I SA/Łd 582/10

Dnia 29 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. F. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi H. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne 2004 roku postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. H. F. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. wydaną w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2004 r. W skardze tej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadniając ten wniosek, podniósł, że kontrola podatkowa prowadzonej przez niego działalności trwa już trzeci rok. Przez ten czas podatnik zrezygnował z części taboru, zwolnił kierowców, a posiadane przez niego ruchomości zostały zabezpieczone w ramach innych postępowań podatkowych dotyczących podatku VAT za lata 2003-2005. Organy podatkowe nie dokonały jedynie zajęcia rachunku bankowego strony, dzięki któremu możliwe jest prowadzenie dalszej działalności. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzi, zadaniem skarżącego, do zajęcia również tego rachunku. Wówczas podatnik nie będzie miał możliwości prowadzenia firmy i zostanie wraz z rodziną pozbawiony środków do życia. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że nie rozpoznał zawartego w skardze wniosku, strona skarżąca nie sprecyzowała bowiem, w jakim trybie żąda wstrzymania wykonania decyzji, tj. czy podstawą wniosku jest art. 239f Ordynacji podatkowej, czy art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu, jak podnosi orzecznictwo i doktryna, prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Na stronie składającej wniosek o wstrzymanie wykonania aktu ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające to wstrzymanie, uzasadnienie tego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności faktycznych, brak takiego uzasadnienia uniemożliwia bowiem merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2004r., OZ 22/04, z dnia 30 kwietnia 2004r., OZ 30/04, z dnia 22 grudnia 2004r., OZ 871/04, z dnia 1 czerwca 2004r., OZ 105/04, z dnia 20 lipca 2004r., OZ 214/04, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., I FSK 983/08, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach – www.nsa.gov.pl, B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168). Z przepisów tych wynika nadto, że wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. W analizowanej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., nie wykazał zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa, nie wskazał bowiem żadnych zdarzeń (okoliczności), które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona przez niego decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Nie wykazał w szczególności, jakie w jego konkretnej sytuacji finansowej, życiowej i osobistej szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. Treść wniosku jest enigmatyczna i ogranicza się do stwierdzenia, iż organ podatkowy zabezpieczył należności podatkowe na majątku skarżącego, a organy wymierzyły mu zobowiązania podatkowe także za lata 2003 - 2005. Z wniosku nie wynika już, czy organ przystąpił do egzekucji tych należności z majątku ruchomego bądź nieruchomości skarżącego, skarżący nie podał też przybliżonej wielości ciążących na nim wszystkich należności podatkowych i środków finansowych, tj. wysokości osiąganego na bieżąco dochodu, wartości zabezpieczonego mienia ruchomego i nieruchomego, przemilczał też to, czy posiada oszczędności oraz w jakiej wysokości ponosi koszty utrzymania rodziny i siebie. Brak tych danych nie pozwala zatem Sądowi na dokonanie porównania wartości aktywów skarżącego i jego pasywów, a w konsekwencji i ocenę, czy ewentualne wszczęcie egzekucji i zajęcie rachunku bankowego pozbawi skarżącego, jak twierdzi w uzasadnieniu wniosku, środków utrzymania, co z kolei stwarzałoby zagrożenie dla egzystencji. Za ogólnikowe uznać też należało zawarte w uzasadnieniu wniosku stwierdzenie, iż skarżący "zrezygnował" z części taboru i zwolnił kierowców. Skarżący nie wyjaśnił bowiem, czy przez rezygnację należy rozmieć sprzedaż samochodów, czy też może jedynie jego użyczenie innemu podmiotowi. Niezależnie od tego niewątpliwe jest, iż stwierdzenie to wskazuje, że "rezygnacja" z części taboru nastąpiła na skutek działań samego skarżącego, a nie działań egzekucyjnych organu podatkowego. Okoliczność ta przeczy z kolei twierdzeniu strony, iż odmowa wstrzymania wykonania decyzji spowoduje, iż skarżący zostanie pozbawiony jakiejkolwiek możliwości prowadzenia działalności zarobkowej. Także sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może, w ocenie Sądu, stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika, są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest natomiast, jak wyżej wskazano, wykazanie, iż na skutek zapłaty podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Istotne jest i to, że ewentualna egzekucja należności z rachunku bankowego skarżącego nie prowadzi co do zasady, do nieodwracalnych skutków. W przypadku należności pieniężnych nie mamy bowiem do czynienia z niemożnością ich wypłaty w przyszłości, w przypadku pozytywnego dla strony zakończenia sporu sądowego organ podatkowy będzie wszak zobowiązany do zwrotu wyegzekwowanych kwot, jako nienależnych. A więc skutki ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji w postaci utraty określonej ewentualnej kwoty pieniężnej zostaną odwrócone poprzez jej zwrot. Przesłanek do wstrzymania zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się także z urzędu, przesłanek takich nie stanowią w szczególności zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji, nie zostały one bowiem wymienione w art. 61 § 3 ppsa jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania nie ma kompetencji do oceny legalności tej decyzji. Dokonywanie oceny tego rodzaju zarzutów w orzeczeniu rozstrzygającym o wstrzymaniu wykonania decyzji, stanowiłoby przedsąd. Zarzuty te będą przedmiotem analizy i oceny Sądu przy wydawaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji Sąd nie mógł też pominąć i tej okoliczności, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego rodzi trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania skarżącego o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. M.Ko.