

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym oświadczenie o stanie rodzinnym, dochodach i majątku oraz dodatkowe dokumenty, wykazał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca G. Ś. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dodatkowe dokumenty dotyczące swojej sytuacji majątkowej i dochodowej. Na ich podstawie referendarz sądowy ocenił zasadność wniosku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej G. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 sierpnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – G. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. G. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku, skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem W., teściową, 13-letnim synem P. oraz 8-letnią córką E. Majątek rodziny stanowi dom jednorodzinny o wartości 300.000 zł i gospodarstwo rolne o pow. 5,40 ha wykorzystywane na uprawy (zboże) o wartości 100.000 zł, a ponadto ciągnik rolniczy o wartości poniżej 5.000 zł. Łączny dochód rodziny wraz z kwotą emerytury teściowej skarżącej zamyka się kwotą 2.400 zł. Zobowiązania rodziny stanowią kredyty w łącznej kwocie 20.000 zł (jeden odnawialny, drugi jeszcze trzy lata spłaty). Wydatki na opłaty stanowią kwotę rzędu 430-490 zł. Pozostała kwota dochodu pozostaje na wydatki bieżące związane z zakupem żywności. Ponadto wydatki na zakup miału rocznie wynoszą ok. 2.000-2.500 zł. Do tego dochodzą wydatki na zakup insuliny dla męża skarżącej. Małżonkowie są rolnikami, posiadają sprzęt rolniczy, który muszą utrzymać w należytym stanie. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 6 lipca 2016 roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, udokumentowanie kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny, opłaty eksploatacyjne i koszty leczenia, określenie źródła pochodzenia środków przeznaczanych łącznie na spłatę zobowiązań kredytowych i pozostałe opłaty, przedstawienie zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o dochodowości posiadanego gospodarstwa rolnego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 18 lipca 2016 roku nadesłała wymagane dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące jej sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych oświadczeń i dokumentów, wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem W., teściową, 13-letnim synem P. oraz 8-letnią córką E. Majątek rodziny stanowi dom jednorodzinny o wartości 300.000 zł i gospodarstwo rolne o pow. 5,40 ha wykorzystywane na uprawy (zboże) o wartości 100.000 zł, a ponadto ciągnik rolniczy o wartości poniżej 5.000 zł. Łączny dochód rodziny zamyka się kwotą 2.400 zł. Zobowiązania rodziny stanowią kredyty w łącznej kwocie 20.000 zł (jeden odnawialny, drugi jeszcze trzy lata spłaty). Wydatki na opłaty zamykają się kwotą rzędu 430-490 zł. Pozostałą kwotę dochodu małżonkowie przeznaczają na wydatki bieżące związane z zakupem żywności. Ponadto wydatki na zakup miału rocznie wynoszą ok. 2.000-2.500 zł. Do tego dochodzą wydatki na zakup leków dla męża skarżącej chorego na cukrzycę w wysokości 72 zł miesięcznie. Powyższe wydatki znajdują potwierdzenie w nadesłanych fakturach. Środki na spłatę kredytów, jak oświadczyła skarżąca, małżonkowie pożyczają od rodziny, teściowa skarżącej finansuje brakujące w danym miesiącu sumy tytułem spłaty rat kredytowych. Według wyjaśnień skarżącej pierwszy kredyt został zaciągnięty na naprawę ciągnika i utrzymanie gospodarstwa rolnego w należytym stanie. Drugi kredyt został częściowo przeznaczony na potrzeby rodziny, przede wszystkim na spłatę zadłużenia u rodziny i na opłaty eksploatacyjne, a ponadto z niego częściowo spłacany jest kredyt zaciągnięty jako pierwszy. Jednocześnie analiza nadesłanych wyciągów bankowych dowodzi, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Ponadto przeciętny dochód z pracy w gospodarstwie rolnym, jak podała skarżącą zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS dotyczącym 2014 roku, wynosił 2.506 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków oraz kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (400 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem, że nie w jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. J.Z.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło